KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 3.6.2026
COM(2026) 502 final
2026/0138(COD)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
w sprawie ustanowienia ram środków na rzecz wzmocnienia europejskiego ekosystemu chmury obliczeniowej i sztucznej inteligencji (akt w sprawie rozwoju chmury i AI)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
{SEC(2026) 502 final} - {SWD(2026) 502 final} - {SWD(2026) 503 final}
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
•Przyczyny i cele wniosku
W ostatnich latach technologie, usługi i zastosowania związane z chmurą i sztuczną inteligencją (AI) przestały być nowymi koncepcjami i przekształciły się w nieodzowne filary, na których opiera się funkcjonowanie naszej gospodarki i społeczeństwa. Sztuczna inteligencja otwiera przed nami bezprecedensowe możliwości – od automatyzacji i podejmowania decyzji w oparciu o dane po spersonalizowane usługi, natomiast przetwarzanie w chmurze zapewnia zasoby obliczeniowe, moduły oprogramowania i interfejsy niezbędne do skutecznego rozwoju i wdrażania sztucznej inteligencji. Gwałtowne upowszechnienie się sztucznej inteligencji przekłada się na bezprecedensowe i rosnące zapotrzebowanie na zdolności obliczeniowe. W związku z tym infrastruktury obliczeniowe nie są już jedynie aktywami technicznymi, ale stały się zasobami strategicznymi o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa gospodarczego, suwerenności, odporności i konkurencyjności Unii.
Jak stwierdzono w sprawozdaniu Maria Draghiego pt. „The future of European competitiveness” („Przyszłość europejskiej konkurencyjności”), UE musi utrzymać swoją pozycję w obszarach, w których niezbędna jest suwerenność technologiczna, takich jak bezpieczeństwo i szyfrowanie (rozwiązania oparte na „suwerennej chmurze”), a tym samym ograniczyć krytyczne zależności od podmiotów zewnętrznych, wzmacniając własne zdolności i infrastrukturę w zakresie chmury obliczeniowej i sztucznej inteligencji. W tym celu w sprawozdaniu Draghiego wezwano Komisję Europejską do podjęcia ukierunkowanych działań mających na celu odzyskanie i utrzymanie kontroli nad usługami w zakresie danych i usługami chmurowymi, rozbudowę krajowych zdolności obliczeniowych oraz ustanowienie solidnego mechanizmu napędowego opartego na środkach finansowych i talentach, który będzie stymulował innowacje.
Cele te następnie zapisano w europejskim planie działania na rzecz kontynentu sztucznej inteligencji, będącym strategicznym planem działania na rzecz zapewnienia europejskiej przewagi w dziedzinie sztucznej inteligencji. Kluczowe znaczenie dla osiągnięcia tego celu ma wzajemne powiązanie pięciu kluczowych obszarów: infrastruktury obliczeniowej, danych, umiejętności, opracowywania i wdrażania algorytmów AI oraz uproszczenia przepisów. Powstające obecnie fabryki AI i gigafabryki AI mają zapewnić europejskim przedsiębiorstwom i naukowcom wymagającym zdolności w zakresie AI szeroki dostęp do zasobów obliczeniowych nowej generacji o dużej przepustowości. UE musi dodatkowo zwiększyć swoją zdolność w zakresie chmury obliczeniowej i ośrodków przetwarzania danych, aby wspierać szersze wdrażanie i rozpowszechnianie sztucznej inteligencji.
Ograniczone zdolności Unii w zakresie ośrodków przetwarzania danych stanowią poważne zagrożenie dla jej zdolności do czerpania korzyści z transformacji cyfrowej i przyjmowania rozwiązań opartych na AI, w szczególności rozwiązań wymagających zdolności obliczeniowych o niskim opóźnieniu. Chodzi w szczególności o szereg przeszkód utrudniających uruchomienie ośrodków przetwarzania danych w UE. Ze względu na rosnące zapotrzebowanie na przechowywanie i przetwarzanie danych, w szczególności w związku z gwałtownym wzrostem obciążeń związanych ze sztuczną inteligencją, krytyczne obciążenia europejskich przedsiębiorstw muszą przechodzić przez zagraniczną infrastrukturę hiperskalową ze względu na brak zdolności obliczeniowych w ośrodkach przetwarzania danych zlokalizowanych w UE. To sprawia, że UE jest mniej atrakcyjnym miejscem dla inwestycji w sektorze technologicznym niż regiony, które dysponują większymi i tańszymi zasobami obliczeniowymi.
W dziedzinie chmury obliczeniowej i sztucznej inteligencji można obecnie zaobserwować znaczącą zależność od ograniczonej puli dostawców z państw trzecich. Pomimo znacznego wzrostu unijnego rynku usług chmurowych udział dostawców z UE w rynku zmalał z 29 % w 2017 r. do 15 % w 2022 r. i od tego czasu utrzymuje się na stałym poziomie.
Obecnie ponad 70 % europejskiego rynku usług chmurowych znajduje się pod kontrolą trzech hiperskalowych dostawców tych usług spoza UE. Zasiedziali uczestnicy rynku prowadzący działalność na dużą skalę podlegają jurysdykcjom państw trzecich, w których obowiązują przepisy o zasięgu eksterytorialnym, w tym przepisy nakładające obowiązek udostępniania i przekazywania danych, które to przepisy mogą być sprzeczne z unijnymi prawami podstawowymi oraz ramami prawnymi dotyczącymi ochrony danych. Zależność ta naraża również europejskich użytkowników na ryzyko związane z brakiem ciągłości operacyjnej, zwłaszcza w sytuacjach, w których jednostronne decyzje podmiotów z państw trzecich mogłyby zakłócić świadczenie usług.
W tym kontekście Europa dysponuje światowej klasy potencjałem badawczo-rozwojowym, prężnie działającymi społecznościami zajmującymi się oprogramowaniem otwartym oraz silną bazą przemysłową w dziedzinie chmury obliczeniowej i AI, ale zdolności te pozostają w dużej mierze niewykorzystane.
W związku z tym Komisja przygotowała proponowany unijny akt w sprawie rozwoju chmury i AI („wniosek”), którego celem jest rozwiązanie problemu ograniczonej i skoncentrowanej geograficznie dostępności zdolności obliczeniowych w UE oraz zagrożeń związanych z zależnością od usług w zakresie chmury obliczeniowej i sztucznej inteligencji świadczonych przez dostawców spoza Europy. Celem wniosku jest:
1)zwiększenie zdolności obliczeniowych oraz zdolności w zakresie AI opracowywanych i wdrażanych w UE dzięki innowacyjnym i zrównoważonym technologiom chmury i sztucznej inteligencji;
2)zapewnienie atrakcyjnych warunków sprzyjających wdrażaniu zrównoważonych i innowacyjnych zdolności obliczeniowych w całej Unii;
3)uwzględnienie budzących zaniepokojenie kwestii związanych z suwerennością danych oraz ciągłością działania technologii chmury i AI;
4)wspieranie ochrony porządku publicznego poprzez zabezpieczenie podaży usług chmurowych, w szczególności w sektorze publicznym.
Wniosek ten stanowi odpowiedź na potrzebę skoordynowanego „podejścia ekosystemowego”, ukierunkowanego na zwiększenie konkurencyjności i odporności UE w dziedzinie chmury i AI. We wniosku połączono działania po stronie podaży, mające na celu wzmocnienie zdolności krajowych, działania po stronie popytu, które mają usprawniać szersze wykorzystanie tych technologii, oraz czynniki sprzyjające innowacjom i inwestycjom w chmurę i AI. Kładzie się w nim szczególny nacisk na otwarte oprogramowanie jako narzędzie wzmacniające suwerenność technologiczną zgodnie z unijną strategią otwartego oprogramowania, której celem jest promowanie otwartych europejskich alternatyw w całym europejskim stosie technologicznym.
Po pierwsze, we wniosku wspiera się projekty będące owocem inicjatywy w zakresie badań naukowych i innowacji, która została zainicjowana na podstawie tych ram i jest realizowana wspólnie z państwami członkowskimi. Inicjatywa ta połączy sieci, chmurę, sztuczną inteligencję i oprogramowanie w spójne ekosystemy i obejmie następujące kwestie:
(1)przyszłe wyzwania związane z energooszczędną infrastrukturą obliczeniową;
(2)autonomia w całym stosie chmury obliczeniowej;
(3)zaawansowane zdolności UE w zakresie zaawansowanych technologii AI, takich jak pionierskie rozwiązania AI, fizyczna AI oraz AI w przemyśle;
(4)wdrażanie chmury i AI w sektorze publicznym i prywatnym.
We wniosku położono szczególny nacisk na zakrojone na szeroką skalę, międzysektorowe inicjatywy opracowywane, aby sprostać najbardziej strategicznym wyzwaniom technologicznym i przemysłowym („wielkie wyzwania”). Wykazano w nim wykonalność tych działań, by utorować drogę podobnym inicjatywom w przyszłości, tworząc warunki dla inwestycji w infrastrukturę i technologie nowej generacji.
Po drugie, wniosek stanowi odpowiedź na pogłębiającą się lukę w zdolnościach ośrodków przetwarzania danych, gdyż wprowadzono w nim ramy, które upraszczają i harmonizują wdrażanie ośrodków przetwarzania danych w całej UE przy zapewnieniu ich zrównoważonego charakteru. Celem tego wniosku jest potrojenie zdolności UE w ciągu najbliższych pięciu do siedmiu lat i osiągnięcie niezbędnej zdolności do 2035 r., a jednocześnie jej zrównoważone rozmieszczenie geograficzne we wszystkich państwach członkowskich. W tym celu we wniosku przedstawiono mechanizm służący do identyfikacji i wspierania strategicznych projektów ośrodków przetwarzania danych, które charakteryzują się znacznym stopniem innowacyjności i zrównoważoności lub które przyczyniają się do zrównoważonego rozmieszczenia zdolności obliczeniowych.
Po trzecie, poprzez wprowadzenie jednolitych ram suwerenności obowiązujących w całej UE, wniosek ma na celu ograniczenie ryzyka wynikającego z zależności UE od państw trzecich w zakresie usług chmurowych. Przewidziano w nim zharmonizowany i łatwy do skontrolowania zestaw kryteriów na różnych poziomach suwerenności usług chmurowych. We wniosku określono też ramy oceny usług i ich formalnego uznawania na określonym poziomie suwerenności. Wreszcie zobowiązano w nim państwa członkowskie do przeprowadzania ocen ryzyka związanego z suwerennością, aby określić te podsektory i przypadki użycia, w których wymagane są usługi dostosowane do odpowiednich poziomów suwerenności, i zapewnić w ten sposób odpowiednią ochronę w zakresie poufności danych, zagwarantować autonomię operacyjną i zapobiec szkodom, które mogłyby zagrozić porządkowi publicznemu.
W uzupełnieniu przeglądu aktu o cyberbezpieczeństwie (CSA2), który dotyczy zagrożeń związanych z łańcuchem dostaw, we wniosku zapewniono instytucjom zamawiającym możliwość korzystania z suwerennych usług chmurowych. Wniosek ten wraz z CSA2 wypełnia istniejące od dawna luki w zakresie suwerenności i zagrożeń o charakterze nietechnicznym. Jednocześnie usługi chmurowe w Europie muszą spełniać wysokie standardy cyberbezpieczeństwa, co wymaga ustanowienia solidnych ram cyberbezpieczeństwa, które będą stanowić kompleksową odpowiedź na współczesne wyzwania związane z bezpieczeństwem geopolitycznym. W tym kontekście legislacyjnym wznowione zostaną prace nad europejskim programem certyfikacji cyberbezpieczeństwa usług w chmurze (EUCS).
We wniosku nakreślono także ramy umożliwiające instytucjom zamawiającym podejmowanie świadomych decyzji zakupowych i wykorzystanie ich siły nabywczej do niwelowania istniejących zależności, w tym poprzez korzystanie z dostosowanych do poszczególnych sektorów kryteriów udzielania zamówień o wartości dodanej dla UE i zamówień realizowanych na zasadzie współpracy, aby pobudzać innowacje i wzrost, ze szczególnym uwzględnieniem tworzenia konkretnych możliwości dla mniejszych dostawców mających siedzibę w UE.
W ujęciu całościowym środki określone we wniosku stanowią podstawę do wypracowania odpornego, wysoce wydajnego unijnego ekosystemu chmury i sztucznej inteligencji. Europa stanie się dzięki nim nie tylko odbiorcą zaawansowanych technologii cyfrowych, ale także globalnym centrum zaufanej, suwerennej i skalowalnej infrastruktury cyfrowej zdolnej do kształtowania norm, zdolności i rynków kolejnej fali technologicznej.
•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Wniosek jest spójny z przepisami dotyczącymi zmiany dostawcy usług przetwarzania danych, wprowadzonymi aktem w sprawie danych. Dzięki możliwości zmiany dostawcy i wyeliminowaniu głównych przyczyn uzależnienia od jednego dostawcy akt w sprawie danych ma zapewnić, aby dostawcy usług chmurowych w UE konkurowali pod względem jakości, innowacji i ceny. Celem tego aktu jest umożliwienie użytkownikom chmury swobodnego wyboru dostawcy, który najlepiej zaspokaja ich potrzeby, oraz łączenia ofert różnych dostawców w ramach strategii wielochmurowej.
Akt w sprawie danych nie zawiera jednak elementów, które pozwoliłyby na kształtowanie bardziej konkurencyjnej oferty europejskich usług chmurowych ani zachęcenie do wejścia na rynek bardziej zróżnicowanej grupy dostawców takich usług.
Akt w sprawie danych wytycza kierunek do ewentualnego zniwelowania zależności od dostawców spoza UE, ale nie toruje drogi do bardziej suwerennego i zaufanego unijnego sektora przetwarzania w chmurze. Przepisy dotyczące zmiany dostawców usług chmurowych i interoperacyjności umożliwiają jednak użytkownikom korzystanie z europejskich usług chmurowych w szerszym zakresie. Akt w sprawie danych stanowi zatem czynnik sprzyjający realizacji wniosku.
Wniosek jest również spójny z aktem o rynkach cyfrowych. Akt o rynkach cyfrowych obejmuje usługi chmurowe jako podstawową usługę platformową, co oznacza, że dostawcy usług chmurowych wyznaczeni jako strażnicy dostępu musieliby wypełniać szereg obowiązków, mających na celu zapewnienie uczciwości i zwiększenie konkurencyjności rynku. Do tej pory nie wyznaczono żadnego dostawcy usług chmurowych jako strażnika dostępu do świadczonych przez niego usług. Jednak 18 listopada 2025 r. Komisja na podstawie aktu o rynkach cyfrowych wszczęła trzy dochodzenia rynkowe dotyczące usług chmurowych. W ramach dwóch z tych dochodzeń rynkowych zostanie ocenione, czy dwóch dostawców należy wyznaczyć jako strażników dostępu w odniesieniu do ich usług chmurowych (innymi słowy, czy pełnią oni funkcję ważnych punktów dostępu między użytkownikami biznesowymi a użytkownikami końcowymi). W ramach trzeciego dochodzenia rynkowego zostanie zbadane, czy akt o rynkach cyfrowych może skutecznie przeciwdziałać praktykom, które mogą ograniczać konkurencyjność w sektorze przetwarzania w chmurze w UE i rzutować na uczciwość tego rynku.
Chociaż niektórzy dostawcy usług chmurowych mogliby podlegać regulacjom zarówno na mocy niniejszego wniosku, jak i aktu o rynkach cyfrowych, to jednak cele aktu o rynkach cyfrowych są odmienne i nie przewidziano w nim środków, które aktywnie promowałyby upowszechnianie suwerennych usług chmurowych. Akt o rynkach cyfrowych ma na celu jedynie utrzymanie i promowanie uczciwego i otwartego na konkurencję rynku usług chmurowych w Unii w drodze regulacji konkretnych zachowań przedsiębiorstw wyznaczonych jako strażnicy dostępu, a zatem jest to ingerencja na innym poziomie niż w niniejszym wniosku, który ukierunkowano na upowszechnianie i wykorzystywanie świadczonych usług.
We wniosku wzmocniono również kluczowe cele aktu w sprawie AI. Akt w sprawie AI ujednolica przepisy dotyczące systemów AI oraz modeli AI ogólnego przeznaczenia, które mają być wprowadzane do obrotu w UE, poprawiając funkcjonowanie rynku wewnętrznego i promując upowszechnianie ukierunkowanej na człowieka i godnej zaufania sztucznej inteligencji w całym łańcuchu wartości. Akt w sprawie AI zapewnia wysoki poziom ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i praw podstawowych. Nie uwzględniono w nim jednak kwestii związanych z suwerennością.
Wniosek ten stanowi dalsze uzupełnienie szerszych ram polityki cyfrowej UE, w tym unijnej strategii otwartego oprogramowania, programu polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” i strategii w sprawie zastosowania AI.
W unijnej strategii otwartego oprogramowania proponuje się wspieranie otwartego oprogramowania na rzecz suwerenności, konkurencyjności i bezpieczeństwa poprzez szereg ukierunkowanych działań, z których część zaproponowano w unijnym akcie w sprawie rozwoju chmury i AI.
W programie polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” skoncentrowano się na czterech głównych obszarach, w ramach których wyznaczono cele tego programu, a mianowicie (i) wykwalifikowanym cyfrowo społeczeństwie i wysoko wykwalifikowanych profesjonalistach w dziedzinie cyfrowej, (ii) bezpiecznych i zrównoważonych infrastrukturach cyfrowych, (iii) transformacji cyfrowej przedsiębiorstw oraz (iv) cyfryzacji usług publicznych. W szczególności w programie polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” określono cel dotyczący monitorowania wdrażania węzłów brzegowych, ale w programie tym nie zapisano ani celu w postaci pomiaru postępów we wdrażaniu zdolności obliczeniowych lub ośrodków przetwarzania danych w UE, ani konkretnych środków wspierających tworzenie tych zdolności i ośrodków. Niniejszy wniosek stanowi uzupełnienie programu polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie”, gdyż wykorzystano w nim dotychczasowy coroczny proces monitorowania, tworząc w ten sposób synergię z istniejącymi ramami. Przyczynia się on również do realizacji wszystkich czterech głównych kierunków programu polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie”, w szczególności poprzez ustanowienie konkretnych środków nastawionych na rozwój innowacyjnych technologii wspierających AI, wdrożenie zwiększonej zdolności obliczeniowej oraz stworzenie ram zaufania na rzecz szerszego korzystania z chmury i AI.
Ponadto w strategii w sprawie zastosowania AI określono konkretne działania służące wykorzystaniu transformacyjnego potencjału sztucznej inteligencji, ze szczególnym uwzględnieniem jej upowszechniania w kluczowych sektorach przemysłu i w sektorze publicznym. Wprowadzono w niej również środki wsparcia mające na celu pogłębienie suwerenności technologicznej UE poprzez stawienie czoła przekrojowym wyzwaniom związanym z rozwojem i wdrażaniem sztucznej inteligencji. Niniejszy wniosek umacnia te cele i przyczynia się do ich osiągnięcia, gdyż wprowadza ukierunkowane środki, które wspierają rozwój i wdrażanie chmury i AI, rozszerzają dostęp do zdolności obliczeniowych i budują zaufanie do usług chmurowych.
Wniosek jest w pełni zgodny z unijnym komunikatem z czerwca 2025 r. w sprawie międzynarodowej strategii cyfrowej. Tworzy on przejrzysty, niedyskryminacyjny plan działania na rzecz autonomii cyfrowej, który pozwala UE budować odporne, suwerenne infrastruktury technologiczne na własnym terytorium, a jednocześnie ustanawia godny zaufania, stabilny pod względem prawnym model partnerstw międzynarodowych i wielostronnego zarządzania za granicą. Jest on w pełni spójny z międzynarodowymi zobowiązaniami i partnerstwami Unii oraz zapewni dostęp do rynku wewnętrznego podmiotom z krajów partnerskich, które spełniają wymagane przez Unię standardy.
•Spójność z innymi politykami Unii
Niniejszy wniosek stanowi uzupełnienie szerszych ram polityki UE w zakresie cyberbezpieczeństwa i odporności cyfrowej.
Wniosek ten należy rozpatrywać w połączeniu z wnioskiem dotyczącym przeglądu aktu w sprawie czipów, który obejmuje środki mające na celu promowanie inwestycji w zaawansowane półprzewodniki, wzmacnianie odporności łańcucha dostaw i pobudzanie popytu poprzez ściślejszą współpracę między łańcuchem dostaw półprzewodników a rynkami końcowymi.
Dyrektywa w sprawie bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych (NIS 2) usprawnia zarządzanie ryzykiem w cyberprzestrzeni w odniesieniu do dostawców usług chmurowych i ośrodków przetwarzania danych w UE, co przekłada się na wzrost zaufania. Nie przewidziano w niej jednak żadnych środków mających na celu upowszechnienie i zwiększenie wykorzystania takich usług, a skupiono się wyłącznie na technicznych aspektach cyberbezpieczeństwa, pomijając szersze kwestie związane z suwerennością.
Jak wyszczególniono wcześniej, we wniosku tym jeszcze bardziej podkreślono znaczenie kwestii suwerenności w kontekście cyberbezpieczeństwa w chmurze, które uwzględniono już w akcie o cyberbezpieczeństwie. Certyfikacja na podstawie aktu o cyberbezpieczeństwie może dotyczyć technicznych kryteriów cyberbezpieczeństwa, ale nie służy rozwiązaniu problemów związanych z suwerennością, które wykraczają poza te elementy techniczne. Tymczasem Agencja Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa (ENISA) opracowuje europejski program certyfikacji cyberbezpieczeństwa usług w chmurze (EUCS), który nie został jeszcze przyjęty. Gotowy system, wykorzystany w ramach suwerennych usług chmurowych, może służyć do potwierdzenia, że usługa będąca przedmiotem audytu spełnia najwyższe standardy cyberbezpieczeństwa. Ponadto proponowany przegląd aktu o cyberbezpieczeństwie wzmacnia wiarygodność łańcucha dostaw sprzętu i oprogramowania ICT.
Wniosek ten wspiera również cele aktu w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej (DORA). W akcie w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej określono obowiązki dostawców usług chmurowych w zakresie przestrzegania przepisów. Akt ten dotyczy pośrednio dostawców usług chmurowych, o ile świadczą oni usługi na rzecz określonych podmiotów finansowych lub jeżeli ich rola jest wystarczająco istotna z punktu widzenia odporności operacyjnej. Akt ma charakter sektorowy i stosuje się go wyłącznie do sektora finansowego. Zgodnie z aktem w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej dostawcy usług chmurowych, aby spełnić wymogi obowiązujące zewnętrznych dostawców kluczowych usług ICT, są zobowiązani wdrożyć zarządzanie ryzykiem związanym z ICT oraz przeprowadzać regularne testy reagowania na incydenty. Od zainteresowanych instytucji finansowych, które mogą mieć charakter publiczny, wymaga się przeprowadzania analizy due diligence w odniesieniu do dostawców usług chmurowych, z którymi współpracują.
Niniejszy wniosek jest też zgodny z celami strategii na rzecz unii gotowości, w której zależność od krytycznej infrastruktury cyfrowej uznano za ryzyko systemowe i zaproponowano podejście obejmujące całą administrację rządową, aby zapewnić ciągłość kluczowych usług w sytuacjach kryzysowych. Ramy suwerenności ustanowione niniejszym rozporządzeniem, a w szczególności mechanizm oceny ryzyka, o którym mowa w art. 29, przyczyniają się bezpośrednio do realizacji wymiaru tej strategii dotyczącego gotowości cyfrowej poprzez zapewnienie, aby usługi chmurowe i usługi oparte na sztucznej inteligencji stanowiące podstawę operacji zarządzania kryzysowego, koordynacji ochrony ludności i reagowania na klęski i katastrofy były świadczone na odpowiednim unijnym poziomie uzasadnienia zaufania. Wniosek jest zatem spójny z szerszymi celami unijnej polityki w zakresie odporności i gotowości oraz sprzyja osiąganiu tych celów.
Wniosek jest zgodny z obowiązującymi przepisami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych, w tym z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych (RODO) oraz ramami ochrony danych UE–USA. Co prawda ramy ochrony danych UE–USA regulują kwestię transatlantyckiego przekazywania danych, nie rozwiewają jednak obaw dotyczących suwerenności związanych z zależnością od dostawców z państw trzecich. Wniosek uzupełnia zatem ramy ochrony danych UE–USA, ponieważ pojęcie suwerenności wykracza poza przekazywanie danych i dotyczy również autonomii operacyjnej.
Wniosek ten stanowi też uzupełnienie dyrektywy w sprawie zamówień publicznych. Organy publiczne w UE w znacznym stopniu polegają na dostawcach usług chmurowych spoza UE, a związane z tym czynniki stanowiące źródło problemów wymagają zróżnicowanego i ukierunkowanego podejścia sektorowego, które nie jest ujęte w obowiązujących dyrektywach w sprawie zamówień publicznych i które trudno byłoby w wystarczającym stopniu uwzględnić w ramach podejścia nadrzędnego. W związku z tym we wniosku przyjęto sektorowe podejście do kwestii suwerenności, których – ze względu na ich złożoność – nie można należycie ująć w dorobku prawnym UE o charakterze horyzontalnym, określającym ogólne zasady opracowywania procedur udzielania zamówień publicznych. Wniosek zawiera uzupełniające kryteria udzielenia zamówień, które są również dostosowane do specyfiki usług chmurowych i krytycznych zależności od państw trzecich występujących w tym sektorze.
Wniosek stanowi uzupełnienie aktu w sprawie sieci cyfrowych, który wspiera rozwój solidnych, szybkich, bezpiecznych i najnowocześniejszych sieci cyfrowych, a tym samym sprzyja tworzeniu ośrodków przetwarzania danych w UE, dla których warunkiem koniecznym jest dostęp do szybkiej łączności o przepustowości mierzonej w gigabitach. We wniosku wykorzystano postępy w zakresie łączności osiągnięte dzięki aktowi w sprawie sieci cyfrowych, a zatem skoncentrowano się w nim na tworzeniu zdolności ośrodków przetwarzania danych, a nie na wcześniejszej lub równoległej rozbudowie niezbędnej infrastruktury łączności. Akt o sieciach cyfrowych dotyczy również konwergencji infrastruktury sieciowej, w tym scenariuszy, w których dostawca usług chmurowych obsługuje sieć łączności elektronicznej i do tej pory nie podlegał obowiązkom wynikającym z Europejskiego kodeksu łączności elektronicznej, mimo że był objęty jego zakresem. W związku z tym w akcie w sprawie sieci cyfrowych doprecyzowane zostaną procedury dotyczące zapewnienia łączności między dostawcami różnych sieci a innymi uczestnikami rynku w ramach szerszej współpracy ekosystemowej.
Wniosek ten przyczynia się do osiągnięcia celów dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, polegających na takim ukierunkowaniu branży ośrodków przetwarzania danych, aby uzyskać ich większą efektywność energetyczną. Jednak poza kwestiami związanymi z przejrzystością i reputacją we wniosku nie przewidziano zachęt dla operatorów ośrodków przetwarzania danych do poprawy wyników w zakresie zrównoważonego rozwoju ani środków mających na celu przyspieszenie wprowadzania zrównoważonych ośrodków przetwarzania danych w całej UE lub zwiększenie związanych z tym inwestycji.
Podobnie europejski kodeks postępowania w sprawie efektywności energetycznej centrów danych nie obejmuje środków związanych z wdrażaniem ośrodka przetwarzania danych, a dotyczy wyłącznie praktyk związanych z jego eksploatacją. W związku z tym we wniosku przewidziano środki zachęcające do tworzenia energooszczędnych ośrodków przetwarzania danych, co jest zgodne ze strategicznym planem działania na rzecz cyfryzacji i sztucznej inteligencji w energetyce, którego celem jest optymalizacja zużycia energii w technologiach cyfrowych i jednoczesne przyspieszenie dwojakiej transformacji – ekologicznej i cyfrowej – w UE. Aby móc określić, które ośrodki przetwarzania danych mają charakter zrównoważony, we wniosku odwołano się do systemu oceny opracowanego na podstawie dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.
Wniosek stanowi również uzupełnienie pakietu dotyczącego europejskich sieci energetycznych, którego celem jest zapewnienie, aby sieci były gotowe do obsługi przyszłego obciążenia w sposób horyzontalny. W tym kontekście we wniosku skupiono się na ośrodkach przetwarzania danych jako ostatecznych odbiorcach przepustowości sieci i zagwarantowano, aby przy wyborze lokalizacji ośrodków przetwarzania danych brać pod uwagę dostępność sieci i przekazywać informacje z odpowiednim wyprzedzeniem, aby można je było uwzględnić w planowaniu sieci, co z kolei zapewni terminowe przyłączenie do sieci ośrodków przetwarzania danych.
W pakiecie dotyczącym europejskich sieci energetycznych określono sposoby, dzięki którym państwa członkowskie mogą przyspieszyć przyłączenie do sieci, m.in. usprawniając strukturę kolejki do przyłączenia do sieci, na przykład poprzez uwzględnienie stopnia gotowości projektu i zastosowań przyjaznych dla sieci w miejsce podejścia opartego wyłącznie na zasadzie „kto pierwszy, ten lepszy”. Rozważania te wykorzystano we wniosku.
Wniosek stanowi również uzupełnienie dyrektywy w sprawie energii odnawialnej i może sprzyjać jej wdrażaniu. Ośrodki przetwarzania danych mogą odnieść korzyści ze zwiększonej dostępności energii ze źródeł odnawialnych i systemów magazynowania energii, nawet jeśli same nie są objęte zakresem tej dyrektywy. Bliskość obszarów sprzyjających rozwojowi odnawialnych źródeł energii może być również istotnym czynnikiem przy wyznaczaniu miejsc, w których ośrodki przetwarzania danych można wdrażać w trybie przyspieszonym.
W akcie w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu zaproponowano środki mające na celu skrócenie czasu oczekiwania na wydanie pozwolenia, w tym ustanowienie zasady „jeden projekt, jedna procedura” oraz jednolitej procedury cyfrowej obejmującej cały proces udzielania pozwoleń. Akt w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu nakłada również na państwa członkowskie obowiązek wyznaczenia co najmniej jednego obszaru lub klastra przyspieszonego rozwoju przemysłu wytwórczego, w którym będą miały zastosowanie dalsze środki ułatwiające prowadzenie działalności gospodarczej, w tym priorytetowy dostęp do materiałów i funduszy unijnych. Niemniej jednak, jako że proponowane środki na rzecz przyspieszenia rozwoju przemysłu dotyczą wyłącznie zakładów produkcyjnych i nie uwzględniono w nich szczególnych potrzeb ośrodków przetwarzania danych ani zapewnianych przez nie korzyści, ośrodki te wyłączono z zakresu aktu w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu. Aby wyrównać te różnice, we wniosku uzupełniono ogólne środki na rzecz przyspieszenia rozwoju przemysłu o środki dostosowane do potrzeb przyspieszonego wdrażania ośrodków przetwarzania danych.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
•Podstawa prawna
Podstawę prawną niniejszego wniosku stanowi art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który upoważnia UE do przyjmowania środków mających na celu poprawę funkcjonowania rynku wewnętrznego poprzez harmonizację przepisów krajowych.
Obecna fragmentacja w zakresie tworzenia ośrodków przetwarzania danych wynika z rozbieżności w krajowych podejściach do zwiększania zdolności, wymogach w zakresie zrównoważonego rozwoju i procedurach wydawania pozwoleń. Stwarza to ryzyko powstania rozbieżności regulacyjnych, które mogą osłabić funkcjonowanie rynku wewnętrznego.
Różnice w praktykach udzielania zamówień publicznych na usługi chmurowe, a także niespójne kryteria suwerenności mogą utrudniać dostawcom prowadzenie działalności w różnych państwach członkowskich, co prowadzi do nieefektywności rynku i nierównych warunków konkurencji.
Ze względu na te wyzwania, na podstawie art. 114 TFUE uzasadniona jest interwencja na szczeblu UE w formie wniosku ustawodawczego, mająca na celu wyeliminowanie barier na rynku wewnętrznym i zapewnienie równych warunków działania dostawcom usług chmurowych.
Wniosek opiera się również na art. 173 ust. 3 TFUE, który stanowi podstawę prawną środków mających na celu zwiększenie konkurencyjności przemysłowej i zdolności innowacyjnych UE. Obecny niedobór mocy obliczeniowych w UE sprawia, że przemysł europejski nie jest w stanie w pełni czerpać korzyści z technologii chmury i AI, zwłaszcza takich, które wymagają obliczeń o niskim opóźnieniu i obliczeń wielkiej skali. Dzięki zwiększeniu dostępności energooszczędnych zdolności obliczeniowych oraz rozwojowi i wdrażaniu najnowocześniejszych technologii chmury i AI inicjatywa ta bezpośrednio przyczynia się do wzmocnienia konkurencyjności przemysłowej Europy i ugruntowania jej wiodącej pozycji technologicznej zgodnie z celami określonymi w art. 173 ust. 3 TFUE.
Biorąc pod uwagę podwójny cel wniosku, jakim jest wyeliminowanie zakłóceń na rynku wewnętrznym i wzmocnienie konkurencyjności przemysłowej UE, wniosek ten zostanie przyjęty jako jeden instrument ustawodawczy w oparciu o podstawę prawną, którą stanowią łącznie art. 114 i art. 173 ust. 3 TFUE. Ta wspólna podstawa prawna stanowi spójną odpowiedź regulacyjną na powiązane ze sobą wyzwania związane z fragmentacją rynku i budowaniem strategicznych zdolności przemysłowych w unijnym ekosystemie chmury i sztucznej inteligencji.
•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)
Działania UE wnoszą wyraźną wartość dodaną w rozwiązanie problemu ograniczonej i skoncentrowanej geograficznie dostępności zdolności obliczeniowych. Wypracowanie wspólnego podejścia do przyspieszenia tworzenia ośrodków przetwarzania danych umożliwi spójne planowanie i wdrażanie zdolności obliczeniowych w sposób zrównoważony pod względem geograficznym, bez równania w dół i w warunkach większej przejrzystości przepisów dla inwestorów i operatorów ośrodków przetwarzania danych.
UE jest w stanie zadbać o to, aby polityka inwestycyjna i polityka na rzecz przyspieszenia rozwoju odzwierciedlały wspólne priorytety i pozwalały uniknąć fragmentacji. Działania na szczeblu UE zapewniłyby wszystkim przedsiębiorstwom i administracjom publicznym dostęp do wystarczających zdolności obliczeniowych, aby zaspokoić ich potrzeby, i stanowią warunek konieczny, by Europa stała się kontynentem sztucznej inteligencji.
Działania UE na rzecz zmniejszenia zależności od usług chmurowych świadczonych przez dostawców spoza Europy przynoszą korzyści wykraczające poza to, co mogłyby osiągnąć poszczególne państwa członkowskie, działając samodzielnie, w szczególności w zakresie eliminowania podstawowych niedoskonałości rynku wynikających z problemu niedoskonałych informacji. Przyczyni się to do poprawy funkcjonowania rynku wewnętrznego, a dostawcy usług chmurowych zyskają możliwości rozwoju wykraczającego poza granice ich rynków krajowych.
•Proporcjonalność
We wniosku przyjęto ukierunkowane i proporcjonalne podejście w celu wyeliminowania krytycznych wąskich gardeł na jednolitym rynku, a konkretnie niedoboru zdolności obliczeniowych i nadmiernej zależności od dostawców z państw trzecich. Proponowane rozwiązania ograniczają się do środków niezbędnych do osiągnięcia podstawowych celów tego wniosku, w szczególności wzmocnienia suwerenności technologicznej UE, wspierania konkurencyjnego unijnego rynku usług chmurowych i usług w zakresie sztucznej inteligencji oraz zwiększenia dostępności zrównoważonych zasobów obliczeniowych w UE.
Wniosek ten pozwala uniknąć nadmiernej regulacji, a jednocześnie bezpośrednio usuwa bariery strukturalne, które utrudniają postęp cyfrowy w całej Europie, gdyż kładzie się w nim nacisk na zharmonizowane normy dotyczące suwerennych usług chmurowych, usprawnienie tworzenia ośrodków przetwarzania danych oraz ogólnounijne mechanizmy współpracy. Wybrane środki stanowią najbardziej odpowiedni i najmniej inwazyjny sposób zaradzenia rozpoznanym niedoskonałościom rynku i niedociągnięciom regulacyjnym, ponieważ wprowadzono tylko takie nowe przepisy, które są niezbędne do spójnego i skutecznego wdrażania, bazując na istniejących instrumentach UE.
Wniosek skutkuje powstaniem bezpośrednich kosztów przestrzegania przepisów, obejmujących zarówno wydatki administracyjne, jak i koszty dostosowawcze. Koszty te mają ponieść głównie krajowe i lokalne organy publiczne oraz przedsiębiorstwa, takie jak operatorzy ośrodków przetwarzania danych, dostawcy usług chmurowych, a także ich podwykonawcy i podmioty sektora prywatnego działające w sektorach wymienionych w załączniku I do dyrektywy NIS 2, aby podmioty te mogły wywiązać się z obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu.
Analiza różnych wariantów oraz ich przewidywanych kosztów i korzyści z nimi związanych pozwoliła jednak opracować zrównoważony projekt instrumentu. Koszty ponoszone przez organy publiczne zostaną zrównoważone niższym całkowitym kosztem posiadania systemów informatycznych oraz szybszymi i bardziej wiarygodnymi procesami udzielania zamówień, natomiast koszty dla przedsiębiorstw zostaną zrównoważone korzyściami wynikającymi z większej przewidywalności kierunku regulacyjnego i ujednolicenia podejść krajowych, a także uproszczenia procedur administracyjnych.
•Wybór instrumentu
Komisja proponuje rozporządzenie jako optymalny instrument prawny służący osiągnięciu celów wniosku, który to instrument zapewnia jednolite stosowanie i natychmiastowy skutek we wszystkich państwach członkowskich. Rozporządzenie oznacza pewność i spójność prawa, które są niezbędne do pełnej harmonizacji ram regulacyjnych dotyczących usług chmurowych. Takie podejście ma zasadnicze znaczenie dla usunięcia barier na jednolitym rynku, zwłaszcza w obszarach takich jak suwerenność i normy zrównoważonego rozwoju, w których rozbieżne przepisy krajowe mogłyby osłabić suwerenność technologiczną i konkurencyjność UE. Biorąc pod uwagę obecną sytuację geopolityczną, która wymaga pilnych działań, w tym potrzebę zniwelowania strategicznych zależności od dostawców z państw trzecich, rozporządzenie zapewnia szybką, skoordynowaną reakcję obejmującą całą UE, a także przeciwdziała opóźnieniom lub niespójnościom, które mogłyby wyniknąć z podejmowania przez państwa członkowskie bardziej niezależnych działań.
3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW
•Konsultacje z zainteresowanymi stronami
W okresie od października 2024 r. do listopada 2025 r. przeprowadzono szeroko zakrojone konsultacje z zainteresowanymi stronami, obejmujące następujące działania konsultacyjne.
W okresie od kwietnia do lipca 2025 r. Komisja zorganizowała konsultacje publiczne, w ramach których udostępniono ankietę internetową oraz ogłoszono zaproszenie do zgłaszania uwag, aby zainteresowane strony mogły przedłożyć szczegółowe dokumenty przedstawiające ich stanowisko, zawierające opinie i zalecenia dotyczące celów i proponowanych działań przewidzianych we wniosku, a także bezpośrednie informacje mające posłużyć do opracowania wariantów strategicznych. W sumie otrzymano 436 odpowiedzi: 243 odpowiedzi na ankietę konsultacyjną i 193 odpowiedzi na zaproszenie do zgłaszania uwag.
Uzupełnieniem konsultacji była seria warsztatów, seminariów i spotkań przy okrągłym stole. Były to między innymi: (i) 6. zgromadzenie ogólne i forum europejskiego sojuszu na rzecz danych, technologii przetwarzania brzegowego i rozwiązań chmurowych w przemyśle; (ii) obrady okrągłego stołu z udziałem inwestorów finansowych w sprawie inwestycji w przetwarzanie w chmurze, środków z zakresu polityki ułatwiających integrację ośrodków przetwarzania danych z unijną siecią energetyczną, z udziałem dyrektorów generalnych europejskich dostawców usług chmurowych w sprawie rozwoju ofert w zakresie suwerennej chmury obliczeniowej w UE oraz z Amerykańską Izbą Handlową; (iii) seminaria z udziałem przedstawicieli przemysłu, środowisk akademickich i organów publicznych, poświęcone dynamice gospodarczej stosu AI; oraz (iv) organizowane wspólnie z przedstawicielami przemysłu prezentacje na temat przyszłej polityki UE w zakresie chmury i sztucznej inteligencji.
Komisja prowadziła również stały dialog z właściwymi organami państw członkowskich w ramach nieformalnej grupy ds. współpracy państw członkowskich w zakresie przetwarzania w chmurze, działającej w ramach europejskiego sojuszu na rzecz danych, technologii przetwarzania brzegowego i rozwiązań chmurowych w przemyśle, który to dialog dopełniały ukierunkowane spotkania dwustronne.
Ponadto Komisja prowadziła dalsze rozmowy dwustronne z państwami trzecimi, w tym z Japonią, Szwajcarią i Zjednoczonym Królestwem, poświęcone przedstawieniu i omówieniu rozważanych wariantów strategicznych oraz zebraniu informacji na temat najlepszych praktyk i oceny zewnętrznych skutków rozważanych środków.
Komisja zorganizowała także ponad 100 spotkań dwustronnych z szerokim gronem zainteresowanych stron, w tym przedstawicielami przemysłu, instytucjami akademickimi, ośrodkami analitycznymi i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, które wniosły wkład w opracowanie proponowanych wariantów strategicznych.
•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej
W celu wsparcia etapu gromadzenia i analizy dowodów w ramach oceny skutków poprzedzającej wniosek Komisja zleciła konsorcjum kierowanemu przez Technopolis Group przeprowadzenie badania. Badanie obejmowało szereg działań angażujących zainteresowane strony, w tym ponad 60 ukierunkowanych wywiadów, ankiety (na które uzyskano ponad 250 odpowiedzi) i warsztaty (w których wzięło udział ponad 100 uczestników).
•Ocena skutków
Wnioskowi towarzyszy kompleksowa ocena skutków, której ostateczną wersję przedłożono Radzie ds. Kontroli Regulacyjnej 30 kwietnia 2026 r. 8 maja 2026 r. Rada wydała pozytywną opinię, do której dołączyła wniosek z propozycją dalszych ulepszeń.
•Prawa podstawowe
Wniosek poddano kompleksowej ocenie pod kątem jego wpływu na prawa podstawowe, ze szczególnym uwzględnieniem prawa do ochrony danych osobowych, gwarantowanego w art. 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. We wniosku wprowadza się ramy dotyczące suwerennych usług chmurowych, ustanawiające rygorystyczne zabezpieczenia, które mają zagwarantować, aby przetwarzanie danych osobowych obywateli UE odbywało się zgodnie z unijnymi normami ochrony danych, w tym z RODO. Dzięki ustaleniu tych norm we wniosku ograniczono do minimum ryzyko związane z niezgodnym z przepisami przetwarzaniem danych przy jednoczesnym zwiększeniu zaufania do infrastruktury cyfrowej.
Jednym z głównych celów wniosku jest zmniejszenie zależności od dostawców z państw trzecich, których działalność może podlegać jurysdykcjom spoza UE, w których zezwala się na dostęp do danych i ich przekazywanie. W związku z tym we wniosku wzmocniono ochronę danych osobowych poprzez zapewnienie, aby takie dane pozostawały pod skutecznym nadzorem organów UE, w tym organów ochrony danych państw członkowskich i Europejskiej Rady Ochrony Danych. Podejście to wzmacnia pewność prawa i chroni prawo do prywatności zapisane w Karcie.
Ponadto wniosek sprzyja tworzeniu konkurencyjnego jednolitego rynku usług chmurowych, na którym dostawcy są w pełni zobowiązani do przestrzegania przepisów UE i nakłada się na nich stosowne obowiązki. Zapewnia to nie tylko większą dostępność i ciągłość danych, ale również gwarantuje spójne wypełnianie zobowiązań prawnych UE, takich jak zobowiązania prawne związane z prawami osób, których dane dotyczą, oraz nadzorem regulacyjnym. Dzięki zwiększeniu obecności na rynku dostawców mających siedzibę w UE wniosek w większym stopniu umacnia ochronę praw podstawowych w ekosystemie cyfrowym, gdyż wprowadza silniejsze gwarancje zabezpieczające przed nieuprawnionym dostępem do danych osobowych lub ich niewłaściwym wykorzystaniem. Starannie rozważono proporcjonalność tych środków, aby zgodnie z zasadami Karty zachować równowagę między innowacjami a koniecznością ochrony praw.
4.WPŁYW NA BUDŻET
Wpływ wniosku na budżet opisano szczegółowo w załączonej ocenie skutków finansowych regulacji. Aby skutecznie wdrożyć tę inicjatywę, wymagane jest 25 ekwiwalentów pełnego czasu pracy (EPC), na które składa się 9 stanowisk w planie zatrudnienia i 16 stanowisk dla pracowników kontraktowych. Taki skład kadrowy zostanie osiągnięty dzięki połączeniu przesunięć kadrowych z dodatkową rekrutacją. W szczególności realizację tej inicjatywy wesprze 15 obecnych pracowników przeniesionych w ramach Komisji, dysponujących wiedzą fachową i doświadczeniem w zarządzaniu podobnymi działaniami. Niezbędny personel, przydzielony do odpowiednich działów, zostanie pozyskany z DG CNECT i DG DIGIT lub zostanie przeniesiony ze służb Komisji. Inicjatywa będzie wymagała dodatkowych 10 EPC, w uzupełnieniu już istniejących zasobów: 6 EPC dla DG CNECT oraz 4 EPC dla DG DIGIT. Zatrudnienie tych dodatkowych pracowników ma na celu zwiększenie obecnego stanu zatrudnienia, aby zapewnić pomyślną realizację inicjatywy i skuteczne wykonywanie nowych działań i zadań.
Dodatkowe wydatki administracyjne związane z nowymi zadaniami opisanymi we wniosku będą finansowane głównie ze strumieni dochodów opartych na opłatach, które wchodzą w zakres wewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel, co zapewni zrównoważony i realny model finansowania. W szczególności strumienie oparte na opłatach zostaną przeznaczone na wsparcie zadań związanych ze wspólnym udzielaniem zamówień oraz z zarządzaniem inicjatywą EuroCloud, której celem jest ułatwienie zainteresowanym państwom członkowskim dzielenia się niewykorzystanymi zdolnościami w zakresie chmury i zdolnościami ośrodków przetwarzania danych.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania
Komisja powinna monitorować stosowanie proponowanego rozporządzenia i oceniać jego skuteczność w miarę upływu czasu. Pięć lat po wejściu w życie rozporządzenia Komisja powinna dokonać przeglądu jego funkcjonowania i przedłożyć sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. Sprawozdania te będą dostępne dla opinii publicznej i będą zawierały szczegółowy opis skutecznego stosowania i egzekwowania przepisów proponowanego rozporządzenia.
•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów proponowanego rozporządzenia
Tytuł I proponowanego rozporządzenia zawiera przepisy ogólne, w tym przedmiot rozporządzenia (art. 1) i definicje (art. 2).
Tytuł II zawiera przepisy ustanawiające ramy realizacji działań w zakresie rozwoju i wdrażania w całym ekosystemie chmury i sztucznej inteligencji. Ramy te podzielono na inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI i wzmocniono dalszymi środkami wspierającymi. W art. 3 rozdziału I określono ogólny cel inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI, które mają na celu wspieranie działań w zakresie badań naukowych i innowacji oraz osiągnięcie zdolności na dużą skalę w całym unijnym ekosystemie chmury i AI. W art. 4 określono cele operacyjne inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI. W art. 5 wprowadzono sieć centrów przyspieszonego rozwoju i doświadczeń w zakresie AI, opartą na europejskich centrach innowacji cyfrowych i ukierunkowaną na wspieranie osiągnięcia celów inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI. W art. 6 określono mechanizmy wdrażania inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI. W art. 7 zobowiązano państwa członkowskie, aby przyjęły krajową strategię dotyczącą chmury i AI spójną z celami rozporządzenia w ciągu jednego roku od jego wejścia w życie. W art. 8 ustanowiono kryteria, na podstawie których Komisja uznaje projekty za projekty priorytetowe w zakresie pionierskich rozwiązań AI. W art. 9 przewidziano przydzielanie zasobów obliczeniowych AI na projekty priorytetowe w zakresie pionierskich rozwiązań AI oraz wspieranie projektów dotyczących AI w przemyśle i fizycznej AI oraz rozwoju i wdrażania modeli AI w sektorze publicznym.
Tytuł III zawiera przepisy dotyczące zdolności ośrodków przetwarzania danych. W rozdziale I art. 10 określono obowiązki państw członkowskich, które rozbudowują zdolności ośrodków przetwarzania danych, w zakresie wyznaczania na swoim terytorium stref przyspieszonego rozwoju ośrodków przetwarzania danych. W art. 11 określono warunki obowiązujące w strefach przyspieszonego rozwoju ośrodków przetwarzania danych. W art. 12 nałożono na państwa członkowskie obowiązek wyznaczenia lub, w miarę możliwości, modernizacji pojedynczych punktów informacyjnych albo integracji z już istniejącymi pojedynczymi punktami informacyjnymi, przeznaczonymi dla operatorów ośrodków przetwarzania danych realizujących projekty dotyczące ośrodków przetwarzania danych w strefach przyspieszonego rozwoju takich ośrodków, oraz określono dalsze zasady, których należy przestrzegać w kontekście obowiązków takiego punktu informacyjnego. Art. 13 dotyczy uproszczonych procedur administracyjnych i procesów udzielania pozwoleń w odniesieniu do projektów ośrodków przetwarzania danych realizowanych w strefach przyspieszonego rozwoju takich ośrodków. W rozdziale II art. 14 określono mechanizm wyrażania zainteresowania oraz warunki i sposób wyznaczania przez Komisję strategicznych projektów dotyczących ośrodków przetwarzania danych. W rozdziale III art. 15 ustanawia się mechanizm służący Komisji do monitorowania postępów Unii pod względem zwiększania dostępnych zdolności obliczeniowych, zapotrzebowania na zdolności obliczeniowe ośrodków przetwarzania danych oraz wielkości luki w zakresie zdolności.
Tytuł IV zawiera przepis dotyczący autonomii i wdrażania. W rozdziale I sekcja 1 art. 16 r określono unijne ramy suwerenności chmurowej, obejmujące cztery poziomy uzasadnienia zaufania, i wprowadzono wymogi ustanowione w załączniku II do rozporządzenia, dotyczące uznawania usług chmurowych za zapewniające poziom uzasadnienia zaufania od 1 do 4 w całej Unii. W art. 17 ustanowiono mechanizm uznawania dostawców usług chmurowych za dostawców zapewniających unijny poziom uzasadnienia zaufania 1, 2, 3 lub 4, zobowiązując dostawców do złożenia wniosku o uznanie do właściwego organu krajowego głównego miejsca prowadzenia działalności. W art. 18 określono warunki i mechanizm ewentualnego uznawania państw trzecich za zapewniające wystarczające gwarancje, aby usługi chmurowe kontrolowane z tego państwa trzeciego kwalifikowały się do unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 3. W sekcji 2 art. 19 określono warunki własnej oceny zgodności, dokumentującej spełnienie wymogów dla unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 1. W sekcji 3 art. 20 określono ramy oceny przez organizacje audytowe pod kątem spełnienia wymogów dla unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2–4. W art. 21 określono wymogi dotyczące dowodów audytowych, które należy zgromadzić w ramach dokonywanej przez stronę trzecią oceny zgodności z wymogami dla unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2–4. W art. 22 nałożono na Komisję obowiązek ustanowienia i prowadzenia centralnego repozytorium usług, w przypadku których uznano, że zapewniają unijne poziomy uzasadnienia zaufania 1–4. W art. 23 określono obowiązki w zakresie przejrzystości spoczywające na dostawcach usług chmurowych, polegające na zgłaszaniu wszelkich istotnych zmian, które mogą uzasadniać zmianę statusu tych dostawców jako zapewniających unijne poziomy uzasadnienia zaufania 1–4. W art. 24 określono zasady dotyczące kar i odszkodowań, które mają zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów przez dostawców usług chmurowych. W sekcji 4 art. 25 określono obowiązki państw członkowskich w zakresie wyznaczenia właściwego organu krajowego. W art. 26 określono uprawnienia właściwych organów krajowych wyznaczonych przez państwa członkowskie. W sekcji 5 art. 27 określono zasady wzajemnej pomocy między właściwymi organami krajowymi państw członkowskich w kontekście wymiany informacji i prowadzenia dochodzeń do celów niniejszego rozporządzenia. W art. 28 określono zasady współpracy transgranicznej między właściwymi organami krajowymi państw członkowskich w kontekście działań w zakresie egzekwowania przepisów. W rozdziale II sekcja 1 art. 29 określono obowiązki państw członkowskich i podmiotów Unii w zakresie prowadzenia ocen ryzyka na potrzeby określenia wymaganego poziomu zgodności w kontekście unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2–4 w odniesieniu do poszczególnych rodzajów działalności w sektorze publicznym. W art. 30 określono obowiązki instytucji zamawiających usługi chmurowe w zakresie zapewnienia, jako wymogu minimalnego, unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 1. W przypadku gdy w wyniku oceny ryzyka stwierdzono, że działalność takich instytucji zamawiających ma znaczenie dla porządku publicznego, muszą one zamawiać takie usługi i korzystać wyłącznie z takich usług, w przypadku których uznano, że zapewniają unijne poziomy uzasadnienia zaufania 2, 3 lub 4. W sekcji 2 art. 31 zezwala się podmiotom sektora prywatnego w rozumieniu dyrektywy NIS 2 na przeprowadzanie ocen skutków o podobnym celu, jak te przeprowadzane przez podmioty Unii i organy sektora publicznego. W sekcji 3 art. 32 określono obowiązki instytucji zamawiających w państwach członkowskich w zakresie stosowania kryteriów unijnej wartości dodanej przy udzielaniu zamówień publicznych na usługi chmurowe i systemy AI objęte zakresem rozporządzenia. W art. 33 określono obowiązki państw członkowskich w zakresie monitorowania zamówień publicznych dotyczących innowacyjnych usług chmurowych i systemów AI, wprowadzono uproszczone ramy sprawozdawczości i stworzono powiązania z krajowymi strategiami dotyczącymi chmury i AI, w przypadku których państwa członkowskie muszą opracować plany osiągnięcia celów niniejszego artykułu. W rozdziale III art. 34 ustanowiono europejską federację chmur obliczeniowych sektora publicznego (zwaną dalej „federacją EuroCloud”) oraz określono jej zakres i cel. W art. 35 określono warunki mające zastosowanie do wspólnego korzystania z usług ośrodka przetwarzania danych i usług chmurowych w ramach federacji EuroCloud. W art. 36 określono, w jaki sposób Komisja może odzyskać koszty poniesione w związku z federacją EuroCloud, w tym koszty ustanowienia federacji EuroCloud i platformy ułatwiającej wspólne korzystanie z usług przez jej członków. W rozdziale IV art. 37 określono warunki, na jakich Komisja może prowadzić działania związane z zamówieniami publicznymi na rzecz podmiotów Unii, instytucji zamawiających z państw członkowskich oraz organizacji partnerskich wybranych przez Komisję, w tym poprzez ustanowienie niezbędnych odstępstw od rozporządzenia finansowego. W art. 38 określono niezbędne ustalenia dotyczące wdrażania ram zamówień realizowanych na zasadzie współpracy, w tym mechanizm zarządzania. W art. 39 określono mające zastosowanie przepisy dotyczące zamówień publicznych. W art. 40 określono mechanizm zwrotu kosztów poniesionych przez Komisję w związku z funkcjonowaniem ram zamówień realizowanych na zasadzie współpracy za pośrednictwem opłat pobieranych od uczestniczących instytucji zamawiających. W rozdziale VI art. 41 określono obowiązki podmiotów Unii i organów sektora publicznego w zakresie zachęcania do korzystania z rozwiązań opartych na otwartym oprogramowaniu i ułatwiania korzystania z takich rozwiązań w miejsce rozwiązań zamkniętych. W art. 42 określono wymogi dotyczące udostępniania i ponownego wykorzystywania oprogramowania opracowanego przez podmioty Unii i organy sektora publicznego lub na ich rzecz. W art. 43 nałożono na Komisję obowiązek udostępnienia i prowadzenia katalogu rozwiązań opartych na otwartym oprogramowaniu. W art. 44 określono zasady tworzenia sieci biur programów otwartego oprogramowania w państwach członkowskich.
W tytule V określono przepisy końcowe, w tym uprawnienia Komisji do przyjmowania aktów delegowanych (art. 45) i aktów wykonawczych (art. 46), klauzulę przeglądową (art. 47) oraz zasady dotyczące wejścia w życie i dat rozpoczęcia stosowania rozporządzenia (art. 48).
2026/0138 (COD)
Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
w sprawie ustanowienia ram środków na rzecz wzmocnienia europejskiego ekosystemu chmury obliczeniowej i sztucznej inteligencji (akt w sprawie rozwoju chmury i AI)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114 i art. 173 ust. 3,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego( 1 ),
uwzględniając opinię Komitetu Regionów( 2 ),
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)Unia dąży do osiągnięcia pozycji światowego lidera w dziedzinie sztucznej inteligencji (AI). Umożliwiając szybsze wprowadzanie innowacji, większą wydajność i inteligentniejsze podejmowanie decyzji, AI wnosi znaczne korzyści gospodarcze, środowiskowe i społeczne oraz stanowi podstawowy czynnik napędzający konkurencyjność. Aby w pełni wykorzystać korzyści płynące ze sztucznej inteligencji we wszystkich kluczowych sektorach gospodarki, Unia powinna działać w sposób ambitny i perspektywiczny, zwiększając swoją innowacyjność, wzmacniając konkurencyjność i bezpieczeństwo dostaw, a jednocześnie pogłębiając swoją suwerenność technologiczną i strategiczną autonomię w zakresie najnowocześniejszych technologii cyfrowych.
(2)Unia stworzyła już solidne podstawy, aby Europa stała się kontynentem przodującym w rozwoju i upowszechnianiu sztucznej inteligencji, w szczególności poprzez komunikat w sprawie planu działania na rzecz kontynentu sztucznej inteligencji( 3 ) i strategię w sprawie zastosowania AI( 4 ). Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2854( 5 ) w sprawie zharmonizowanych przepisów dotyczących sprawiedliwego dostępu do danych i ich wykorzystywania („akt w sprawie danych”) oraz strategią na rzecz europejskiej unii danych( 6 ) Unia ustanowiła również ramy niezbędne do stworzenia bezpiecznego i interoperacyjnego jednolitego rynku danych, który stanowi podstawę rozwoju sztucznej inteligencji.
(3)Parlament Europejski, Rada, Komisja i państwa członkowskie zobowiązały się do otwartej współpracy na rzecz zapewnienia suwerenności technologicznej Unii, w szczególności poprzez bezpieczną i dostępną infrastrukturę cyfrową i infrastrukturę danych, które umożliwiają dalszy rozwój technologiczny, wspierając konkurencyjność i zrównoważony rozwój przemysłu i gospodarki Unii, w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw („MŚP”)( 7 ) oraz małych spółek o średniej kapitalizacji( 8 ), oraz odporność unijnych łańcuchów wartości, a także wzmacniają ekosystem przedsiębiorstw typu start-up, w tym poprzez sprawne funkcjonowanie dawnych europejskich centrów innowacji cyfrowych („EDIH”), które przekształcono w centra przyspieszonego rozwoju i doświadczeń w zakresie AI („centra AI”).
(4)Unia staje się coraz bardziej zależna od ograniczonej liczby dostawców usług chmurowych z państw trzecich. Wzmocnienie zdolności Unii do opracowywania i wdrażania technologii chmury i AI na jej własnym terytorium stało się strategicznym priorytetem dla konkurencyjności, bezpieczeństwa dostaw i suwerenności technologicznej Unii, co podkreślono w sprawozdaniu Maria Draghiego na temat przyszłości europejskiej konkurencyjności( 9 ) i komunikacie pt. „Wzmocnienie bezpieczeństwa gospodarczego UE”( 10 ). Wyzwania te, z którymi mierzy się unijny ekosystem chmury i AI, wymagają budowania potencjału technologicznego na dużą skalę oraz wsparcia działań na rzecz badań i innowacji, a także wspólnych wysiłków ze strony państw członkowskich, przy czym Unia powinna wspierać rozwój i wdrażanie technologii chmury i AI oraz tworzenie zdolności w zakresie przetwarzania w chmurze na dużą skalę.
(5)Zależności te przekładają się nie tylko na ograniczony udział w rynku europejskich dostawców usług chmurowych, ale również na poważne zagrożenia dla autonomii operacyjnej, odporności i bezpieczeństwa Unii. Rada zaapelowała o to, by akt w sprawie rozwoju chmury i AI zawierał wspólne kryteria dotyczące suwerennych usług chmurowych, co pozwoliłoby zająć się zagrożeniami związanymi z brakiem przejrzystości rynku oraz zagrożeniami wynikającymi z zależności, w tym skutkami eksterytorialnymi przepisów przyjętych przez państwa trzecie( 11 ).
(6)Należy ustanowić ramy na rzecz zwiększenia odporności i bezpieczeństwa Unii w dziedzinie technologii chmury i AI, wzmacniające unijny ekosystem chmury i AI poprzez niwelowanie zależności, zwiększenie suwerenności technologicznej, pobudzanie inwestycji oraz wzmocnienie zdolności, bezpieczeństwa, zdolności adaptacyjnych i odporności unijnego łańcucha dostaw chmury i AI.
(7)Ramy te służą osiągnięciu osobnych celów i opierają się na dwóch odrębnych podstawach prawnych.
(8)Po pierwsze, konieczne jest wzmocnienie konkurencyjności, zdolności i odporności unijnej bazy technologiczno-przemysłowej w zakresie chmury i AI zgodnie z art. 173 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Działania te nie powinny wiązać się z harmonizacją krajowych przepisów ustawowych lub wykonawczych. W tym celu w niniejszym rozporządzeniu ustanawia się inicjatywę na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury oraz inicjatywę na rzecz wiodącej pozycji w zakresie AI („inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI”), aby wspierać rozwój najnowocześniejszych technologii i obiektów w zakresie chmury i AI oraz zapewnić ich powszechne wdrażanie, wypełniając lukę między zaawansowanymi zdolnościami Unii w zakresie badań naukowych i innowacji a zrównoważonym wykorzystaniem tych zdolności.
(9)Po drugie, aby rozwiązać kwestię dostępnej zdolności obliczeniowej i odporności ekosystemu chmury i AI, najlepiej sięgnąć po unijne środki harmonizacyjne na podstawie art. 114 TFUE. Jednolite spójne ramy regulacyjne, które harmonizują niektóre warunki dla dostawców usług i podmiotów wdrażających usługi chmurowe, w tym budowanie zdolności i świadczenie usług chmurowych, są niezbędne do zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego.
(10)Definicja „usługi chmurowej” w niniejszym rozporządzeniu powinna być taka sama jak w art. 6 pkt 30 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2555( 12 ), w którym zdefiniowano „usługę chmurową” jako usługę cyfrową umożliwiającą administrowanie na żądanie skalowalnym i elastycznym zbiorem zasobów obliczeniowych do wspólnego wykorzystywania oraz szeroki dostęp zdalny do tego zbioru, w tym w przypadku gdy takie zasoby są rozproszone w kilku lokalizacjach. Ta definicja „usługi chmurowej” obejmuje dostęp na żądanie do systemów AI zdefiniowanych w art. 3 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 („akt w sprawie sztucznej inteligencji”)( 13 ), prowadzonych i obsługiwanych zdalnie. Częścią tej usługi jest wyłącznie dostarczenie i udostępnienie systemu AI. Sam system AI i model, na którym system ten się opiera, są wyłączone z zakresu przedmiotowej definicji.
(11)Inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny wzmocnić konkurencyjność i odporność unijnej bazy technologiczno-przemysłowej w zakresie chmury i AI, jednocześnie zwiększając potencjał innowacyjny unijnego ekosystemu chmury i AI oraz umożliwiając wdrożenie infrastruktury cyfrowej na dużą skalę, zgodnie z celami określonymi w planie działania na rzecz kontynentu sztucznej inteligencji i strategii w sprawie zastosowania AI. W szczególności inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny zwiększyć zdolność Unii w zakresie chmury i zdolności ośrodków przetwarzania danych, przyczyniając się do rozwoju najnowocześniejszych technologii chmury i AI oraz do ich powszechnego wdrażania w całej gospodarce Unii. Inicjatywy te powinny również sprzyjać zaawansowanym badaniom w zakresie wdrażania pionierskich rozwiązań AI, fizycznej AI oraz AI w przemyśle w poszczególnych sektorach. Strategia w sprawie zastosowania AI powinna rozszerzyć ambicje i cele określone w planie działania na rzecz kontynentu sztucznej inteligencji i w razie potrzeby należy ją aktualizować o najnowsze osiągnięcia technologiczne i postępy poczynione w ramach inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI.
(12)Dążąc do osiągnięcia tych celów ogólnych, inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny wspierać osiąganie uzupełniających celów operacyjnych, które opracowano jako wykonalne inicjatywy do wdrożenia na szczeblu Unii.
(13)Aby ośrodki przetwarzania danych mogły stać się kluczowymi czynnikami umożliwiającymi zrównoważoną transformację cyfrową, inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny wzmacniać zdolności w zakresie badań naukowych i innowacji na rzecz rozwoju technologii ośrodków przetwarzania danych przy uwzględnieniu zasad efektywności energetycznej i efektywnego gospodarowania zasobami już w fazie projektowania i przez cały okres eksploatacji takich ośrodków, z myślą o osiągnięciu zrównoważonego rozwoju na dużą skalę. Obejmuje to rozwój zasobooszczędnych i efektywnych pod względem wykorzystania technologii obliczeniowych, takich jak optymalizacja efektywności energetycznej i wodnej, wykorzystanie nowych kwantowych technologii obliczeniowych, rozwój opartych na AI technologii zwiększających wydajność serwerów, integracja infrastruktury obliczeniowej z sieciami energetycznymi, promowanie upowszechniania czystej energii i wytwarzania energii na miejscu w ośrodkach przetwarzania danych. Inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny również zapewniać dostęp do linii pilotażowych w zakresie technologii ośrodków przetwarzania danych, aby ukierunkowywać i przyspieszać wdrażanie innowacji na rynku. Takie projekty pilotażowe powinny pełnić rolę obiektów demonstracyjnych na potrzeby najnowocześniejszych technologii ośrodków przetwarzania danych i technologii półprzewodnikowych, prototypów obliczeń kwantowych i opartych na AI narzędzi do obsługi ośrodków przetwarzania danych.
(14)Inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny również wspierać badania naukowe, działania rozwojowe i wykorzystanie technologii stosu chmury obliczeniowej w celu zniwelowania luki w zdolnościach i wzmocnienia autonomii technologicznej Unii. W szczególności inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny sprzyjać opracowywaniu alternatywnych stosów chmurowych dla sektorów strategicznych. Powinno to również ułatwić rozwój zoptymalizowanych pod kątem AI serwerów i oprogramowania, w tym procesorów i akceleratorów produkowanych i projektowanych w Unii, takich jak te opracowane na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/XXX( 14 ). Ponadto zarówno inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI na podstawie niniejszego rozporządzenia, jak i inicjatywa „Czipy dla Europy” 2.0 wspierana przez wspomniane rozporządzenie powinny sprzyjać wspólnemu projektowaniu i wzajemnej optymalizacji rozwoju sprzętu i oprogramowania oraz integracji infrastruktur obliczeniowych opartych na AI. Co więcej, inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny wspierać wzajemnie uzupełniające się rozwój i wdrażanie inteligentnej i bezpiecznej platformy chmury oprogramowania pośredniczącego na potrzeby wspólnych europejskich przestrzeni danych, zgodnie ze strategią na rzecz europejskiej unii danych.
(15)Inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny również promować rozwój technologii opartych na otwartych standardach, otwartych specyfikacjach i otwartym oprogramowaniu oraz sprzyjać tworzeniu innowacyjnych, konkurencyjnych i odpornych technologii w zakresie chmury i AI. Należy wspierać prace nad otwartymi standardami i specyfikacjami oraz tworzenie fundamentów otwartego oprogramowania ułatwiających projektowanie, rozwój i utrzymanie komponentów otwartego oprogramowania, w szczególności poprzez ustanowienie mechanizmów zarządzania i koordynacji oraz ułatwianie łączenia zasobów. W ramach inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI należy również stworzyć katalog narzędzi oprogramowania, w tym otwartego oprogramowania, aby umożliwić integrację z istniejącymi katalogami przeznaczonymi dla sektora prywatnego i publicznego oraz stworzyć punkt kompleksowej obsługi w zakresie zasobów otwartego oprogramowania w Unii.
(16)Rozwój technologii pionierskich rozwiązań AI postępuje szybko i oczekuje się, że będą one miały głęboki wpływ na gospodarkę i społeczeństwo Unii. Technologie te stały się krytycznymi aktywami strategicznymi, zatem wzmocnienie zdolności Unii do ich opracowywania i zarządzania nimi ma kluczowe znaczenie dla zagwarantowania, aby transformacja w zakresie AI była zgodna z wartościami Unii, jej normami bezpieczeństwa i długoterminowymi interesami gospodarczymi. Unia powinna wprowadzać niezbędne przełomowe rozwiązania na większą skalę poprzez wspieranie pionierskich projektów, aby utrzymać przewagę konkurencyjną w globalnej gospodarce cyfrowej. Wspieranie rozwoju technologii pionierskich rozwiązań AI jako aktywów strategicznych powinno również ograniczyć obecne zależności od technologii z państw trzecich i wzmocnić unijny ekosystem sztucznej inteligencji.
(17)Pojawienie się fizycznej AI – czyli systemów i modeli AI zdolnych do postrzegania otoczenia fizycznego i wykonywania w nim złożonych czynności – stanowi obiecujący obszar, w którym zaawansowana inteligencja cyfrowa jest zintegrowana z systemami materialnymi, takimi jak robotyka, autonomiczne drony i pojazdy autonomiczne. Fizyczna AI ma zasadnicze znaczenie dla ograniczenia zależności od podmiotów zewnętrznych oraz wspierania konkurencyjności przemysłowej i autonomii strategicznej. Wymaga to przyjęcia specjalnego podejścia do infrastruktury danych i infrastruktury obliczeniowej. Konieczne jest zatem ułatwienie gromadzenia i przygotowywania wysokiej jakości danych oraz dostępu do zasobów obliczeniowych. Ponadto konieczne jest ukierunkowane wsparcie na rzecz testowania i walidacji modeli i systemów fizycznej AI w różnorodnych rzeczywistych środowiskach, aby zapewnić ich odporność i niezawodność.
(18)Głównym filarem strategii w sprawie zastosowania AI jest transformacja cyfrowa kluczowych gałęzi przemysłu Unii. Przyspieszenie upowszechniania sztucznej inteligencji w tych strategicznych sektorach ma zasadnicze znaczenie dla utrzymania globalnej konkurencyjności i pogłębienia korzyści społecznych. Inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny przyspieszyć rozwój i absorpcję AI w przemyśle we wszystkich strategicznych sektorach przemysłu i usług Unii, wspierając zarazem rozwój technologiczny wysoce wydajnych sektorowych modeli AI, zaprojektowanych z myślą o spełnieniu wymagań operacyjnych branż uznanych za priorytetowe w ramach strategii w sprawie zastosowania AI, takich jak opieka zdrowotna, transport, w tym przemysł lotniczy i kosmiczny, motoryzacja, produkcja, obrona i przestrzeń kosmiczna, klimat i środowisko oraz sektor rolno-spożywczy. Inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny również przyspieszyć rozwój sektorów usług uznanych za priorytetowe w strategii w sprawie zastosowania AI oraz postęp naukowy w ramach europejskiej strategii dotyczącej AI w nauce, zgodnie z dokumentem COM(2025) 724 final.
(19)W sektorze opieki zdrowotnej postępy te powinny poprawić trafność decyzji klinicznych i przyczynić się do transformacji sektora farmaceutycznego. W sektorze motoryzacyjnym inicjatywy te powinny wspierać opracowywanie, testowanie i wdrażanie innowacyjnych platform oprogramowania, przyczyniających się do umocnienia wiodącej pozycji Unii w przemyśle w zakresie pojazdów programowalnych i jazdy autonomicznej. Inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny również zmniejszyć przeszkody w testowaniu i wdrażaniu modeli AI, w szczególności w miastach i regionach, przyczyniając się do rozwoju wiodącej pozycji Unii w zakresie pojazdów programowalnych i jazdy autonomicznej. Ponadto państwa członkowskie powinny ułatwiać opracowywanie, testowanie i wdrażanie systemów AI do jazdy autonomicznej, w tym poprzez współpracę z centrami AI, przemysłem motoryzacyjnym, dostawcami, miastami i regionami, aby umożliwić bezpieczne i godne zaufania wdrażanie opartych na AI, połączonych i autonomicznych rozwiązań w zakresie mobilności w różnych środowiskach europejskich. W sektorze produkcji Komisja powinna ułatwiać gromadzenie danych z różnych sektorów przemysłu za pośrednictwem zaufanych podmiotów zewnętrznych w celu trenowania specjalistycznych modeli AI, zapewniając wystarczającą ilość danych treningowych przy jednoczesnym ścisłym przestrzeganiu praw własności intelektualnej. Należy zbadać bezpieczne i weryfikowalne rozwiązania obliczeniowe, które umożliwią wykorzystanie sztucznej inteligencji we wrażliwych kontekstach. W sektorze obronnym, w którym AI stała się przełomową technologią mającą znaczący wpływ na bezpieczeństwo i obronność, inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI mogłyby wspierać rozwój zaawansowanych zdolności przy zachowaniu pełnej komplementarności ze specjalnymi instrumentami Unii wspierającymi przemysł obronny, w tym Europejskim Funduszem Obronnym („EFO”) i Programem na rzecz europejskiego przemysłu obronnego („EDIP”), bez uszczerbku dla funkcjonowania tych instrumentów. W sektorze kosmicznym postęp cyfrowy powinien odmienić sposób eksploatacji i wykorzystywania aktywów, usług i przepływów danych związanych z przestrzenią kosmiczną, natomiast w dziedzinie transportu postęp cyfrowy w lotnictwie powinien odmienić sposób zarządzania operacjami, przy czym sztuczna inteligencja będzie wykorzystywać zgromadzone przez dziesięciolecia dane dotyczące misji, operacji i obserwacji. W dziedzinie klimatu i środowiska należy rozwijać geoprzestrzenną AI, w szczególności poprzez wykorzystanie danych z obserwacji Ziemi pochodzących z programu Copernicus oraz ogólnych zdolności unijnych programów kosmicznych i programów dotyczących łączności( 15 ). W rolnictwie sztuczna inteligencja może przekształcać dane pochodzące z czujników, satelitów i maszyn rolniczych w praktyczne informacje przydatne dla rolników. Może to wzmocnić konkurencyjność i odporność, na przykład w wyniku lepszego prognozowania plonów, umożliwienia wczesnego wykrywania agrofagów i chorób, optymalizacji nawadniania i stosowania nawozów oraz wspierania bardziej zrównoważonej produkcji żywności. Ponieważ wdrażanie AI w kontekstach przemysłowych wymaga rygorystycznej walidacji w warunkach rzeczywistych, Unia powinna zapewnić podmiotom przemysłowym narzędzia AI oparte na chmurze i środowiska testowe.
(20)Unia powinna również wspierać dostępność ściśle zabezpieczonej infrastruktury obliczeniowej służącej do trenowania, testowania i wdrażania modeli i systemów AI związanych z obronnością.
(21)W miarę jak agenci AI stają się coraz bardziej wydajni, a zastosowania AI są coraz bardziej zakorzenione w rzeczywistych scenariuszach biznesowych, przemysł szybko ewoluuje w kierunku nowego paradygmatu zakładającego wyposażenie takich systemów w zdolności do autonomicznego działania. To przejście na nowy paradygmat wymaga solidnych ram technicznych, które zapewnią bezpieczeństwo, dokładność i zgodność z przepisami tych systemów, biorąc pod uwagę rygorystyczne wymogi inżynieryjne dotyczące platform AI. W związku z tym inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny mieć na celu ustanowienie suwerennych i bezpiecznych platform AI przeznaczonych do wdrażania i koordynacji na dużą skalę zaawansowanych agentów AI. Platformy te powinny być wspierane przez innowacyjne struktury koordynacyjne, gwarantujące przejrzystość i rozliczalność w interakcjach z udziałem wielu podmiotów. Konieczne jest również ułatwienie opracowania rygorystycznych metod testowania agentów AI i eksperymentowania z nimi oraz metod ich orkiestracji, aby zminimalizować niezamierzone zachowania autonomiczne.
(22)Inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny przyczynić się do intensyfikacji prac nad rozwojem i wdrażaniem modeli i systemów AI w całym sektorze publicznym Unii. W szczególności modele i systemy AI powinny być wykorzystywane do wspierania lepszego podejmowania decyzji, upraszczania procedur administracyjnych oraz ograniczania zbędnych obciążeń, zwłaszcza w kluczowych obszarach życia publicznego, takich jak opieka zdrowotna, w których należy ułatwić ponowne wykorzystywanie danych na potrzeby modeli i narzędzi AI, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo i ochronę danych. W tym celu należy wprowadzić środki mające na celu poprawę jakości danych w sektorze publicznym oraz promowanie udostępniania i ponownego wykorzystywania danych treningowych i modeli AI w całym sektorze publicznym Unii, co pozwoli uniknąć fragmentacji i umożliwi upowszechnianie skutecznych, zorientowanych na użytkownika rozwiązań.
(23)Inicjatywa na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinna przyczynić się do przyspieszenia wdrażania AI i chmury obliczeniowej na szeroką skalę, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym. Należy promować powszechne wdrożenie sztucznej inteligencji w sektorze prywatnym i publicznym za pośrednictwem sieci centrów AI. Należy posłużyć się tą siecią, by opracować uzupełniające środki wsparcia, które pomogą osiągnąć cel transformacji cyfrowej przedsiębiorstw określony w decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2481( 16 ) („program polityki »Droga ku cyfrowej dekadzie« do 2030 r.”). Ponadto należy opracować specjalny program nauczania dotyczący umiejętności w zakresie przetwarzania w chmurze i AI, aby zapewnić zaawansowane kompetencje pracownikom zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym, co pozwoli zmniejszyć zależność od dostawców spoza UE oraz rozwinąć zdolności nowej generacji, zgodnie z polityką Unii w dziedzinie kształcenia, szkolenia i umiejętności, w tym komunikatem dotyczącym unii umiejętności( 17 ). W stosownych przypadkach program nauczania powinien opierać się na odpowiednich inicjatywach europejskich, w tym na akademii umiejętności w dziedzinie AI, centrach AI i Akademii Interoperacyjnej Europy, a także uwzględniać udział zainteresowanych stron dysponujących niezbędną wiedzą specjalistyczną.
(24)Inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny również zapewniać upowszechnienie usług chmurowych świadczonych przez europejskich dostawców tych usług zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym, tak aby wdrażanie chmury obliczeniowej było zgodne z celem, jakim jest wzmocnienie autonomii technologicznej Unii, w szczególności w sektorach takich jak opieka zdrowotna i edukacja, w których przetwarza się dane o znaczeniu krytycznym. Do osiągnięcia tego celu mogą przyczynić się efekty działalności odpowiednich europejskich konsorcjów na rzecz europejskiej infrastruktury cyfrowej („EDIC”), w tym wspólna infrastruktura, wspólne standardy i najlepsze praktyki. Inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny wspierać ustanowienie europejskiej federacji chmur obliczeniowych sektora publicznego („federacja EuroCloud”) na mocy niniejszego rozporządzenia, aby ułatwić dzielenie się bezpiecznymi i odpornymi usługami ośrodków przetwarzania danych oraz usługami chmurowymi w sektorze publicznym. Ponadto inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny wspierać działania prowadzone przez Komisję w zakresie zamówień publicznych na rzecz instytucji, agencji i organów Unii („podmioty Unii”), ale także krajowych instytucji zamawiających w całej Unii, ponieważ zamówienia na usługi cyfrowe powinny nie tylko przyspieszać cyfryzację organów sektora publicznego, ale także umożliwiać im wykorzystanie ich siły nabywczej oraz przyspieszać przyjmowanie odpornych i bezpiecznych rozwiązań cyfrowych.
(25)Państwa członkowskie powinny ustanowić centra przyspieszonego rozwoju i doświadczeń w zakresie AI („centra AI”) w celu zapewnienia odpowiedniego pokrycia swojego terytorium. Centra AI powinny pełnić rolę regionalnych i lokalnych podmiotów przyspieszających wdrażanie i upowszechnianie sztucznej inteligencji, przetwarzania w chmurze i innych zaawansowanych technologii w całej Unii, wspierając MŚP, małe spółki o średniej kapitalizacji i organy sektora publicznego w ich transformacji cyfrowej. Aby ułatwić wprowadzanie sztucznej inteligencji w strategicznych sektorach przemysłu, centra AI powinny również tworzyć synergie z inicjatywami uruchomionymi w ramach strategii na rzecz europejskiej unii danych. Dostarczając wiedzę fachową, testy, kompetencje oraz wsparcie w zakresie innowacji, centra AI powinny wzmacniać konkurencyjność i odporność unijnej bazy przemysłowej w dziedzinie AI, a jednocześnie wzmacniać zdolności innowacyjne i upowszechniać AI oraz inne zaawansowane technologie w całej Unii. Ustanowiona sieć powinna opierać się na sieci europejskich centrów innowacji cyfrowych. Sieć ta będzie ściśle współpracować z innymi inicjatywami wspierającymi wdrażanie AI i innych zaawansowanych technologii, takimi jak ośrodki testowo-doświadczalne i fabryki AI. Będzie ona opierać się na inicjatywach ukierunkowanych na umiejętności, w tym na partnerstwie na dużą skalę w zakresie ekosystemu cyfrowego w ramach paktu na rzecz umiejętności oraz na akademiach umiejętności, w tym na akademii umiejętności w dziedzinie AI.
(26)Wdrażanie inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI należy powierzyć Komisji i państwom członkowskim. Realizację inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI należy, w stosownych przypadkach, powierzyć również wszelkim innym strukturom dysponującym odpowiednią wiedzą fachową i zasobami. W szczególności, bez uszczerbku dla kolejnych wieloletnich ram finansowych (2028–2034), należałoby umożliwić powierzenie realizacji inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI wspólnym przedsięwzięciom, takim jak Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Inteligentnych Sieci i Usług („Wspólne Przedsięwzięcie”) ustanowione rozporządzeniem Rady (UE) 2021/2085( 18 ) lub Wspólne Przedsięwzięcie w dziedzinie Europejskich Obliczeń Wielkiej Skali („Wspólne Przedsięwzięcie EuroHPC”) ustanowione rozporządzeniem Rady (UE) 2021/1173( 19 ) oraz, w stosownych przypadkach, ich następcom.
(27)Aby osiągnąć cele operacyjne inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI, należy w szczególności wyznaczyć ambitne, przyszłościowe cele, które mają wykraczać poza obecny stan wiedzy w zakresie rozwoju infrastruktury, przetwarzania w chmurze i sztucznej inteligencji. Inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny zatem wspierać główne strategiczne „wielkie wyzwania”, ukierunkowane na rozwój i wdrażanie najnowocześniejszych technologii i infrastruktury w zakresie chmury i AI, mających kluczowe znaczenie dla Unii. Takie wielkie wyzwania powinny opierać się na wyzwaniach wskazanych w rozporządzeniu (UE) 2026/XXX [akt w sprawie czipów 2.0] w sprawie ustanowienia ram dotyczących środków na rzecz wzmocnienia europejskiego ekosystemu półprzewodników, które to ramy mają służyć rozwojowi technologii półprzewodnikowych stanowiących podstawę AI, przetwarzania w chmurze, ośrodków przetwarzania danych i infrastruktury brzegowej.
(28)Inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI mogą być wspierane ze środków pochodzących z programów unijnych i innych instrumentów, w szczególności z programu „Horyzont Europa” i programu „Cyfrowa Europa”, a także z Programu InvestEU, zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2021/694( 20 ), rozporządzeniem (UE) 2021/695( 21 ) i rozporządzeniem (UE) 2021/523( 22 ). W wieloletnich ramach finansowych na lata 2028–2034 inicjatywom na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI można będzie przyznawać wsparcie w ramach kolejnych programów unijnych, pod warunkiem że programy te zostaną przyjęte oraz zgodnie z ich odpowiednią podstawą prawną.
(29)Oprócz finansowania przyznawanego w ramach programów unijnych państwa członkowskie mogą wspierać inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI, sięgając po środki w zakresie badań naukowych, rozwoju i innowacji, zgodnie z mającymi zastosowanie zasadami pomocy państwa, przy zapewnieniu wzajemnej spójności polityk krajowych i polityki unijnej, a także poprzez inwestycje sektora prywatnego. W szczególności należy zachęcać zainteresowane strony z sektora prywatnego, by uwzględniały inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI przy opracowywaniu własnych strategii inwestycyjnych dotyczących przetwarzania w chmurze i AI. W ten sposób inwestycje prywatne mogą przyczynić się do stworzenia spójnej i skoordynowanej ścieżki inwestycyjnej, dostosowanej do szerszych celów polityki i długoterminowych celów wdrożeniowych określonych w inicjatywach na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI.
(30)Komisja powinna zasięgać opinii zainteresowanych stron posiadających odpowiednią wiedzę fachową na temat wdrażania inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI. Komisja powinna w szczególności zacieśniać współpracę z istniejącymi forami eksperckimi i doradczymi, takimi jak sojusz na rzecz danych, technologii przetwarzania brzegowego i rozwiązań chmurowych w przemyśle, sojusz na rzecz stosowania AI oraz sojusz przemysłowy na rzecz półprzewodników. Sojusz na rzecz danych, technologii przetwarzania brzegowego i rozwiązań chmurowych w przemyśle powinien pełnić rolę forum wymiany poglądów dla różnych zainteresowanych stron zajmujących się technologiami brzegowymi i chmurowymi nowej generacji, w tym przedsiębiorstw, przedstawicieli państw członkowskich i innych odpowiednich ekspertów. Sojusz ten powinien służyć Komisji pomocą w opracowaniu strategicznych planów działania w zakresie inwestycji, które umożliwią stworzenie nowej generacji wysoce bezpiecznych, rozproszonych, interoperacyjnych i zasobooszczędnych technologii obliczeniowych. Sojusz na rzecz stosowania AI powinien pełnić rolę forum koordynacyjnego dla podmiotów zainteresowanych sztuczną inteligencją oraz podmiotów kształtujących politykę, aby pogłębiać dyskusję na temat potencjału AI w strategicznych sektorach Unii. Sojusz na rzecz stosowania AI powinien nadal wspierać realizację celów strategii w sprawie zastosowania AI, w szczególności poprzez organizowanie warsztatów branżowych, identyfikację i ocenę nowych przypadków użycia AI w sektorach strategicznych oraz wzywanie do podjęcia konkretnych działań politycznych wspierających te działania. Obserwatorium AI wraz z sojuszem na rzecz stosowania AI powinny dostarczać rzetelnych wskaźników służących do oceny wpływu sztucznej inteligencji na sektory strategiczne, monitorowania rozwoju technologicznego i tendencji technologicznych, a także zmian, jakie AI może przynieść na rynku pracy.
(31)Inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powinny wzmocnić synergię z działaniami wspieranymi obecnie przez Unię i państwa członkowskie, w tym w ramach programów „Horyzont Europa” i „Cyfrowa Europa”, a także rozporządzenia Rady (UE) 2021/1173 i rozporządzenia (UE) 2026/XXX [akt w sprawie czipów 2.0] w sprawie ustanowienia ram dotyczących środków na rzecz wzmocnienia europejskiego ekosystemu półprzewodników. Komisja i państwa członkowskie powinny zapewnić spójność, komplementarność i synergię między inicjatywami na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI a odpowiednimi krajowymi i regionalnymi strategiami, programami i planami inwestycyjnymi, w tym realizowanymi w ramach krajowych programów reform, strategii inteligentnej specjalizacji, planów odbudowy i zwiększania odporności oraz innych krajowych lub regionalnych instrumentów finansowania wspierających cele inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI. Taka koordynacja powinna być zorientowana na maksymalizację wpływu inwestycji publicznych, unikanie powielania finansowania, promowanie dostosowania priorytetów na wszystkich szczeblach zarządzania oraz ułatwianie zwiększania skali i zastosowania wyników w całej Unii.
(32)Aby polityki Unii i państw członkowskich były wzajemnie spójne, państwa członkowskie powinny przyjąć krajowe strategie, które będą sprzyjać osiągnięciu celów Unii w zakresie rozwoju chmury i AI, zgodnie z Planem działania na rzecz kontynentu sztucznej inteligencji i strategią w sprawie stosowania AI. W strategiach krajowych należy w szczególności uwzględnić zasadę „AI na pierwszym miejscu” określoną w strategii w sprawie stosowania AI, w której zachęca się organizacje do przeanalizowania swoich procesów biznesowych pod kątem potrzeb i możliwości związanych ze sztuczną inteligencją, przy jednoczesnym uwzględnieniu potencjalnych zagrożeń. Krajowe strategie dotyczące chmury i AI należy też dostosować do powiązanych celów cyfrowych określonych w decyzji (UE) 2022/2481( 23 ), w szczególności celów w zakresie wdrożenia usług chmurowych, dużych zbiorów danych i sztucznej inteligencji przez co najmniej 75 % przedsiębiorstw unijnych na potrzeby ich działalności gospodarczej oraz stworzenia w Unii co najmniej 10 000 neutralnych dla klimatu węzłów brzegowych o niskim opóźnieniu, oferujących wysoki stopień bezpieczeństwa. Środki przyjęte w ramach strategii krajowych mogłyby stanowić podstawę krajowych strategicznych planów działania dotyczących cyfrowej dekady („krajowe plany działania”).
(33)W przypadku gdy państwo członkowskie przyjęło już strategię krajową, w której w odpowiedni sposób ujęto cele określone w niniejszym rozporządzeniu, nie powinno być zobowiązane do przyjęcia innej strategii. Jeżeli jednak państwo członkowskie stwierdzi, że w świetle tych celów w jego obecnej strategii występują luki, powinno ją odpowiednio zaktualizować. Europejska Rada ds. Sztucznej Inteligencji ustanowiona aktem w sprawie sztucznej inteligencji („Rada ds. AI”) odgrywa kluczową rolę w zapewnianiu spójnego i skutecznego wdrażania unijnej polityki w zakresie sztucznej inteligencji. Ponieważ chmura obliczeniowa stanowi podstawę sztucznej inteligencji i umożliwia jej funkcjonowanie, Rada ds. AI powinna pełnić rolę platformy ułatwiającej współpracę między Unią a państwami członkowskimi i koordynację działań na rzecz absorpcji sztucznej inteligencji. Aby wykonać to zadanie, Rada ds. AI powinna dysponować niezbędną wiedzą fachową oraz powinny w niej uczestniczyć odpowiednie podmioty.
(34)Biorąc pod uwagę bezprecedensową skalę zasobów niezbędnych do rozwoju pionierskich rozwiązań AI, konieczne jest ustanowienie kryteriów uznawania projektu za projekt priorytetowy w zakresie pionierskich rozwiązań AI. Takie projekty powinny wspierać rozwój i wdrażanie na większą skalę technologii pionierskich rozwiązań AI, zwłaszcza w sektorze cyberbezpieczeństwa. Ze względu na ich złożoność techniczną i kapitałochłonny charakter projekty te wymagają podejścia opartego na współpracy na szczeblu Unii. Należy zatem wymagać, aby uczestniczył w nich szeroki wachlarz podmiotów z całej Unii, w szczególności za pośrednictwem EDIC ustanowionych na podstawie decyzji (UE) 2022/2481 lub jakiejkolwiek innej struktury prawnej, która może stanowić znaczącą reprezentację interesów Unii.
(35)Przydzielenie wystarczających zasobów obliczeniowych w zakresie AI na projekty priorytetowe w zakresie pionierskich rozwiązań AI powinno mieć strategiczne znaczenie dla Unii i państw członkowskich. Unia powinna, na zasadzie proporcjonalności i w granicach dostępnych zdolności w zakresie europejskich obliczeń wielkiej skali („EuroHPC”), uzupełniać zasoby obliczeniowe w zakresie AI, które państwa członkowskie wniosły lub przeznaczyły na rzecz wyznaczonych projektów priorytetowych w zakresie pionierskich rozwiązań AI. Unia i państwa członkowskie powinny również zapewnić wystarczający czas obliczeniowy na potrzeby projektów innowacji w dziedzinie AI w przemyśle, fizycznej AI oraz AI w sektorze publicznym. Pozostaje to bez uszczerbku dla zasad i procedur określonych w rozporządzeniu Rady (UE) 2021/1173. Należy tak dostosować politykę dostępu w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia EuroHPC, aby odzwierciedlić w niej przydział takich zasobów obliczeniowych w sposób wydajny, przejrzysty i terminowy, bez uszczerbku dla ciągłości bieżących operacji i praw projektów już korzystających z przydzielonych zasobów obliczeniowych EuroHPC w zakresie AI.
(36)Aby osiągnąć ambitne cele Unii w zakresie sztucznej inteligencji, konieczne jest wzmocnienie infrastruktury cyfrowej, w tym zdolności w zakresie przetwarzania w chmurze i przetwarzania brzegowego umożliwiających trenowanie, dostrajanie, wdrażanie i działanie w czasie rzeczywistym, oraz inwestowanie w taką infrastrukturę. Tworzenie ośrodków przetwarzania danych w całej Unii jest opóźnione, a ośrodki te w ograniczonej liczbie są nadal skupione wokół już istniejących centrów, co prowadzi do nierównowagi strukturalnej między państwami członkowskimi oraz nieefektywności, przejawiającej się między innymi wyższymi kosztami, większymi opóźnieniami w regionach peryferyjnych, nierównymi szansami dla przedsiębiorstw i spowolnieniem transformacji cyfrowej. Rozbudowa i geograficzne zrównoważenie zdolności ośrodków przetwarzania danych w całej Unii ma również kluczowe znaczenie dla zmniejszenia zależności od infrastruktury zewnętrznej, a tym samym dla ograniczenia zagrożeń dla bezpieczeństwa gospodarczego oraz wspierania konkurencyjności, odporności i suwerenności Unii.
(37)Ośrodki przetwarzania danych stanowią dla Unii infrastrukturę krytyczną i mogą tworzyć znaczną wartość ekonomiczną, w tym prowadzić do cennych inwestycji i powstania miejsc pracy, oraz mogą wspierać ekosystemy innowacji, zwłaszcza jeżeli są dostosowane do lokalnych potrzeb i stosuje się w nich najlepsze praktyki. Zwiększenie zdolności ośrodków przetwarzania danych w Unii, przy ich odpowiednim zarządzaniu, może przynieść znaczne korzyści gospodarcze i strategiczne, przyczynić się do modernizacji systemu energetycznego, wspierać upowszechnienie czystej energii i zrównoważone wykorzystanie energii. Zależy to od wdrożenia odpowiednich ram prawnych zapobiegających wszelkim negatywnym skutkom, takim jak problemy z dostawami energii, niekorzystny wpływ na środowisko oraz utracone możliwości. Strefy przyspieszonego rozwoju ośrodków przetwarzania danych („strefy przyspieszonego rozwoju”) powinny przyczynić się do osiągnięcia tego celu poprzez umożliwienie wdrażania infrastruktury na dużą skalę i z dużą prędkością, w oparciu o czytelne i uproszczone ramy prawne.
(38)W przypadku tworzenia zdolności na terytorium państw członkowskich należy wyznaczyć strefy przyspieszonego rozwoju, w których można ułatwić rozwój, rozbudowę i modernizację ośrodków przetwarzania danych. Wyznaczenie takich stref powinno przyczynić się do wypełnienia luki w zdolnościach Unii oraz zwiększyć konkurencyjność, autonomię i odporność technologiczną Unii, zapewniając jednocześnie zgodność z obowiązującym prawem Unii, w tym z wymogami dotyczącymi efektywności energetycznej i ochrony środowiska. Wystarczające i terminowe dostawy energii do stref przyspieszonego rozwoju stanowią zasadniczy warunek podstawowy ich skutecznego wdrożenia oraz rozwoju zdolności ośrodków przetwarzania danych w całej Unii. Wiarygodne i dokładne informacje na temat przyszłego zapotrzebowania na energię przyczyniają się do racjonalnego pod względem kosztów rozwoju sieci. Państwa członkowskie powinny zatem przygotować analizę dla każdej strefy przyspieszonego rozwoju, określającą jej obecne i przyszłe potrzeby energetyczne. Taka analiza powinna służyć dostarczaniu informacji na potrzeby krajowego planowania sieci, a tym samym przyczyniać się do wyprzedzających inwestycji w sieci i szybszych połączeń energetycznych w strefie przyspieszonego rozwoju. Przy określaniu zakresu państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę dostępność odpowiedniej infrastruktury transportowej i sieciowej. Wyniki tych ocen powinny znaleźć odzwierciedlenie w krajowych planach rozwoju sieci, aby odpowiednio uwzględnić przyszłe punkty zapotrzebowania na energię w przyszłym planowaniu sieci. W celu zapewnienia, aby strefy przyspieszonego rozwoju stwarzały odpowiednie warunki do uruchamiania zdolności, państwa członkowskie powinny ułatwiać wprowadzenie jasnych i sprawnych procedur przyłączania do sieci oraz zawierania elastycznych umów o przyłączeniu oraz powinny objaśnić operatorom ośrodków przetwarzania danych, jakie są warunki przyłączenia do sieci na podstawie dyrektywy (UE) 2019/944. Przyszły wniosek ustawodawczy dotyczący dostosowanych do przyszłych wyzwań rachunków za energię elektryczną w UE zapewni zachęty do optymalnego i racjonalnego pod względem kosztów wykorzystania infrastruktury sieciowej oraz zachęci do zużycia energii przyjaznego dla systemu. Umowy zakupu energii elektrycznej („PPA”) stanowią ważne instrumenty dla ośrodków przetwarzania danych, ponieważ zapewniają długoterminową stabilność cen, a jednocześnie umożliwiają operatorom ośrodków przetwarzania danych pozyskiwanie czystej energii elektrycznej na dużą skalę, co sprzyja stabilnemu funkcjonowaniu oraz przejściu na system oparty na czystej energii. Państwa członkowskie powinny zatem promować upowszechnianie PPA, również w strefach przyspieszonego rozwoju, usuwając nieuzasadnione bariery oraz nieproporcjonalne lub dyskryminujące procedury lub opłaty, z myślą o zapewnieniu przewidywalności cen.
(39)Ustanawiając wymogi w zakresie zrównoważonego rozwoju dla ośrodków przetwarzania danych w strefach przyspieszonego rozwoju, państwa członkowskie powinny zadbać o stosowanie kluczowych wskaźników efektywności określonych w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2024/1364( 24 ) zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 ( 25 ). Celem jest zagwarantowanie spójnych norm środowiskowych, zwiększenie efektywności energetycznej i wspieranie szerszych celów Unii w zakresie klimatu, środowiska i zrównoważonego rozwoju w strefach przyspieszonego rozwoju. Ponadto, aby zapobiec spekulacyjnemu rezerwowaniu zasobów w strefach przyspieszonego rozwoju i zapewnić sprawiedliwy, rozsądny i niedyskryminacyjny dostęp do tych zasobów, pozwalający zachować skuteczną konkurencję oraz przyczyniający się do szybkiego i skutecznego rozwoju tych stref, państwa członkowskie powinny zadbać o to, aby zasoby w tych strefach był przydzielane i wykorzystywane na sprawiedliwych, rozsądnych i niedyskryminujących warunkach i aby nie prowadziło to do żadnych spekulacyjnych praktyk rezerwowania zasobów lub praktyk ograniczających dostęp, które mogłyby utrudnić skuteczną konkurencję lub skuteczny rozwój lub użytkowanie tych stref.
(40)Aby ułatwić i przyspieszyć realizację projektów ośrodków przetwarzania danych w strefach przyspieszonego rozwoju, państwa członkowskie powinny wyznaczyć pojedyncze punkty informacyjne lub, w miarę możliwości, zmodernizować je lub zintegrować z punktami wyznaczonymi na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1309 ( 26 ).
(41)W rozporządzeniu (UE) 202X/XXX [w sprawie przyspieszenia ocen oddziaływania na środowisko]( 27 ) ustanowiono wspólne ramy przyspieszenia ocen oddziaływania na środowisko w celu wspierania wdrażania kluczowych technologii w Unii, zmniejszenia zależności i zwiększenia konkurencyjności. Należy przyspieszyć i usprawnić procedury związane z ocenami oddziaływania na środowisko w odniesieniu do planów, programów i projektów we wszystkich sektorach gospodarki, przy jednoczesnym utrzymaniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska. Niektóre sektory mogą jednak wymagać szybszego przeprowadzania ocen oddziaływania na środowisko. Aby zapewnić spójność ram prawnych dotyczących ocen oddziaływania na środowisko, a jednocześnie uwzględnić potrzebę przyspieszonego wdrażania w niektórych sektorach strategicznych, w rozporządzeniu (UE) 202X/XXX [w sprawie przyspieszenia ocen oddziaływania na środowisko] ustanowiono specjalny zestaw narzędzi. Biorąc pod uwagę rolę ośrodków przetwarzania danych we wspieraniu osiągnięcia celów klimatycznych i środowiskowych Unii ze względu na wkład tych ośrodków w poprawę efektywności energetycznej, umożliwienie integracji czystej energii oraz zapewnienie infrastruktury potrzebnej dla inteligentniejszych sieci, systemów transportowych i technologii niskoemisyjnych, a także ich wkład w budowanie odporności i bezpieczeństwa gospodarczego Unii poprzez zapewnienie niezawodnej infrastruktury w Unii, służącej ochronie usług krytycznych i wzmocnieniu zdolności Unii do niezależnego działania, projekty takich ośrodków przetwarzania danych realizowane w strefach przyspieszonego rozwoju należy uznać za projekty strategiczne w rozumieniu rozporządzenia (UE) 202X/XXX [w sprawie przyspieszenia ocen oddziaływania na środowisko], a zatem w ramach takich projektów należy korzystać ze specjalnego zestawu narzędzi ustanowionego na mocy tego rozporządzenia. Państwa członkowskie powinny ustanowić zagregowane pozwolenie podstawowe, odzwierciedlające specyfikę każdej zidentyfikowanej strefy przyspieszonego rozwoju. To zagregowane pozwolenie podstawowe wydane przez organy publiczne powinno obejmować pozwolenia powszechnie wymagane w odniesieniu do takiej działalności na danym obszarze, z wyłączeniem pozwoleń na podłączenie do sieci.
(42)Komisja powinna mieć możliwość uznawania za strategiczne takich projektów dotyczących ośrodków przetwarzania danych, które w znacznym stopniu przyczyniają się do rozwoju sektora cyfrowego i energetycznego Unii i które spełniają jasno określone kryteria. Biorąc pod uwagę znaczenie projektów strategicznych dotyczących ośrodków przetwarzania danych, państwa członkowskie mogą, bez uszczerbku dla art. 107 i 108 TFUE, stosować środki wsparcia w odniesieniu do tych projektów w sposób proporcjonalny. Planując takie środki wsparcia, państwa członkowskie powinny, w stosownych przypadkach, korzystać z odpowiednich ram udzielania wsparcia publicznego. Projekty strategiczne powinny służyć korygowaniu niedoskonałości rynku w sposób proporcjonalny, bez powielania lub wypierania finansowania prywatnego, a jednocześnie zapewniać wyraźną wartość dodaną dla Unii.
(43)Projekty strategiczne dotyczące ośrodków przetwarzania danych powinny otrzymywać wsparcie z programów, funduszy i instrumentów finansowych Unii, zgodnie z celami określonymi w rozporządzeniu ustanawiającym te fundusze i programy oraz bez uszczerbku dla kolejnych wieloletnich ram finansowych (2028–2034). Projekty strategiczne, jeżeli spełniają warunki określone w rozporządzeniu (UE) 2026/XXX [w sprawie ustanowienia Europejskiego Funduszu Konkurencyjności] (EFK)( 28 ), powinny w szczególności otrzymać pieczęć konkurencyjności wyróżniającą wysokiej jakości projekty, które przyczyniają się do realizacji celu Europejskiego Funduszu Konkurencyjności.
(44)Aby wspierać strategiczne tworzenie zdolności ośrodków przetwarzania danych w całej Unii, Komisja powinna monitorować dostępną zdolność obliczeniową i zapotrzebowanie na zdolności ośrodków przetwarzania danych, a także określić wielkość luki w takich zdolnościach w całej Unii. Komisja może wykorzystać wyniki takiego monitorowania do sformułowania ewentualnych zaleceń. Aby pomóc państwom członkowskim w przyspieszeniu wdrażania zdolności ośrodków przetwarzania danych, Komisja może, w stosownych przypadkach, zalecić środki mające na celu wyeliminowanie rozpoznanej unijnej luki w zdolnościach Unii. Zgodnie z programem polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r. Komisja powinna również dokonać przeglądu celów cyfrowej dekady, tak aby odzwierciedlały one zmiany techniczne, gospodarcze lub społeczne oraz ewolucję priorytetów Unii w tym zakresie.
(45)Niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie do instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii („podmioty Unii”) przy przeprowadzaniu postępowań o udzielenie zamówienia na usługi chmurowe i systemy AI objęte zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia.
(46)Unia nadal pozostaje w znacznym stopniu uzależniona od ograniczonej liczby dostawców usług chmurowych, którzy podlegają kontroli państw trzecich lub podmiotów prawnych mających siedzibę w państwach trzecich. Naraża to Unię na poważne zależności strategiczne i ryzyko związane z koncentracją, w tym podatności wynikające z eksterytorialnego stosowania przepisów państw trzecich, potencjalne zakłócenia wpływające na ciągłość, jakość i odporność usług chmurowych, ograniczoną kontrolę i nadzór nad danymi osobowymi i nieosobowymi oraz infrastrukturą, a także ryzyko wywierania niepożądanego wpływu gospodarczego lub politycznego poprzez kontrolowanie usług chmurowych przez państwa trzecie lub podmioty prawne mające siedzibę w państwach trzecich. W tym kontekście zdolność Unii i jej państw członkowskich do zachowania kontroli nad infrastrukturą, danymi, aktywami i systemami technologicznymi podlegającymi jurysdykcji Unii i jurysdykcji krajowej stała się nadrzędnym celem polityki.
(47)Obowiązujące prawo Unii odnosi się do wymogów w zakresie cyberbezpieczeństwa, ochrony danych, interoperacyjności i możliwości przenoszenia danych, którym podlegają usługi chmurowe. Brakuje jednak przekrojowych unijnych ram regulacyjnych, w których uzgodniono by jednolitą definicję tego, co stanowi zaufaną usługę chmurową, pozwalającą ograniczyć takie zagrożenia. Niektóre państwa członkowskie opracowały krajowe strategie mające na celu identyfikację usług podlegających suwerenności krajowej lub są w trakcie opracowywania takich strategii. Środki krajowe nie rozwiązują jednak w dostatecznym stopniu kwestii o zasięgu transgranicznym, związanych z brakiem suwerenności Unii w ekosystemie chmury obliczeniowej, i niosą ze sobą ryzyko fragmentacji rynku wewnętrznego Unii oraz podważenia wspólnych celów w zakresie autonomii i suwerenności.
(48)W odpowiedzi na rosnące obawy Unii dotyczące suwerenności dostawcy usług chmurowych wprowadzają wersje swoich usług dostosowane do konkretnych potrzeb. Wersje te nie rozwiązują jednak kwestii o zasadniczym znaczeniu dla suwerenności, takich jak eksterytorialny zasięg przepisów państw trzecich oraz możliwość pogorszenia jakości lub zakłócenia świadczonej usługi. W rezultacie Unia nie jest w stanie zapewnić sobie autonomii ani kontroli nad swoimi danymi, aktywami i infrastrukturą cyfrową. Obecne ramy należy zatem uzupełnić ukierunkowanymi działaniami na szczeblu Unii poprzez wprowadzenie zharmonizowanego mechanizmu, który może wzmocnić długoterminową strategię Unii na rzecz autonomii technologicznej, kontroli i odporności w ekosystemie chmury i AI.
(49)W tym kontekście znaczny wzrost obaw dotyczących porządku publicznego – w tym na przykład zagrożeń dla bezpieczeństwa gospodarczego – wymaga skutecznego i spójnego wprowadzenia zabezpieczeń w odniesieniu do działań wspieranych z budżetu Unii. W art. 136 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509( 29 ) określono w odniesieniu do podmiotów Unii zakres, zasady i procedury rozpoznawania i prowadzenia newralgicznych postępowań o udzielenie zamówienia publicznego.
(50)W celu ochrony porządku publicznego konieczne jest zatem określenie warunków, które instytucje zamawiające Unii i państw członkowskich powinny stosować w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na usługi chmurowe. Przy wyborze odpowiednich środków zmniejszających ryzyko, mających na celu zachowanie porządku publicznego w Unii i państwach członkowskich, zasadnicze znaczenie ma uwzględnienie ewentualnego narażenia na zagrożenie. Fakt, że Unia i państwa członkowskie są w znacznym stopniu uzależnione od ograniczonej liczby dostawców usług chmurowych, którzy podlegają kontroli państwa trzeciego lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie trzecim, może prowadzić do zagrożeń takich jak niewłaściwe użycie (tj. manipulacja, zdalny dostęp i kontrola, sabotaż, wykorzystywanie jako broni), dostęp do informacji (tj. dostęp do informacji szczególnie chronionych, nieuprawniona komunikacja, wyciek technologii, manipulacja danymi lub eksfiltracja danych, szpiegostwo) oraz podatność na zagrożenia związane z zależnością (tj. wymuszenie polityczne lub ekonomiczne, na przykład poprzez stosowanie uzależnienia od jednego dostawcy lub technologii, embarga lub sankcje, monopol cenowy szkodzący interesom finansowym Unii i państw członkowskich).
(51)Aby przeciwdziałać tym zagrożeniom i zapewnić odpowiednie środki zmniejszające ryzyko, konieczne jest ustanowienie unijnych ram suwerenności chmurowej, określających kryteria dla zaufanych usług chmurowych. Aby uwzględnić zróżnicowany i wielowarstwowy charakter suwerenności, w ramach tych należy przewidzieć cztery różne poziomy zaufanych ofert („unijne poziomy uzasadnienia zaufania”).
(52)Unijne poziomy uzasadnienia zaufania powinny stanowić proporcjonalne ramy zapewniające ochronę porządku publicznego poprzez utrzymanie kontroli i sprawczości przez organy sektora publicznego. Większość usług publicznych nie wymagałaby najwyższego poziomu uzasadnienia zaufania. W niektórych szczególnych przypadkach unijne poziomy uzasadnienia zaufania 3 lub 4 można uznać za konieczne i proporcjonalne do celu, jakim jest zachowanie porządku publicznego. Ocena ryzyka, którą mają przeprowadzić państwa członkowskie i podmioty Unii, gwarantuje przestrzeganie zasad proporcjonalności i pomocniczości poprzez ocenę konkretnych przypadków, w których ochrona porządku publicznego wymaga najwyższego poziomu uzasadnienia zaufania.
(53)Ważne jest, aby właściwe organy krajowe głównego miejsca prowadzenia działalności dostawcy usług chmurowych mogły ocenić, czy dostawcy usług chmurowych zamierzający świadczyć swoje usługi chmurowe na rzecz podmiotów Unii i organów sektora publicznego oferują odpowiedni poziom uzasadnienia zaufania. Ustanowiono mechanizm uznawania usług chmurowych, które albo dysponują unijną deklaracją zgodności poświadczającą unijny poziom uzasadnienia zaufania 1, albo otrzymały „pozytywną” opinię audytową oraz sprawozdanie z audytu sporządzone przez organizację audytową. Po pozytywnym zakończeniu procedury uznawania dana usługa chmurowa jest uznawana za zapewniającą odpowiedni unijny poziom uzasadnienia zaufania w całej Unii. W trosce o przejrzystość, prostotę i skuteczność uprawnienia do nadzorowania i egzekwowania obowiązków związanych z ramami suwerenności chmurowej należy powierzyć właściwym organom w państwie członkowskim, w którym znajduje się główne miejsce prowadzenia działalności dostawcy usług chmurowych.
(54)Aby wykazać zgodność z unijnym poziomem uzasadnienia zaufania 1, dostawcy usług chmurowych powinni ponosić wyłączną odpowiedzialność za przeprowadzanie we własnym zakresie ocen zgodności, stosując kryteria przyjęte dla tego unijnego poziomu uzasadnienia zaufania. Takie oceny własne powinny opierać się na udokumentowanych dowodach, wewnętrznych procedurach kontroli oraz ciągłym monitorowaniu, które są wystarczające, aby wykazać, że obowiązujące kryteria zostały spełnione.
(55)Niezależne audyty są ważnym narzędziem monitorowania zgodności usług chmurowych świadczonych przez dostawców usług chmurowych. Biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia, aby obowiązujące kryteria dla unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2, 3 lub 4 były weryfikowane przez niezależnych ekspertów zewnętrznych, dostawcy usług chmurowych powinni ponosić odpowiedzialność, w drodze niezależnego audytu, za zgodność tych usług z kryteriami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Dostawcy usług chmurowych powinni mieć swobodę wyboru organizacji audytowej, o ile organizacja ta wykazuje konieczną niezależność i spełnia wymogi niniejszego rozporządzenia. Aby audyty były prowadzone w sposób skuteczny, sprawny i terminowy, dostawcy usług chmurowych powinni zadbać o niezbędną współpracę z organizacjami audytowymi oraz udzielać tym organizacjom wszelkiej koniecznej pomocy, w tym poprzez zapewnienie dostępu do wszystkich odpowiednich danych i pomieszczeń niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia audytu oraz udzielanie odpowiedzi na pytania skierowane ustnie lub pisemnie. Organizacje audytowe powinny mieć również możliwość korzystania z innych źródeł obiektywnych informacji. Dostawcy usług chmurowych nie powinni utrudniać przeprowadzenia audytu. Audyty powinny być przeprowadzane zgodnie z najlepszymi praktykami branżowymi oraz wysoką etyką zawodową i obiektywizmem, z należytym uwzględnieniem norm dotyczących audytów i kodeksów postępowania. Organizacje audytowe powinny zagwarantować poufność, bezpieczeństwo i integralność informacji, takich jak tajemnice przedsiębiorstwa, które uzyskują podczas wykonywania swoich zadań. Ta gwarancja nie powinna być środkiem służącym do obejścia obowiązków w zakresie audytu ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu. Organizacje audytowe powinny posiadać niezbędną wiedzę fachową w zakresie zarządzania ryzykiem oraz kompetencje techniczne do przeprowadzania audytu usług chmurowych. Powinny one spełniać podstawowe wymogi w zakresie niezależności w odniesieniu do zakazanych usług niezwiązanych z audytem, rotacji firm audytorskich oraz honorariów bezwarunkowych. Jeżeli niezależność lub kompetencje techniczne organizacji audytowych budzą wątpliwości, organizacje te powinny wstrzymać się od udziału w zleceniu audytowym lub zrezygnować z takiego zlecenia.
(56)Sprawozdanie z audytu powinno być poparte dowodami, tak aby przedstawiało wymierny obraz działań podjętych w trakcie audytu i wyciągniętych wniosków. Powinno ułatwić przedstawienie informacji dotyczących środków podejmowanych przez dostawców usług chmurowych w celu spełnienia mających zastosowanie kryteriów i obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia, a w stosownych przypadkach także proponować lepsze rozwiązania. Sprawozdanie z audytu powinno zawierać opinię audytową opartą na wnioskach wyciągniętych z uzyskanych dowodów audytowych. „Opinię pozytywną” należy wydać, jeżeli wszystkie dowody wskazują, że dostawca spełnia kryteria audytu i obowiązki określone w niniejszym rozporządzeniu. „Opinię negatywną” należy wydać, jeżeli organizacje audytowe uznają, że dostawca nie spełnia kryteriów określonych w niniejszym rozporządzeniu. W przypadku gdy w opinii audytowej nie można sformułować wniosku dotyczącego konkretnych aspektów objętych zakresem audytu, opinia audytowa powinna zawierać wyjaśnienie, dlaczego nie było to możliwe. W stosownych przypadkach sprawozdanie powinno zawierać opis określonych punktów, które nie mogły zostać poddane audytowi, oraz wyjaśnienie, dlaczego nie mogły one zostać poddane audytowi.
(57)Ustanowienie centralnego repozytorium uznanych usług chmurowych, w odniesieniu do których określono unijne poziomy uzasadnienia zaufania, jest konieczne, aby ułatwić bezpieczne i sprawne przechowywanie istotnych informacji, dostęp do nich i ich wymianę między odbiorcami z sektora publicznego korzystającymi z usług oferujących unijne poziomy uzasadnienia zaufania, organizacjami audytowymi, właściwymi organami i Komisją.
(58)Aby zapewnić stałą dokładność i wiarygodność statusu usług chmurowych jako zapewniających unijne poziomy uzasadnienia zaufania zgodnie z ramami suwerenności chmurowej, dostawcy powinni być zobowiązani do niezwłocznego zgłaszania organizacji audytowej i właściwym organom głównego miejsca prowadzenia działalności wszelkich istotnych informacji lub istotnych zmian okoliczności. Informacje te powinny umożliwić organizacji audytowej ponowną ocenę, zmianę lub wycofanie sprawozdania z audytu i opinii audytowej, o ile będzie to konieczne, a następnie przesłanie powiadomień do odpowiedniego właściwego organu głównego miejsca prowadzenia działalności, aby organ ten mógł ponownie zbadać, czy usługa w chmurze zapewnia określony unijny poziom uzasadnienia zaufania. Informacje te powinny również umożliwiać odpowiedniemu właściwemu organowi takie same działania w odniesieniu do uznanej przez ten organ usługi chmurowej.
(59)Aby zapewnić skuteczne i spójne stosowanie ram suwerenności chmurowej, państwa członkowskie powinny wyznaczyć co najmniej jeden właściwy organ odpowiedzialny za uznawanie procedury i ram audytu oraz nadzór nad uznanymi dostawcami usług chmurowych. Organom tym należy przyznać niezbędne uprawnienia, zasoby, wiedzę fachową i środki techniczne, aby mogły wykonywać swoje zadania w sposób skuteczny, bezstronny i niezależny. Państwa członkowskie powinny zadbać o to, aby obowiązki tych organów były jasno określone oraz aby organy te ściśle współpracowały ze sobą, z innymi odpowiednimi organami krajowymi, w tym z organami ochrony danych i organami ds. cyberbezpieczeństwa, a także, w stosownych przypadkach, z Komisją, w celu zapewnienia spójnego nadzoru i ułatwienia wymiany istotnych informacji i najlepszych praktyk w całej Unii. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość wyznaczenia co najmniej jednego istniejącego organu jako właściwego organu.
(60)Udzielanie wzajemnej pomocy między właściwymi organami, w tym poprzez terminową wymianę informacji, koordynację środków w ramach czynności sprawdzających i wsparcie w wykonywaniu zadań w Unii, ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia skutecznego nadzoru nad przestrzeganiem niniejszego rozporządzenia i jego egzekwowania na szczeblu transgranicznym w obrębie Unii. Ponadto skuteczne egzekwowanie niniejszego rozporządzenia wymaga solidnej współpracy transgranicznej między właściwymi organami, aby zapewnić spójne stosowanie tego rozporządzenia we wszystkich państwach członkowskich oraz terminową wymianę istotnych informacji, aby przeciwdziałać ryzyku systemowemu w Unii.
(61)Cel Unii, jakim jest wzmocnienie jej autonomii, należy realizować w sposób otwarty, oparty na współpracy i spójny z międzynarodowymi zobowiązaniami i partnerstwami Unii. Cele polityki realizowane w drodze unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 1, 2 i 3 należy zatem rozumieć jako zdolność Unii do niezależnego działania, kiedy jest to konieczne, przy jednoczesnym utrzymaniu współpracy z partnerami międzynarodowymi i wspieraniu współpracy przynoszącej obopólne korzyści. W tym kontekście Komisja może zdecydować, w odniesieniu do unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 3, że usługa chmurowa podlegająca kontroli państwa trzeciego lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie trzecim może nadal podlegać audytowi na podstawie kryteriów audytu, jeżeli państwo trzecie wdrożyło szczególne zabezpieczenia gwarantujące brak ryzyka nieuprawnionego dostępu do danych unijnych lub ewentualnego zakłócenia jakości lub ciągłości świadczenia usług. Komisja powinna ocenić, czy państwo trzecie jest objęte decyzją stwierdzającą odpowiedni poziom ochrony, przyjętą na podstawie art. 45 rozporządzenia (UE) 2016/679. W szczególności należy ustalić, czy decyzja stwierdzająca odpowiedni stopień ochrony ma ogólne zastosowanie do państwa trzeciego jako całości, czy też ogranicza się do określonych sektorów lub certyfikowanych organizacji. Należy ponadto ocenić, czy zakres decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony obejmuje konkretne czynności przetwarzania wykonywane w kontekście świadczenia usług, czy też przekazywanie danych nadal podlega wymogom dotyczącym wdrożenia odpowiednich zabezpieczeń.
(62)Aby zapewnić spójne i oparte na analizie ryzyka podejście do autonomii Unii, państwa członkowskie i podmioty Unii powinny przeprowadzić co najmniej jedną ocenę ryzyka w celu określenia, które działania sektora publicznego mają wpływ na porządek publiczny. W ocenie ryzyka należy określić, jaki unijny poziom uzasadnienia zaufania jest odpowiedni dla danych działań ze względu na ich znaczenie dla ochrony porządku publicznego w sektorach objętych dyrektywą (UE) 2022/2555 oraz w obszarach bezpieczeństwa narodowego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zarządzania granicami zewnętrznymi, obronności, wymiaru sprawiedliwości lub ścigania przestępstw, w tym zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych w sprawie czynów zabronionych, ich wykrywania i ścigania. Aby zapewnić spójne stosowanie niniejszego rozporządzenia i zachować integralność jednolitego rynku cyfrowego, Komisja przedstawi wytyczne, aby ułatwić państwom członkowskim przeprowadzanie takich ocen ryzyka. Mając na uwadze, że określenie poziomu wrażliwości informacji, które mogą być utrzymywane w usłudze chmurowej oferującej unijny poziom uzasadnienia zaufania, leży w kompetencji państw członkowskich i wchodzi w zakres ich swobodnego uznania, w celu zapewnienia spójności w całej Unii unijne poziomy uzasadnienia zaufania 3 i 4 powinny umożliwiać bezpieczny hosting informacji niejawnych UE.
(63)W ramach przeprowadzanych przez siebie ocen ryzyka podmioty Unii i państwa członkowskie oceniają wrażliwość, krytyczność i zakres danych osobowych i nieosobowych przetwarzanych w środowisku chmury obliczeniowej. Takie przetwarzanie może obejmować zwykłe informacje handlowe, szczególnie chronione informacje handlowe, dane o krytycznym znaczeniu dla prowadzonej działalności, dane osobowe w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2016/679 oraz dane podlegające sektorowym obowiązkom wynikającym z prawa Unii, w tym dyrektywy (UE) 2022/2555 i rozporządzenia (UE) 2022/2554. Wytyczne Komisji umożliwiają podmiotom Unii i państwom członkowskim zachowanie pewnego stopnia dowolności w określaniu odpowiednich unijnych poziomów uzasadnienia zaufania oraz kategorii informacji i użytkowników, dla których takie poziomy są odpowiednie. Jednocześnie rozbieżne krajowe podejścia do klasyfikacji i przyporządkowania wymogów dotyczących wrażliwości danych i uzasadnienia zaufania mogą utrudniać spójne stosowanie ram suwerenności w całej Unii. Aby zapewnić jednolite wdrażanie w całej Unii, Komisja powinna, we współpracy z odpowiednimi organami, przedstawić centralnie skoordynowane wytyczne dotyczące unijnych poziomów uzasadnienia zaufania i przyporządkowanych do nich kategorii informacji, z uwzględnieniem wrażliwości, krytyczności i zakresu danych przetwarzanych w środowisku chmury obliczeniowej, systemowego znaczenia działalności instytucji zamawiających oraz mających zastosowanie obowiązków wynikających z prawa Unii. Ponadto kryteria dotyczące unijnych poziomów uzasadnienia zaufania nie powinny wpływać na przewidziane w prawie Unii obowiązki w zakresie współpracy transgranicznej. W przypadku gdy usługi chmurowe są wykorzystywane do przetwarzania danych osobowych, w rozporządzeniu (UE) 2016/679 przewidziano obowiązek uzgodnienia środków organizacyjnych i technicznych zapewniających zgodność z tym rozporządzeniem. W przypadku gdy dostawca usług chmurowych polega na podwykonawcach przy świadczeniu usług, te same uzgodnienia mają zastosowanie również do podwykonawców. W przypadku gdy na podstawie niniejszego rozporządzenia należy wdrożyć szczególne środki techniczne i organizacyjne w celu zapewnienia, aby dane osobowe były przetwarzane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, takie szczególne środki można przewidzieć w obowiązkowych umowach zawieranych na podstawie rozporządzenia (UE) 2016/679 i można powołać się na nie, aby wykazać, że osiągnięto niezbędne unijne poziomy uzasadnienia zaufania.
(64)Swobodny przepływ danych w Unii stanowi niezbędny warunek prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Aby promować swobodny przepływ danych w Unii i wspierać funkcjonowanie rynku wewnętrznego, państwa członkowskie powinny zapewnić, aby dane nie były ograniczone do terytorium jednego państwa członkowskiego oraz aby mogły być przechowywane i przetwarzane w całej Unii bez nieuzasadnionych ograniczeń. Unia utrzymuje otwarte i niedyskryminacyjne ramy dostępu do rynku, zgodnie z TFUE i z zastrzeżeniem zobowiązań międzynarodowych. Obejmują one zobowiązania wynikające z Porozumienia w sprawie zamówień publicznych Światowej Organizacji Handlu (GPA WTO), a także dwustronne umowy handlowe. Niemniej jednak, w razie potrzeby i w należycie uzasadnionych okolicznościach Unia zachowuje prawo, zgodnie z art. III ust. 2 lit. a) GPA WTO, do przyjęcia lub utrzymania środków niezbędnych do ochrony moralności publicznej, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, umożliwiających wprowadzenie niezbędnych i proporcjonalnych ograniczeń w dostępie do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego. Rozpoznanie zagrożeń, takich jak krytyczne zależności, nieuprawniony dostęp do danych unijnych, wyciek technologii, sabotaż i szpiegostwo ze strony podmiotów z państw trzecich, oraz przeciwdziałanie tym zagrożeniom mają zasadnicze znaczenie dla ochrony porządku publicznego Unii. Zapewnienie ochrony porządku publicznego Unii i jej państw członkowskich wymaga rozważnej, ale zdecydowanej reakcji politycznej, prawnej i operacyjnej zarówno w odniesieniu do procedur udzielania zamówień na szczeblu krajowym, jak i unijnym, przy pełnym poszanowaniu zobowiązań międzynarodowych. W celu ochrony i zachowania porządku publicznego Unii i jej państw członkowskich instytucje zamawiające, których działalność jest przedmiotem oceny ryzyka prowadzonej przez państwo członkowskie, powinny zatem zamawiać wyłącznie usługę chmurową zapewniającą odpowiedni poziom uzasadnienia zaufania, od poziomu 2 do poziomu 4. Minimalny poziom bezpieczeństwa, polegający na wprowadzeniu w całej Unii obowiązkowego unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 1, jest niezbędny do ustanowienia spójnego poziomu bazowego zabezpieczeń w sektorze publicznym, co pozwoli ograniczyć podatność sektora publicznego na dostęp państw trzecich do danych unijnych oraz zakłócenia w świadczeniu usług.
(65)Aby zwiększyć odporność i ograniczyć zależność od jednego dostawcy usług chmurowych, podmioty Unii i państwa członkowskie powinny w ramach swoich postępowań o udzielenie zamówienia publicznego rozważyć, czy odpowiednia może być strategia oparta na wielu dostawcach lub wielu chmurach. Decyzja o przyjęciu i wdrożeniu architektury wielochmurowej powinna opierać się na ocenie ryzyka dostosowanej do danego kontekstu. W ocenie należy określić wszelkie istotne uwarunkowania operacyjne, regulacyjne lub związane z odpornością, które uzasadniałyby przyjęcie strategii opartej na wielu dostawcach lub wielu chmurach.
(66)Zamówienia publiczne często są pierwszym sygnałem kierunku, w którym rozwija się rynek. Wymogi nakładane przez lub na organy publiczne, dotyczące przyjęcia określonych poziomów uzasadnienia zaufania charakteryzujących usługi chmurowe, zazwyczaj są powielane przez podmioty sektora prywatnego działające w sektorach regulowanych, a wynikający z tego efekt mnożnikowy z czasem przyczynia się do szerszej reorganizacji rynku. Zmiany te wskazują, jak ważne jest, aby podmioty sektora prywatnego działające w sektorach wymienionych w załączniku I do dyrektywy (UE) 2022/2555 miały możliwość prowadzenia takich samych ocen jak oceny przeprowadzane przez podmioty Unii i państwa członkowskie.
(67)Instytucje zamawiające powinny uwzględnić wyraźną europejską wartość dodaną w ramach oceny jakości oferty w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na usługi chmurowe i systemy AI. Taka wartość dodana powinna polegać na umożliwieniu wzmocnienia cyfrowego łańcucha dostaw w Unii; wdrażaniu technologii unijnych; wprowadzaniu innowacji niezbędnych do świadczenia usługi w Unii; oraz świadczeniu usługi z wykorzystaniem komponentów sprzętowych zaprojektowanych lub wyprodukowanych w Unii. Kryterium dotyczące europejskiej wartości dodanej nie powinno mieć decydującego znaczenia przy udzielaniu zamówienia i należy je stosować w taki sposób, aby zachować nadrzędność kryteriów technicznych i finansowych bezpośrednio związanych z wymogami dotyczącymi realizacji zamówienia. W tym celu instytucje zamawiające mogą rozważyć przyznanie europejskiej wartości dodanej maksymalnej wagi wynoszącej 15 na 120 punktów w ramach ogólnej metodyki oceny, dbając o to, aby pozostała ona proporcjonalna i podporządkowana podstawowym kryteriom udzielenia zamówienia.
(68)Zamówienia publiczne na innowacje w zakresie usług chmurowych i systemów AI mają zasadnicze znaczenie dla wspierania rozwoju technologicznego, wzmocnienia odporności cyfrowej i konkurencyjności oraz umożliwienia organom publicznym korzystania z bezpiecznych, wydajnych i godnych zaufania rozwiązań cyfrowych, które ewoluują wraz z szybko zmieniającymi się potrzebami technologicznymi i społecznymi. Państwa członkowskie powinny zatem dążyć do tego, aby co najmniej 25 % odpowiednich procedur zamówień publicznych na innowacje w zakresie chmury i AI przyznawać MŚP. W tym celu państwa członkowskie powinny aktywnie składać Komisji sprawozdania z wdrażania innowacyjnych usług chmurowych i systemów AI.
(69)We wspólnych deklaracjach „Budowanie chmury obliczeniowej nowej generacji dla przedsiębiorstw i sektora publicznego w UE” z dnia 15 października 2020 r.( 30 ) oraz w Deklaracji berlińskiej w sprawie społeczeństwa cyfrowego i administracji cyfrowej opartej na wartościach z dnia 8 grudnia 2020 r.( 31 ) państwa członkowskie wyraziły ogromne zainteresowanie określeniem wspólnego podejścia do tworzenia federacji zdolności w zakresie chmury obliczeniowej poprzez wzajemne połączenie infrastruktur przetwarzania w chmurze w całej Unii oraz działania na rzecz wdrożenia bezpiecznej i interoperacyjnej europejskiej federacji chmur obliczeniowych sektora publicznego. W konkluzjach w sprawie przyszłości unijnej polityki cyfrowej z dnia 21 maja 2024 r.( 32 ) Rada Unii Europejskiej potwierdziła znaczenie i wagę wypracowania tego wspólnego podejścia i wezwała Komisję do dalszego wspierania rozwoju interoperacyjnych publicznych usług cyfrowych oraz transgranicznego wzajemnego połączenia infrastruktury administracji publicznej, w tym infrastruktury przetwarzania w chmurze i infrastruktury przetwarzania brzegowego, w celu zwiększenia ich odporności, wydajności i zrównoważonego charakteru. Aby osiągnąć to wspólne podejście, konieczne jest ustanowienie europejskiej federacji chmur obliczeniowych sektora publicznego („federacji EuroCloud”). Federacja EuroCloud powinna zrzeszać krajowe i europejskie inicjatywy w zakresie chmury obliczeniowej, które zapewniają wysoce zaufane i bezpieczne zdolności w zakresie chmury obliczeniowej w sektorze publicznym oraz ułatwiają dzielenie się takimi zdolnościami między podmiotami Unii a organami sektora publicznego. Oceniając niniejsze rozporządzenie, Komisja może na późniejszym etapie przeanalizować możliwość uczestnictwa w federacji EuroCloud krajów przystępujących, krajów kandydujących i potencjalnych kandydatów, a także organizacji międzynarodowych, których siedziba znajduje się w Unii, zgodnie z prawem Unii.
(70)Członkowie federacji EuroCloud powinni spełniać szczególne wymogi, aby uniknąć wszelkich zakłóceń konkurencji w odniesieniu do prywatnych podmiotów gospodarczych w sytuacji, gdy prywatny dostawca usługi zyskuje pozycję przewagi nad konkurentami.
(71)Uczestnictwo w federacji EuroCloud powinno być ograniczone do podmiotów publicznych, bez bezpośredniego udziału podmiotów prywatnych. W związku z tym należy wykluczyć bezpośredni udział podmiotów prywatnych w przypadkach, gdy podmiot udostępniający, bezpośrednio albo pośrednio poprzez pośredniczący podmiot prawny, jest właścicielem sprzętu – zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2847( 33 ) – za pomocą którego usługa jest udostępniana, oraz świadczy tę usługę. Należy uznać, że podmiot udostępniający sprawuje kontrolę nad tym pośredniczącym podmiotem prawnym, jeżeli spełnione są łącznie poniższe warunki. Po pierwsze, podmiot udostępniający wywiera decydujący wpływ zarówno na cele strategiczne, jak i na istotne decyzje pośredniczącego podmiotu prawnego, który jest właścicielem sprzętu i świadczy usługi. Po drugie, w tym pośredniczącym podmiocie prawnym nie ma bezpośredniego udziału żaden kapitał prywatny. Po trzecie, ponad 80 % działalności pośredniczącego podmiotu prawnego stanowią zadania powierzone mu przez podmiot udostępniający.
(72)Aby zapewnić skuteczne, bezpieczne i odporne świadczenie usług, podmiot udostępniający powinien wprowadzić odpowiednie środki techniczne, operacyjne i organizacyjne. Środki te powinny obejmować w szczególności zasady dotyczące analizy ryzyka i bezpieczeństwa systemów informacyjnych, w tym zasady kontroli dostępu, zasady postępowania w przypadku incydentów oraz zapewnienia ciągłości działania, a także zasady wspierające interoperacyjność i łączność.
(73)Ponadto wspólne korzystanie z usług ośrodków przetwarzania danych i usług chmurowych w ramach federacji EuroCloud powinno opierać się na współpracy w sektorze publicznym. W takiej współpracy należy kierować się wyłącznie interesem publicznym i nie należy uwzględniać w niej żadnej formy świadczeń wzajemnych. W szczególności współdzielenie usług w ramach federacji EuroCloud powinno być bezpłatne, z wyjątkiem przypadków, w których opłaty są ściśle ograniczone do kwoty niezbędnej i proporcjonalnej do pokrycia kosztów poniesionych przez podmiot udostępniający na rzecz podmiotu korzystającego. Koszty te powinny ograniczać się do dodatkowych kosztów poniesionych w związku ze współdzieleniem zdolności, w tym w związku z przydzielaniem i wyodrębnianiem zasobów, zarządzaniem dostępem, umożliwieniem integracji i interoperacyjności zasobów, zapewnieniem zgodności z mającymi zastosowanie wymogami na mocy prawa Unii oraz zarządzaniem relacjami w zakresie współdzielenia. Opłat pobieranych przez podmiot udostępniający w celu pokrycia tych kosztów nie należy uznawać za wynagrodzenie za świadczenie usługi i opłaty te nie powinny stanowić umowy o charakterze odpłatnym ani zamówienia publicznego w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE( 34 ) i rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509. W tych okolicznościach dzielenie się usługami ośrodków przetwarzania danych i usług chmurowych dla sektora publicznego w ramach federacji EuroCloud nie powinno podlegać unijnym przepisom dotyczącym zamówień publicznych.
(74)Instytucje zamawiające państw członkowskich często napotykają poważne trudności w zamawianiu rozwiązań cyfrowych, takich jak usługi ośrodków przetwarzania danych, usługi chmurowe, oprogramowanie i systemy AI. Ograniczone zasoby finansowe, zmniejszona siła nabywcza, niewystarczająca wiedza techniczna lub wiedza fachowa w zakresie zamówień publicznych uniemożliwiają organom sektora publicznego skuteczny dostęp do takich usług. Działania w zakresie zamówień publicznych prowadzone przez Komisję w porozumieniu z instytucjami zamawiającymi państw członkowskich mogą odegrać decydującą rolę w wykorzystaniu zbiorowej siły nabywczej i zapewnieniu dostępu do tych usług i dostaw na korzystnych warunkach. Komisja może już teraz przeprowadzać wspólne procedury udzielania zamówień publicznych z instytucjami zamawiającymi państw członkowskich zgodnie z art. 168 ust. 2 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509. Komisja może również już teraz pełnić rolę hurtownika, kupując, magazynując i odsprzedając lub przekazując dostawy i usługi wybranym przez siebie organizacjom partnerskim. Aby umożliwić tym podmiotom pełne wykorzystanie potencjału rynku wewnętrznego, w szczególności w odniesieniu do korzyści skali i podziału korzyści, możliwości działania przez Komisję w charakterze centralnej jednostki zakupującej należy rozszerzyć na instytucje zamawiające państw członkowskich i organizacje partnerskie wybrane przez Komisję, jako uzupełnienie możliwości udzielania zamówień określonych w art. 168 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509. Komisja powinna mieć możliwość stosowania wszystkich dostępnych procedur udzielania zamówień publicznych z korzyścią dla instytucji zamawiających państw członkowskich i organizacji partnerskich wybranych przez Komisję, przy czym należy umożliwić włączenie działań zakupowych prowadzonych przez Komisję na rzecz instytucji, organów i agencji Unii. Instytucje zamawiające państw członkowskich, organizacje partnerskie oraz instytucje, agencje i organy Unii należy uznać za „podmioty uczestniczące” w tych postępowaniach o udzielenie zamówienia.
(75)Aby zwiększyć elastyczność i skuteczność administracyjną, należy przewidzieć, na zasadzie odstępstwa od rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509, możliwość dołączania podmiotów uczestniczących w trakcie okresu obowiązywania dynamicznego systemu zakupów. Na mocy tego odstępstwa podmioty uczestniczące, które przystąpiły do porozumienia po ustanowieniu dynamicznego systemu zakupów, powinny mieć możliwość – z zastrzeżeniem uzyskania uprzedniej zgody Komisji – przystąpienia do tego systemu w dowolnym momencie w trakcie jego okresu ważności, przed ogłoszeniem jakiegokolwiek przyszłego zaproszenia do składania ofert. Możliwość ta powinna być ściśle ograniczona do nowo przystępujących do systemu podmiotów uczestniczących i nie powinna wpływać na prawa i obowiązki podmiotów już uczestniczących w systemie ani na integralność już zakończonych lub trwających postępowań o udzielenie zamówienia.
(76)Komisja powinna przedstawić państwom członkowskim projekt porozumienia określającego praktyczne ustalenia regulujące działania w zakresie zamówień publicznych. Biorąc pod uwagę potencjalnie dużą liczbę zaangażowanych podmiotów uczestniczących, projekt tego porozumienia powinien zostać wynegocjowany i wstępnie zawarty między Komisją a państwami członkowskimi wyrażającymi chęć udziału. Należy w nim określać warunki i procedurę, zgodnie z którymi podmioty Unii, a także inne państwa członkowskie, instytucje zamawiające państw członkowskich i organizacje partnerskie wybrane przez Komisję będą mogły w późniejszym terminie przystąpić do systemu i czerpać z niego korzyści. Porozumienie wejdzie w życie zgodnie z jego postanowieniami, pod warunkiem zatwierdzenia go przez co najmniej dwa państwa członkowskie. Chociaż Komisja powinna w miarę możliwości dążyć do zaspokojenia wspólnych potrzeb podmiotów uczestniczących, nie należy tego rozumieć jako obowiązku zaspokojenia potrzeb, które dotyczą jedynie ograniczonej liczby tych podmiotów.
(77)W przypadku gdy podmioty uczestniczące zawierają umowę dotyczącą prowadzenia scentralizowanych działań zakupowych, w tym pomocniczych działań zakupowych, nie powinny one stosować procedur udzielania zamówień publicznych przewidzianych w mającym zastosowanie prawie Unii, zgodnie z dyrektywą 2014/24/UE i rozporządzeniem (UE, Euratom) 2024/2509. Każdą instytucję zamawiającą z państw członkowskich, która zawiera taką umowę w celu zorganizowania centralnych działań zakupowych, należy uznać za wypełniającą swoje obowiązki wynikające z prawa krajowego transponującego dyrektywę 2014/24/UE, jeżeli dokonuje ona zakupu robót budowlanych, dostaw lub usług od instytucji zamawiającej odpowiedzialnej za postępowanie o udzielenie zamówienia.
(78)W umowie należy ustanowić komitet sterujący składający się z Komisji i przedstawicieli państw członkowskich. Komitet ten odpowiada za strategiczny nadzór nad działaniami w zakresie zamówień publicznych, w tym za strategiczne wytyczne dotyczące programu działań w zakresie zamówień publicznych i każdego postępowania o udzielenie zamówienia. Komitet sterujący powinien również nadzorować zaangażowanie podmiotów uczestniczących. Komitet sterujący nie powinien odpowiadać za prowadzenie działań związanych z zamówieniami publicznymi, w tym za ustalanie opłat, które to działania powinny pozostać w gestii Komisji. Komitet sterujący powinien zapewnić najbardziej odpowiednią metodę wyboru dodatkowych przedstawicieli podmiotów Unii, instytucji zamawiających z państw członkowskich i organizacji partnerskich wybranych przez Komisję.
(79)W umowie należy doprecyzować zasady regulujące odpowiedzialność i obowiązujące ramy zamówień publicznych między Komisją, działającą jako centralna jednostka zakupująca, a podmiotami uczestniczącymi dokonującymi zamówień za jej pośrednictwem. W przypadku gdy uczestniczący podmiot samodzielnie prowadzi niektóre etapy postępowania o udzielenie zamówienia, powinien on ponosić wyłączną odpowiedzialność za te etapy, które prowadzi samodzielnie. Instytucja zamawiająca, która działa jako centralna jednostka zakupująca i nabyła usługi lub dostawy za pośrednictwem Komisji, powinna mieć możliwość oferowania tych usług innym instytucjom zamawiającym bez stosowania procedur udzielania zamówień publicznych przewidzianych w mającym zastosowanie prawie Unii. W takim przypadku instytucja zamawiająca jest zobowiązana przestrzegać pierwotnych postanowień umownych w każdej kolejnej umowie.
(80)Aby zapewnić dostępność niezbędnych zasobów, podmioty uczestniczące będą partycypować w kosztach poniesionych w ramach postępowań o udzielenie zamówienia i wszelkich działań pomocniczych. W tym celu Komisja powinna być uprawniona do pobierania opłat od podmiotów uczestniczących. Opłaty te należy ustalić na poziomie zasadniczo wystarczającym do pokrycia wszystkich kosztów bezpośrednich i pośrednich ponoszonych przez Komisję w związku z działaniami w zakresie zamówień publicznych, w tym wszelkich usług pomocniczych. Opłaty te należy ustalać zgodnie z praktykami stosowanymi w porównywalnych systemach zamówień publicznych. Początkowe koszty ustanowienia można pokryć z budżetu ogólnego Unii, a następnie koszty te mogą zwrócić podmioty uczestniczące w ustalonym okresie. Dochody uzyskane z opłat powinny stanowić wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel w rozumieniu art. 21 ust. 3 lit. a) rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509.
(81)Ważną rolę w zapewnianiu przejrzystości, bezpieczeństwa i efektywności w zakresie wykorzystania technologii cyfrowych przez sektor publiczny odgrywa otwarte oprogramowanie. Dostęp do kodu źródłowego umożliwia prowadzenie audytów, sprzyja współpracy i ponownemu wykorzystaniu oraz zmniejsza zależność od usług świadczonych przez jednego dostawcę, a tym samym ogranicza ryzyko uzależnienia od jednego dostawcy. Promowanie korzystania z otwartego oprogramowania ma zatem zasadnicze znaczenie dla wspierania innowacji, zapewnienia lepszego wykorzystania wydatków publicznych i wzmocnienia autonomii cyfrowej Unii. W tym kontekście wybór usług chmurowych lub oprogramowania ma istotny wpływ nie tylko na oszczędność kosztów, ale również na bezpieczeństwo, interoperacyjność, rozliczalność i autonomię technologiczną.
(82)Aby zapewnić skuteczne, przejrzyste i interoperacyjne wykorzystanie technologii cyfrowych w całym sektorze publicznym Unii, podczas tworzenia swoich ekosystemów lub stosów chmury obliczeniowej i AI administracje publiczne powinny promować otwarte standardy i komponenty udostępniane na podstawie licencji otwartego oprogramowania.
(83)Coraz więcej podmiotów Unii i organów sektora publicznego udostępnia opracowane przez nie lub na ich zlecenie oprogramowanie i umożliwia jego ponowne wykorzystanie na podstawie licencji otwartego oprogramowania. Można uznać, że leży to w interesie publicznym i może zmaksymalizować wartość wydatków publicznych, ograniczyć koszty powielania działań i wspierać innowacje w całej Unii. Oprogramowanie jest jednak często udostępniane i można uzyskać do niego dostęp w różnych repozytoriach lub katalogach, co ogranicza możliwości jego wyszukania i poznania, a w efekcie – ponownego wykorzystania. Na podmioty unijne i organy sektora publicznego, które dobrowolnie zdecydują się udostępnić oprogramowanie do ponownego wykorzystania, należy zatem nałożyć obowiązek uczynienia tego w katalogu lub repozytorium połączonym z unijnym katalogiem rozwiązań opartych na otwartym oprogramowaniu („unijny katalog OSS”). Katalog OSS powinien służyć jako scentralizowany katalog dla każdej administracji publicznej, umożliwiając wyszukiwanie i uzyskiwanie dostępu do oprogramowania udostępnionego do ponownego wykorzystania przez podmioty Unii i organy sektora publicznego. Umieszczenie unijnego katalogu rozwiązań opartych na otwartym oprogramowaniu na portalu Interoperacyjna Europa, o którym mowa w art. 8 rozporządzenia (UE) 2024/903( 35 ), zapewni możliwość łatwego powiązania tych rozwiązań z dalszymi istotnymi informacjami i szkoleniami.
(84)Aby zapewnić skuteczne i spójne wdrażanie w całej Unii obowiązków w zakresie przeprowadzania oceny otwartego oprogramowania i udostępniania oprogramowania do ponownego wykorzystania, konieczne jest utworzenie sieci biur programów otwartego oprogramowania („sieci OSPO”), skupiającej odpowiednie struktury w ramach podmiotów Unii i państw członkowskich. Taka sieć OSPO powinna wspierać koordynację między biurami programów otwartego oprogramowania ustanowionymi na szczeblu lokalnym, regionalnym lub krajowym oraz przez podmioty Unii. Sieć OSPO powinna ułatwiać wymianę informacji i najlepszych praktyk.
(85)Aby uwzględnić rozwój technologiczny i utrzymać skuteczne ramy środków służących wzmocnieniu ekosystemu chmury i AI na poziomie Unii, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do: zmiany załącznika I w celu uwzględnienia istotnych zmian rynkowych i technologicznych dotyczących inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI oraz zmiany załącznika II w celu aktualizacji kryteriów dotyczących unijnych poziomów uzasadnienia zaufania; uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez ustanowienie szczegółowych zasad prowadzenia audytów; zmiany załącznika III; określenia unijnego poziomu uzasadnienia zaufania dla instytucji zamawiającej; oraz wymogu przeprowadzenia oceny skutków i wprowadzenia środków zmniejszających ryzyko w odniesieniu do przedsiębiorstw prywatnych działających w sektorach kluczowych.
(86)Podczas przyjmowania aktów delegowanych na podstawie niniejszego rozporządzenia szczególnie ważne jest, by podczas swoich prac przygotowawczych Komisja prowadziła odpowiednie konsultacje, w tym konsultacje na poziomie ekspertów, oraz by konsultacje te były prowadzone zgodnie z zasadami ustanowionymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa( 36 ). W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te powinny otrzymywać wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji powinni zawsze brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.
(87)W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011( 37 ).
(88)Ze względu na znaczenie niniejszego rozporządzenia w kontekście ochrony danych osobowych należy w razie potrzeby zasięgnąć opinii Europejskiego Inspektora Ochrony Danych, zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1725( 38 ).
(89)W przypadku gdy którykolwiek ze środków przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu stanowi pomoc państwa, przepisy dotyczące takich środków pozostają bez uszczerbku dla stosowania art. 107 i 108 TFUE.
(90)Niniejsze rozporządzenie powinno pozostawać bez uszczerbku dla stosowania art. 101 i 102 TFUE oraz dla uprawnień organów ochrony konkurencji w zakresie egzekwowania prawa.
(91)Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na rozmiary i skutki działań możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu UE. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
TYTUŁ I
PRZEPISY OGÓLNE
Rozdział I
Przedmiot i definicje
Artykuł 1
Przedmiot
1.W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się ramy na rzecz wzmocnienia ekosystemu chmury i AI na poziomie Unii, w szczególności za pomocą następujących środków:
a)ustanowienie inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie AI („inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI”);
b)ustanowienie ram przyspieszonego wdrażania ośrodków przetwarzania danych w całej Unii;
c)zapewnienie dostępności suwerennej oferty w dziedzinie chmury i sztucznej inteligencji (AI) w celu ochrony porządku publicznego Unii;
d)ograniczenie zależności w odniesieniu do technologii krytycznych;
e)wspieranie upowszechniania usług chmurowych w całym sektorze publicznym.
2.Pierwszym celem ogólnym niniejszego rozporządzenia jest zapewnienie warunków niezbędnych dla konkurencyjności i zdolności innowacyjnych unijnego ekosystemu chmury i AI.
3.Drugim celem ogólnym, o charakterze odrębnym i uzupełniającym wobec pierwszego celu ogólnego określonego w ust. 2, jest poprawa funkcjonowania rynku wewnętrznego poprzez ustanowienie jednolitych unijnych ram prawnych służących zwiększeniu odporności i autonomii strategicznej Unii w zakresie technologii chmury i AI.
Artykuł 2
Definicje
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
1)„usługa chmurowa” oznacza usługę chmurową zdefiniowaną w art. 6 pkt 30 dyrektywy (UE) 2022/2555;
2)„dostawca usług chmurowych” oznacza podmiot prawny świadczący usługę chmurową;
3)„system AI” oznacza system AI zdefiniowany w art. 3 pkt 1 rozporządzenia (UE) 2024/1689;
4)„pionierskie rozwiązania AI” oznaczają modele AI lub systemy AI oparte na takich modelach, które mogą wykonywać szeroki zakres zadań i które zbliżają się do aktualnego stanu wiedzy naukowej i technicznej, osiągają ten stan wiedzy lub go przewyższają;
5)„agent AI” oznacza system AI lub skoordynowany zestaw systemów AI, który potrafi postrzegać otoczenie i reagować na nie z pewnym stopniem autonomii, w razie potrzeby wykorzystując narzędzia dla osiągnięcia określonych celów oraz dostosowywania się do zmieniających się danych wejściowych i kontekstów;
6)„organ sektora publicznego” oznacza organ sektora publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 1 dyrektywy (UE) 2019/1024;
7)„podmioty Unii” oznaczają instytucje, organy i jednostki administracyjne Unii ustanowione Traktatem o Unii Europejskiej, Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) lub Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Energii Atomowej lub na podstawie tych traktatów;
8)„małe i średnie przedsiębiorstwo” lub „MŚP” oznacza małe lub średnie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 załącznika I do zalecenia Komisji 2003/361/WE;
9)„mała spółka o średniej kapitalizacji” oznacza małą spółkę o średniej kapitalizacji zdefiniowaną w pkt 2 załącznika do zalecenia Komisji (UE) 2025/1099;
10)„ośrodek przetwarzania danych” oznacza ośrodek przetwarzania danych zdefiniowany w pkt 2.6.3.1.16 załącznika A do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008;
11)„operator ośrodka przetwarzania danych” oznacza operatora ośrodka przetwarzania danych zdefiniowanego w art. 2 pkt 7 rozporządzenia delegowanego (UE) 2024/1364;
12)„usługa ośrodka przetwarzania danych” oznacza usługę ośrodka przetwarzania danych zdefiniowaną w art. 6 pkt 31 dyrektywy (UE) 2022/2555;
13)„oprogramowanie” oznacza oprogramowanie zdefiniowane w art. 3 pkt 4 rozporządzenia (UE) 2024/2847;
14)„sprzęt” oznacza sprzęt zdefiniowany w art. 3 pkt 5 rozporządzenia (UE) 2024/2847;
15)„komponent” oznacza komponent zdefiniowany w art. 3 pkt 6 rozporządzenia (UE) 2024/2847;
16)„producent” oznacza producenta zdefiniowanego w art. 3 pkt 13 rozporządzenia (UE) 2024/2847;
17)„organizacja audytowa” oznacza pojedynczą organizację, konsorcjum lub inne połączenie organizacji, w tym wszelkich podwykonawców, którym audytowany dostawca usług chmurowych zlecił przeprowadzenie niezależnego audytu;
18)„usługa będąca przedmiotem audytu” oznacza usługę chmurową podlegającą audytowi w celu uzyskania sprawozdania z audytu i opinii audytowej;
19)„kryteria audytu” oznaczają kryteria, zgodnie z załącznikiem II do niniejszego rozporządzenia, na podstawie których organizacja audytowa ocenia, czy audytowany dostawca i jego usługa będąca przedmiotem audytu spełniają każde z kryteriów, które dostawca musi łącznie spełnić, aby można było uznać, że zapewnia unijny poziom uzasadnienia zaufania 2, 3 lub 4;
20)„dowody audytowe” oznaczają wszelkie informacje, które organizacja audytowa wykorzystuje do poparcia ustaleń i wniosków z audytu oraz do wydania opinii audytowej, w tym dane zebrane z dokumentów, baz danych lub systemów informatycznych, wywiadów lub przeprowadzonych testów;
21)„kontrola” oznacza kontrolę zdefiniowaną w art. 2 pkt 6 rozporządzenia (UE) 2021/697;
22)„instytucje zamawiające” oznaczają instytucje zamawiające zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 1 dyrektywy 2014/24/UE;
25)„licencja otwartego oprogramowania” oznacza licencję otwartego oprogramowania zdefiniowaną w art. 2 pkt 12 rozporządzenia (UE) 2024/903.
TYTUŁ II
DZIAŁALNOŚĆ BADAWCZA, ROZWOJOWA I WDROŻENIOWA NA RZECZ EKOSYSTEMU CHMURY OBLICZENIOWEJ I SZTUCZNEJ INTELIGENCJI
Rozdział I
Inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI
Artykuł 3
Ogólny cel inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI
1.Inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI służą realizacji ogólnego celu, jakim jest promowanie działań w zakresie badań naukowych i innowacji oraz osiągnięcie zdolności na dużą skalę w całym unijnym ekosystemie chmury i AI poprzez:
a)wspieranie rozwoju i wdrażania najnowocześniejszych technologii chmury obliczeniowej i sztucznej inteligencji, w tym zasobooszczędnych technologii ośrodków przetwarzania danych nowej generacji, technologii otwartych stosów chmurowych, pionierskich rozwiązań AI, fizycznej AI oraz AI w przemyśle;
b)wzmocnienie zdolności Unii w zakresie ośrodków przetwarzania danych i chmury obliczeniowej w celu zaspokojenia rosnącego zapotrzebowania wynikającego z rozwoju sztucznej inteligencji, wspierania innowacji i zapewnienia odporności infrastruktury cyfrowej;
c)stymulowanie popytu w Unii oraz promowanie wdrażania i upowszechniania technologii chmury i AI w sektorze publicznym i w sektorze prywatnym, zgodnie z celem transformacji cyfrowej przedsiębiorstw, ustanowionym decyzją (UE) 2022/2481.
2.Inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI służą realizacji następujących celów operacyjnych:
a)wspieranie rozwoju i wdrażania zaawansowanych technologii ośrodków przetwarzania danych, uwzględniających zasady efektywności energetycznej i efektywnego gospodarowania zasobami już na etapie projektowania i w trakcie eksploatacji (cel operacyjny nr 1);
b)wspieranie rozwoju i wdrażania stosów chmurowych sprzyjających autonomii technologicznej Unii (cel operacyjny nr 2);
c)zwiększanie zdolności Unii w zakresie pionierskich rozwiązań AI (cel operacyjny nr 3);
d)zwiększanie zdolności Unii w zakresie modeli i systemów fizycznej AI oraz wspieranie ich wdrażania we wszystkich sektorach strategicznych Unii (cel operacyjny nr 4);
e)przyspieszenie rozwoju i upowszechnienia AI w przemyśle we wszystkich sektorach strategicznych Unii (cel operacyjny nr 5);
f)wspieranie rozwoju zaawansowanych platform na potrzeby wdrażania na dużą skalę agentów AI (cel operacyjny nr 6);
g)zwiększenie zakresu opracowywania i absorpcji modeli i systemów AI we wszystkich sektorach publicznych w całej Unii (cel operacyjny nr 7);
h)zwiększenie wykorzystania technologii AI na szczeblu regionalnym i lokalnym oraz upowszechnienie usług chmurowych świadczonych przez europejskich dostawców usług chmurowych (cel operacyjny nr 8).
Artykuł 4
Cele operacyjne inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI
1.W ramach celu operacyjnego nr 1 inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI są ukierunkowane na:
a)wspieranie rozwoju technologii zapewniających efektywność energetyczną i umożliwiających efektywne gospodarowanie wodą dla ośrodków przetwarzania danych, w tym innowacyjnych systemów chłodzenia, ośrodków przetwarzania danych nowej generacji zasilanych prądem stałym, rozwiązań w zakresie wykorzystania ciepła odpadowego i systemów magazynowania energii;
b)promowanie integracji nowych kwantowych technologii obliczeniowych na potrzeby operacji związanych z infrastrukturą chmury i AI;
c)opracowywanie technologii opartych na sztucznej inteligencji służących optymalizacji wydajności serwerów, wskaźników wykorzystania i operacji związanych z infrastrukturą obliczeniową;
d)projektowanie i optymalizację infrastruktury AI w zakresie przetwarzania w chmurze i przetwarzania brzegowego w celu zapewnienia skutecznego połączenia z sieciami energetycznymi i zwiększenia elastyczności tej infrastruktury;
e)wykorzystanie ośrodków przetwarzania danych jako kluczowych klientów dla zaawansowanych systemów zarządzania energią, wykorzystujących różne źródła energii, w tym małe reaktory modułowe i czysty wodór, wraz z wydajnymi rozwiązaniami w zakresie magazynowania energii;
f)tworzenie stanowisk badawczych i linii pilotażowych na rzecz integracji i testowania technologii opracowanych na podstawie lit. a)–e), obejmujących energooszczędne prototypy półprzewodników i kwantowych technologii obliczeniowych.
2.W ramach celu operacyjnego nr 2 inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI są ukierunkowane na:
a)opracowanie i pilotażowe wdrożenie bezpiecznych, odpornych i wydajnych otwartych stosów chmurowych obejmujących przetwarzanie brzegowe na urządzeniu, łączność, narzędzia do obsługi danych i narzędzia AI, segment back-end i warstwy usług dla sektorów strategicznych;
b)opracowanie zoptymalizowanych pod kątem AI serwerów i oprogramowania bazowego opartego na procesorach, akceleratorach i akceleratorach kwantowych zaprojektowanych i wyprodukowanych w Unii, a także rozwiązań nowej generacji w zakresie długoterminowego przechowywania danych oraz przechowywania danych o bardzo dużej gęstości;
c)zwiększenie dostępności danych na potrzeby sztucznej inteligencji za pośrednictwem platform otwartego oprogramowania pośredniczącego, stanowiących podstawę wspólnych europejskich przestrzeni danych;
d)wspieranie tworzenia fundamentów otwartego oprogramowania wspierających komponenty oparte na otwartym oprogramowaniu;
e)ustanowienie katalogu europejskich otwartych rozwiązań w zakresie chmury obliczeniowej, opracowanych na podstawie lit. a)–d) niniejszego ustępu.
3.W ramach celu operacyjnego nr 3 inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI są ukierunkowane na nowatorskie projekty w zakresie pionierskich rozwiązań AI, w ramach których opracowuje się modele i systemy pionierskich rozwiązań AI jako aktywa strategiczne, w tym w kluczowych sektorach, takich jak cyberbezpieczeństwo.
4.W ramach celu operacyjnego nr 4 inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI są ukierunkowane na:
a)przyspieszenie rozwoju europejskiego stosu fizycznej AI, wspierającego trenowanie modeli oraz opracowywanie i wdrażanie systemów, w szczególności w dziedzinie robotyki, pojazdów autonomicznych i dronów;
b)ułatwianie dostępu do określonych zbiorów danych na potrzeby fizycznej AI, a także ich gromadzenie i przygotowywanie;
c)wspieranie opracowywania, testowania i walidacji w warunkach rzeczywistych modeli i systemów fizycznej AI.
5.W ramach celu operacyjnego nr 5 inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI są ukierunkowane na:
a)przyspieszenie rozwoju i upowszechnienia sektorowych modeli i systemów AI we wszystkich strategicznych sektorach przemysłu Unii;
b)ułatwienie dostępu do niezbędnych zasobów obliczeniowych i narzędzi AI wymaganych do opracowania i uruchomienia modeli i systemów AI dostosowanych do potrzeb sektora przemysłowego;
c)umożliwienie bezpiecznego łączenia danych na dużą skalę na potrzeby wspólnego trenowania modeli AI przy użyciu technologii zwiększających ochronę prywatności i zapewniających poufność.
6.W ramach celu operacyjnego nr 6 inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI są ukierunkowane na:
a)wspieranie rozwoju zaawansowanych, odpornych i bezpiecznych platform na potrzeby opracowywania, wdrażania i orkiestracji zaawansowanych agentów AI na dużą skalę;
b)ułatwianie opracowywania ukierunkowanych metod testowania zaawansowanych agentów AI i eksperymentowania z nimi oraz koordynacji ich działania w całym cyklu życia.
7.W ramach celu operacyjnego 7 inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI są ukierunkowane na:
a)przyspieszenie rozwoju technologicznego i upowszechnienia modeli i systemów AI w obszarach sektora publicznego o krytycznym znaczeniu;
b)opracowywanie modeli i systemów AI, które zwiększają skuteczność świadczenia usług publicznych i ich dostępność dla ogółu społeczeństwa, usprawniają proces decyzyjny i upraszczają procedury administracyjne;
c)promowanie udostępniania i ponownego wykorzystywania danych treningowych i modeli AI w ramach unijnych usług publicznych;
d)ułatwienie bezpiecznego, zwiększającego ochronę prywatności ponownego wykorzystania danych dotyczących zdrowia na potrzeby modeli i narzędzi AI w opiece zdrowotnej;
e)ułatwienie opracowywania, testowania i wdrażania modeli i narzędzi AI w sektorze motoryzacyjnym, w tym na potrzeby jazdy autonomicznej.
8.W ramach celu operacyjnego 8 inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI są ukierunkowane na:
a)promowanie powszechnej absorpcji AI przez organizacje sektora prywatnego i publicznego, w tym MŚP i małe spółki o średniej kapitalizacji, za pośrednictwem sieci centrów przyspieszonego rozwoju i doświadczeń w zakresie AI („centra AI”);
b)opracowanie wspólnego programu nauczania w zakresie chmury obliczeniowej i sztucznej inteligencji w oparciu o sieć centrów AI i inne odpowiednie inicjatywy europejskie;
c)promowanie wspólnego korzystania z usług ośrodków przetwarzania danych i usług chmurowych dla sektora publicznego poprzez wspieranie europejskiej federacji chmur obliczeniowych sektora publicznego („federacji EuroCloud”);
d)wspieranie zamówień na usługi ośrodków przetwarzania danych i usługi chmurowe dla podmiotów Unii i organów sektora publicznego.
Artykuł 5
Centra przyspieszonego rozwoju i doświadczeń w zakresie AI
1.Każde państwo członkowskie ustanawia centra przyspieszonego rozwoju i doświadczeń w zakresie AI („centra AI”). Takie centra AI opierają się na europejskich centrach innowacji cyfrowych ustanowionych na podstawie art. 16 rozporządzenia (UE) 2021/694 oraz, w stosownych przypadkach, na wszelkich podmiotach będących ich następcami, ustanowionych na mocy prawa Unii.
2.Cele centrów AI są następujące:
a)wspieranie integracji i zwiększania skali przypadków użycia AI w strategicznych sektorach przemysłowych i publicznych;
b)przyspieszenie upowszechnienia technologii chmury i AI na szczeblu regionalnym i lokalnym, w szczególności wśród MŚP, małych spółek o średniej kapitalizacji i organów sektora publicznego, zgodnie z zasadą „AI na pierwszym miejscu”;
c)wykorzystanie odpowiedniej infrastruktury w celu przyspieszenia rozwoju i dopracowania modeli i systemów AI.
3.Do zadań centrów AI należy w szczególności:
a)pomaganie organizacjom w przyspieszeniu ich transformacji cyfrowej dzięki dostępowi do technologii AI i ich wykorzystaniu, w tym poprzez nawiązywanie kontaktów między organizacjami a europejskimi dostawcami technologii chmury i AI;
b)zapewnianie dostępu do odpowiednich programów zmiany kwalifikacji i podnoszenia kwalifikacji lub udostępnianie takich programów, w ścisłej współpracy z akademią umiejętności w dziedzinie AI;
c)ułatwianie transferu wiedzy fachowej między regionami;
d)wspieranie ekspansji firm typu spin-off i przedsiębiorstw typu start-up powstających na uniwersytetach, w inkubatorach i innych akceleratorach poprzez ułatwianie im dostępu do klientów, przedsiębiorstw i organizacji poszukujących specjalistycznych usług w zakresie sztucznej inteligencji.
4.Komisja może przyjmować akty wykonawcze szczegółowo określające procedurę ustanawiania centrów AI oraz dalsze ustalenia dotyczące profilu organizacji uczestniczących, kryteriów wyboru i szczegółów realizacji zadań i funkcji. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 46 ust. 2.
5.Centra AI dysponują znaczną ogólną autonomią w zakresie swojej organizacji, składu i metod pracy, zgodnie z celami określonymi w niniejszym rozporządzeniu.
6.Ustanawia się sieć centrów AI w celu wspierania współpracy i wymiany najlepszych praktyk między centrami AI oraz świadczenia specjalistycznych usług we wszystkich regionach, w których wymagane umiejętności lub zdolności obliczeniowe nie są dostępne na szczeblu lokalnym.
7.Państwa członkowskie i Komisja współpracują z istniejącymi sieciami ustanowionymi w ramach innych inicjatyw Unii, w tym inicjatyw Unii w dziedzinie półprzewodników i danych.
Artykuł 6
Realizowanie inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI
1.Realizację celów operacyjnych inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI powierza się Komisji i państwom członkowskim oraz, w stosownych przypadkach, wspólnym przedsięwzięciom lub innym strukturom zdolnym do osiągnięcia tych celów.
2.Cele operacyjne inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI realizuje się za pośrednictwem zakrojonych na szeroką skalę międzysektorowych inicjatyw dotyczących głównych wyzwań technologicznych i przemysłowych o strategicznym znaczeniu dla Unii („wielkie wyzwania”), jak wskazano w załączniku I.
3.Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2021/694 i rozporządzeniem (UE) 2021/695 inicjatywy na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI mogą być wspierane ze środków pochodzących z programów unijnych, w tym programu „Horyzont Europa” i programu „Cyfrowa Europa”.
4.Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych w odpowiedzi na zmiany technologiczne i rynkowe, zgodnie z art. 45, wprowadzając zmiany w załączniku I w sposób spójny z celami inicjatyw na rzecz wiodącej pozycji w zakresie chmury i AI określonymi w art. 4.
Artykuł 7
Krajowe strategie dotyczące chmury i AI
1.Do dnia [dzień odpowiadający dacie wejścia w życie plus jeden rok] r. państwa członkowskie ustanawiają krajowe strategie dotyczące chmury i AI („strategie krajowe”).
2.Strategie krajowe obejmują co najmniej:
a)kluczowe cele i priorytety w zakresie wdrażania chmury i AI, zgodnie z zasadą „AI na pierwszym miejscu”, a także ramy zarządzania i monitorowania służące osiągnięciu tych celów i priorytetów;
b)środki mające na celu przyspieszenie rozwoju i absorpcji chmury obliczeniowej i sztucznej inteligencji na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, w szczególności wśród organów sektora publicznego, MŚP i małych spółek o średniej kapitalizacji, w tym poprzez wspieranie centrów AI, o których mowa w art. 5, jako punktów dostępu do europejskiego ekosystemu innowacji w dziedzinie sztucznej inteligencji;
c)środki wspierające powszechne wdrażanie i upowszechnianie sztucznej inteligencji w strategicznych sektorach przemysłowych i publicznych, w tym w opiece zdrowotnej, energetyce i mobilności;
d)środki wspierające rozbudowę zdolności ośrodków przetwarzania danych, ze szczególnym uwzględnieniem ośrodków przetwarzania danych o wysokiej wartości, przynoszących znaczne korzyści gospodarcze i społeczne, a jednocześnie spełniających wysokie standardy w zakresie ochrony środowiska i efektywności energetycznej;
e)środki służące inwestowaniu w infrastrukturę obliczeniową o wysokiej intensywności, w tym fabryki AI, gigafabryki AI i komputery kwantowe jako strategiczne aktywa krajowe i transgraniczne wspierające badania naukowe, rozwój i stosowanie AI w przemyśle we wszystkich sektorach strategicznych;
f)środki mające na celu wspieranie rozbudowy zdolności w zakresie chmury i AI oraz promowanie doskonałości i innowacji, w tym z wykorzystaniem środków w zakresie zamówień publicznych, oraz określone w art. 33 środki w zakresie zamówień publicznych na innowacje;
g)środki służące wspieraniu rozwoju technologii stosów chmurowych opartych na otwartym sprzęcie i oprogramowaniu w celu wzmocnienia suwerenności technologicznej i zwiększenia konkurencyjności strategicznych gałęzi przemysłu europejskiego;
h)środki mające na celu zapewnienie dostępności wysokiej jakości danych na potrzeby rozwoju sztucznej inteligencji, w szczególności poprzez zapobieganie napotykanym przez organizacje wąskim gardłom w dostępie do danych.
3.Strategie krajowe muszą być spójne z celami niniejszego rozporządzenia.
4.Państwa członkowskie zapewniają, aby ich strategie krajowe były spójne z powiązanymi celami cyfrowymi ustanowionymi na podstawie art. 4 decyzji (UE) 2022/2481 oraz aby przyczyniały się do osiągnięcia tych celów.
5.Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o swoich celach krajowych w ciągu trzech miesięcy od ich przyjęcia. Państwa członkowskie co najmniej co trzy lata przeprowadzają na podstawie kluczowych wskaźników skuteczności ocenę krajowych strategii i w razie potrzeby je aktualizują. Komisja monitoruje przyjmowanie i przegląd krajowych strategii.
6.Europejska Rada ds. Sztucznej Inteligencji ustanowiona rozporządzeniem (UE) 2024/1689 (zwana dalej „Radą ds. AI”) doradza państwom członkowskim i wspiera je w koordynacji strategii krajowych. Rada ds. AI ułatwia wymianę najlepszych praktyk między państwami członkowskimi.
Artykuł 8
Kryteria dotyczące projektów priorytetowych w zakresie pionierskich rozwiązań AI
Komisja może, w drodze decyzji, za projekty priorytetowe w zakresie pionierskich rozwiązań AI uznać takie projekty wybrane w drodze otwartych zaproszeń do wyrażenia zainteresowania, które przyczyniają się do sprostania wielkiemu wyzwaniu nr 3 określonemu w załączniku I i spełniają następujące kryteria:
a)projekt ma nowatorski charakter i jest ukierunkowany na wspieranie i zwiększanie skali technologii pionierskich rozwiązań AI;
b)projekt jest realizowany przez konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury cyfrowej ustanowione na podstawie decyzji (UE) 2022/2481 lub inny podmiot prawny kwalifikujący się do finansowania na podstawie prawa Unii oraz uczestniczą w nim co najmniej trzy państwa członkowskie;
c)uczestniczące w projekcie państwa członkowskie łączą czas obliczeniowy i inne odpowiednie zasoby w celu wsparcia realizacji wyznaczonego projektu.
Artykuł 9
Wsparcie obliczeniowe dla projektów w zakresie AI
1.Unia i państwa członkowskie czuwają nad tym, aby ze zdolności obliczeniowych Unii przeznaczyć wystarczające zasoby obliczeniowe w zakresie AI na wspieranie opracowywania projektów priorytetowych w zakresie pionierskich rozwiązań AI, które spełniają kryteria określone w art. 8.
2.Unia zapewnia zasoby obliczeniowe w zakresie AI co najmniej równe zasobom wniesionym przez państwa członkowskie na rzecz projektów priorytetowych w zakresie pionierskich rozwiązań AI w zakresie, w jakim w ramach przydzielonego Unii czasu dostępu do europejskich systemów obliczeniowych wielkiej skali dostępne są wystarczające moce obliczeniowe w zakresie AI.
3.Unia i państwa członkowskie dążą do zapewnienia wystarczających zasobów obliczeniowych na potrzeby projektów innowacji w dziedzinie AI w przemyśle, fizycznej AI oraz AI w sektorze publicznym.
TYTUŁ III
ZDOLNOŚCI OŚRODKÓW PRZETWARZANIA DANYCH
Rozdział I
Strefy przyspieszonego rozwoju ośrodków przetwarzania danych
Artykuł 10
Wyznaczanie stref przyspieszonego rozwoju ośrodków przetwarzania danych
1.W przypadku gdy zdolności ośrodka przetwarzania danych wdrażane są na terytorium państwa członkowskiego, to państwo członkowskie wyznacza do dnia [Urząd Publikacji: wstawić datę wejścia w życie niniejszego rozporządzenia plus 6 miesięcy] na swoim terytorium co najmniej jedną strefę przyspieszonego rozwoju ośrodków przetwarzania danych („strefa przyspieszonego rozwoju”). Przy wyznaczaniu stref przyspieszonego rozwoju państwa członkowskie biorą pod uwagę następujące aspekty:
a)lokalizację i powierzchnię terenu lub obszaru oraz minimalną i maksymalną wielkość obiektów, które można wybudować na tym terenie lub obszarze;
b)dostępną i przyszłą przepustowość sieci energetycznej oraz możliwość i warunki magazynowania na miejscu i wytwarzania czystej energii;
c)dostępną i przyszłą zdolność przyłączeniową sieci;
d)możliwości w zakresie wspierania wycofywania ze strefy dotychczasowych sieci miedzianych;
e)dostępne i przyszłe obiekty, w których można ponownie wykorzystywać ciepło odpadowe z ośrodków przetwarzania danych;
f)wszystkie środki podjęte w celu przyspieszenia wydawania niezbędnych pozwoleń na budowę i eksploatację ośrodków przetwarzania danych w danej strefie;
g)preferowanie ponownego wykorzystania terenów zdegradowanych w stosunku do wykorzystania terenów niezagospodarowanych;
h)zdolność terenu lub obszaru do funkcjonowania w sposób zrównoważony, w szczególności w zakresie zapobiegania wpływowi na środowisko lub minimalizowania go oraz wspierania obniżenia emisji dwutlenku węgla i zwiększania odporności na zmianę klimatu.
2.W stosownych przypadkach, aby ułatwić rozwój stref przyspieszonego rozwoju, państwa członkowskie:
a)co najmniej raz na trzy lata przeprowadzają kompleksową analizę i dokonują przeglądu potrzeb energetycznych i ich odpowiedniego wpływu na emisje gazów cieplarnianych w obecnych i przyszłych strefach przyspieszonego rozwoju, a także określają zdolności infrastruktury energetycznej wymagane do realizacji projektów ośrodków przetwarzania danych zlokalizowanych w strefach przyspieszonego rozwoju i właściwego funkcjonowania takich ośrodków. Analizę tę przeprowadza się co najmniej przy wyznaczaniu stref przyspieszonego rozwoju zgodnie z ust. 1;
b)zapewniają, aby plany rozwoju sieci przygotowane przez operatorów systemów przesyłowych zgodnie z art. 51 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 i operatorów systemów dystrybucyjnych zgodnie z art. 32 dyrektywy (UE) 2019/944 należycie uwzględniały analizę przygotowaną zgodnie z lit. a) niniejszego ustępu, z uwzględnieniem potencjału inwestycji wyprzedzających w zakresie zaspokojenia przyszłych potrzeb systemu.
3.Organy krajowe, regionalne i lokalne odpowiedzialne za przygotowanie planów zagospodarowania przestrzennego i planów rozwoju rozważają włączenie do tych planów przepisów dotyczących opracowywania projektów ośrodków przetwarzania danych realizowanych w strefach przyspieszonego rozwoju oraz rozwoju niezbędnej infrastruktury. Państwa członkowskie dbają o to, aby operatorzy ośrodków przetwarzania danych mieli dostęp do wszystkich istotnych danych dotyczących zagospodarowania przestrzennego. W przypadku gdy wspomniane plany podlegają ocenie zgodnie z dyrektywą 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i art. 6 dyrektywy 92/43/EWG, przedmiotowe oceny przeprowadza się łącznie. W stosownych przypadkach, w łącznej ocenie uwzględnia się również wpływ na potencjalnie zagrożone jednolite części wód, o których mowa w dyrektywie 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady.
4.Wyznaczając strefy przyspieszonego rozwoju, państwa członkowskie dbają o zaangażowanie i koordynację wszystkich odpowiednich organów i podmiotów krajowych, regionalnych i lokalnych, w tym operatorów zdefiniowanych w art. 2 pkt 29 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1972, operatorów systemów przesyłowych zdefiniowanych w art. 2 pkt 35 dyrektywy (UE) 2019/944 oraz operatorów systemów dystrybucyjnych zdefiniowanych w art. 2 pkt 29 dyrektywy (UE) 2019/944.
Artykuł 11
Warunki w strefach przyspieszonego rozwoju
1.Ustalając wymogi dotyczące zrównoważonego rozwoju dla ośrodków przetwarzania danych zlokalizowanych w strefach przyspieszonego rozwoju, państwa członkowskie stosują kluczowe wskaźniki efektywności określone w rozporządzeniu delegowanym (UE) 2024/1364, zgodnie z dyrektywą (UE) 2023/1791 na podstawie załącznika II, lit. a)–n).
2.Państwa członkowskie zapewniają, aby przydział i wykorzystanie zasobów w strefach przyspieszonego rozwoju odbywały się na sprawiedliwych, rozsądnych i niedyskryminujących warunkach i nie prowadziły do spekulacyjnych praktyk rezerwowania zasobów lub ograniczania dostępu, które mogłyby utrudniać skuteczną konkurencję bądź skuteczny rozwój lub wykorzystanie tych stref.
Artykuł 12
Pojedynczy punkt informacyjny
1.Operator ośrodka przetwarzania danych ma prawo, na żądanie, do korzystania z pomocy pojedynczego punktu informacyjnego przez cały cykl życia projektu ośrodka przetwarzania danych w strefie przyspieszonego rozwoju w odniesieniu do wszystkich pozwoleń wymaganych do uruchomienia ośrodka przetwarzania danych. W tym celu państwa członkowskie wyznaczają co najmniej jeden pojedynczy punkt informacyjny dla operatorów ośrodków przetwarzania danych, obsługujący projekty ośrodków przetwarzania danych w strefach przyspieszonego rozwoju. Państwa członkowskie mogą wyznaczyć w tym celu pojedynczy punkt informacyjny ustanowiony na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/1309. Stosuje się również funkcje, procedury i mechanizmy, które mają zastosowanie do takich pojedynczych punktów informacyjnych na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/1309, w tym funkcje, procedury i mechanizmy związane z dostępem cyfrowym, koordynacją administracyjną i rozstrzyganiem sporów.
2.Rola pojedynczego punktu informacyjnego może obejmować m.in. koordynację, usprawnianie, monitorowanie i wymianę informacji na temat procedur związanych z:
a)planowaniem przestrzennym i pozwoleniami na budowę;
b)ocenami oddziaływania na środowisko zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2026/XXXX [w sprawie przyspieszenia ocen oddziaływania na środowisko];
c)zezwoleniami dotyczącymi poboru wody, zrzutu ścieków oraz wykorzystania i odzysku ciepła;
d)spełnieniem istniejących obowiązków administracyjnych i sprawozdawczych;
e)informowaniem opinii publicznej w celu zwiększenia społecznej akceptacji projektu ośrodka przetwarzania danych;
f)wnioskami o podłączenie do sieci elektroenergetycznych, ciepłowniczych lub komunikacyjnych lub do innych odpowiednich sieci.
3.Pojedynczy punkt informacyjny zapewnia wsparcie przy dokonywaniu oceny, czy projekt ośrodka przetwarzania danych może kwalifikować się jako projekt strategiczny na podstawie art. 14.
4.Udzielając wsparcia administracyjnego i pomocy, o których mowa w niniejszym artykule, pojedynczy punkt kontaktowy poświęca szczególną uwagę MŚP oraz, w stosownych przypadkach, ustanawia specjalny kanał komunikacji z MŚP w celu udzielania wskazówek i odpowiadania na zapytania związane z wdrażaniem niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 13
Usprawnienie procesów administracyjnych i procesów wydawania pozwoleń
1.Projekty ośrodków przetwarzania danych realizowane w strefach przyspieszonego rozwoju uznaje się za projekty strategiczne w rozumieniu art. 14 rozporządzenia (UE) 2026/XXX [w sprawie przyspieszenia ocen oddziaływania na środowisko] i korzysta się w ich przypadku z zestawu narzędzi określonego w załączniku do tego rozporządzenia.
2.W odniesieniu do każdej wyznaczonej strefy przyspieszonego rozwoju państwa członkowskie przygotowują i wydają zagregowane pozwolenie podstawowe, zezwalające na rozmieszczenie ośrodków przetwarzania danych w tej strefie. To zagregowane pozwolenie podstawowe obejmuje pozwolenia i zezwolenia administracyjne wymagane w odniesieniu do projektów ośrodków przetwarzania danych zlokalizowanych w strefie przyspieszonego rozwoju, z wyłączeniem pozwoleń dotyczących konkretnych instalacji.
3.Przed wydaniem zagregowanego pozwolenia podstawowego, o którym mowa w ust. 2, państwa członkowskie przeprowadzają wszystkie niezbędne procedury i oceny, w tym odpowiednie oceny oddziaływania na środowisko, procedury planowania i oceny mające zastosowanie na poziomie strefy przyspieszonego rozwoju.
4.Ośrodki przetwarzania danych rozmieszczone w strefach przyspieszonego rozwoju są zobowiązane do uzyskania dodatkowych pozwoleń wyłącznie w odniesieniu do działań wykraczających poza zagregowane pozwolenie podstawowe, o którym mowa w ust. 2.
5.Państwa członkowskie zapewniają sprawne, przejrzyste i terminowe rozpatrywanie wniosków administracyjnych związanych z planowaniem, budową i eksploatacją ośrodków przetwarzania danych zlokalizowanych w strefach przyspieszonego rozwoju. Procedura wydawania pozwoleń na projekty ośrodków przetwarzania danych realizowane w strefach przyspieszonego rozwoju nie może trwać dłużej niż 12 miesięcy od momentu złożenia kompletnego wniosku. Termin ten pozostaje bez uszczerbku dla wszelkich krótszych terminów określonych przez państwa członkowskie. W przypadku gdy taki status istnieje w prawie krajowym, projektom ośrodków przetwarzania danych przypisuje się status projektów o najwyższym możliwym znaczeniu krajowym i traktuje się je jako takie w procesach wydawania pozwoleń. Niniejszy ustęp ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy taki status istnieje w prawie krajowym, i nie nakłada się na państwa członkowskie obowiązku wprowadzenia takiego statusu.
Rozdział II
Projekty strategiczne
Sekcja 1
Wyznaczenie strategicznych projektów w zakresie ośrodków przetwarzania danych
Artykuł 14
Wyznaczenie strategicznych projektów w zakresie ośrodków przetwarzania danych
1.Komisja może, w drodze decyzji, uznać za strategiczne takie projekty ośrodków przetwarzania danych wybrane w drodze otwartych zaproszeń do wyrażenia zainteresowania, które spełniają co najmniej dwa z następujących kryteriów:
a)projekt przewiduje utworzenie i eksploatację infrastruktury, która bezpośrednio wspiera i usprawnia podstawowe funkcje sektora publicznego, w tym badania naukowe i edukację, opiekę zdrowotną, bezpieczeństwo publiczne i ochronę publiczną;
b)projekt obejmuje wysoce zrównoważone lub innowacyjne aspekty, w tym technologie i rozwiązania opracowane na podstawie tytułu II;
c)projekt przyczynia się do zapewnienia bezpieczeństwa, ochrony i stabilności sieci elektroenergetycznej oraz do zaspokojenia potrzeb systemu elektroenergetycznego zgodnie z oceną właściwego operatora systemu, w szczególności w przypadku projektów obejmujących kolokację dużych instalacji wytwarzania i magazynowania czystej energii;
d)projekt wspiera integrację czipów, procesorów i akceleratorów, serwerów lub komputerów kwantowych zaprojektowanych lub wyprodukowanych w Unii z systemami ośrodków przetwarzania danych lub ich włączenie w zarządzanie obiektami ośrodka przetwarzania danych, wzmacniając tym samym unijne łańcuchy dostaw półprzewodników, technologii kwantowych i ośrodków przetwarzania danych oraz przyczyniając się do osiągnięcia celów niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (UE) 2023/1781;
e)projekt służy zniwelowaniu poważnego niedoboru zdolności obliczeniowych na obszarze uznanym na podstawie art. 15 za obszar, na którym występują takie niedobory, oraz w znacznym stopniu przyczynia się do wzrostu, rozwoju i promowania lokalnej gospodarki.
2.W swoim wniosku wnioskodawca przedstawia wszystkie niezbędne i istotne informacje, aby wykazać, że projekt spełnia odpowiednie kryteria.
3.Okres obowiązywania statusu projektu strategicznego ustala się na podstawie przewidywanego czasu trwania projektu. Wnioskodawca uwzględnia we wniosku informacje niezbędne do uzasadnienia przewidywanego czasu trwania projektu, na podstawie którego określa się okres obowiązywania statusu projektu strategicznego.
4.W przypadku gdy Komisja stwierdzi, że projekt uznany za strategiczny nie spełnia już odpowiednich kryteriów lub w przypadku gdy projekt uznano za strategiczny na podstawie wniosku zawierającego nieprawidłowe informacje mające wpływ na zgodność z tymi kryteriami, Komisja może w drodze decyzji cofnąć uznanie tego projektu za strategiczny. Projekty, w przypadku których cofnięto decyzję o uznaniu projektu za strategiczny, tracą wszystkie prawa związane z tym statusem wynikające z niniejszego rozporządzenia.
Rozdział III
Monitorowanie
Artykuł 15
Monitorowanie luki w zdolnościach
1.Do celów monitorowania postępów w osiąganiu celów decyzji (UE) 2022/2481 Komisja określa i monitoruje:
a)zdolności obliczeniowe dostępne w Unii, w tym zdolności w zakresie przetwarzania brzegowego;
b)wielkość zapotrzebowania na zdolności ośrodków przetwarzania danych;
c)wielkość luki w zakresie zdolności i obszary, na których występują niedobory tych zdolności, które Komisja może określać we współpracy z państwami członkowskimi, a następnie wykorzystać jako strefy przyspieszonego rozwoju zdolności ośrodków przetwarzania danych.
TYTUŁ IV
AUTONOMIA
Rozdział I
Ramy suwerenności chmurowej
Sekcja 1
Unijne poziomy uzasadnienia zaufania
Artykuł 16
Zakres
1.W niniejszym rozdziale ustanawia się unijne ramy suwerenności chmurowej, obejmujące cztery unijne poziomy uzasadnienia zaufania, których kryteria określono w załączniku II. Dostawcy usług chmurowych muszą spełnić te kryteria, aby świadczyć swoje usługi chmurowe na rzecz podmiotów Unii i organów sektora publicznego.
2.Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 45 w celu zmiany unijnych poziomów uzasadnienia zaufania określonych w załączniku II oraz dowodów, o których mowa w załączniku III.
3.Aby załącznik II i załącznik III pozostawały aktualne w świetle nowych zmian prawnych lub technicznych, Komisja dokonuje ich przeglądu co najmniej raz na 18 miesięcy.
Artykuł 17
Uznawanie dostawców usług chmurowych
1.Dostawca usług chmurowych, który zamierza ubiegać się o uznanie go za dostawcę oferującego unijny poziom uzasadnienia zaufania, składa wniosek o uznanie do właściwego organu krajowego głównego miejsca prowadzenia działalności. We wniosku o uznanie dostawca usług chmurowych uwzględnia wszystkie odpowiednie dowody wymagane na podstawie ust. 3 lub 4.
2.Właściwym organem głównego miejsca prowadzenia działalności jest właściwy krajowy organ oceniający. Właściwy krajowy organ oceniający, który otrzymał wniosek o uznanie, może, w razie potrzeby, zwrócić się do co najmniej jednego właściwego organu pozostałych państw członkowskich o współpracę w procedurze uznania wnioskującego dostawcy na podstawie niniejszego artykułu. W ciągu 15 dni od otrzymania takiego wniosku organ krajowy, który otrzymał wniosek o współpracę, albo potwierdza, że zgadza się na współpracę z właściwym krajowym organem oceniającym, albo odrzuca wniosek.
3.W odniesieniu do unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 1 wnioskujący dostawca usług chmurowych przedkłada właściwemu krajowemu organowi oceniającemu unijną deklarację zgodności, o której mowa w art. 19 ust. 2, oraz wszelkie niezbędne dowody.
Na zasadzie odstępstwa od akapitu pierwszego unijna deklaracja zgodności wydana na podstawie art. 19 ust. 2 przez dostawców usług chmurowych będących MŚP jest bezpośrednio i automatycznie uznawana we wszystkich państwach członkowskich, bez konieczności uprzedniego uznania przez właściwy krajowy organ oceniający.
4.W odniesieniu do unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2, 3 i 4 wnioskujący dostawca usług chmurowych przedkłada właściwemu krajowemu organowi oceniającemu sprawozdanie z audytu, „pozytywną” opinię audytową, o której mowa w art. 20, oraz wszystkie dowody przedstawione organizacji audytowej w trakcie procedury audytu.
5.Właściwy krajowy organ oceniający w ciągu 60 dni od przyjęcia wniosku zgodnie z ust. 1 dokonuje oceny dowodów przedłożonych zgodnie z ust. 3 lub ust. 4, a następnie:
a)przygotowuje projekt decyzji w sprawie uznania i jak najszybciej powiadamia właściwe organy pozostałych państw członkowskich o trwającym 60 dni okresie na zgłoszenie zastrzeżeń, aby potwierdzić, że zamierza uznać usługę chmurową w całej Unii za zapewniającą odpowiedni unijny poziom uzasadnienia zaufania. W powiadomieniu o okresie na zgłoszenie zastrzeżeń kierowanym do właściwych organów pozostałych państw członkowskich zamieszcza się dowody, o których mowa w ust. 3 lub 4; lub
b)w przypadku gdy przedłożone dowody są niewystarczające, aby umożliwić właściwemu organowi oceniającemu uznanie usługi chmurowej, organ ten może zwrócić się do wnioskodawcy o dalsze informacje i zażądać, aby wnioskodawca przedłożył te informacje w wyznaczonym terminie. Od dnia, w którym zwrócono się o dodatkowe informacje, bieg 60-dniowego terminu, o którym mowa w tym ustępie, zostaje zawieszony aż do dnia otrzymania informacji. Zawieszenie terminu nie może trwać łącznie dłużej niż 30 dni, chyba że dłuższe zawieszenie będzie uzasadnione ze względu na charakter tych dodatkowych informacji lub wyjątkowe okoliczności. lub
c)odrzuca wniosek o uznanie. Przed odrzuceniem wniosku o uznanie właściwy organ oceniający umożliwia wnioskującemu dostawcy usług chmurowych przedstawienie w terminie 30 dni pisemnych uwag do wniosków z oceny. Właściwy organ oceniający odpowiednio uwzględnia te uwagi we wnioskach końcowych.
6.W okresie na zgłoszenie zastrzeżeń, o którym mowa w ust. 5 lit. a), właściwy organ krajowy innego państwa członkowskiego może przedłożyć właściwemu krajowemu organowi oceniającemu uzasadniony sprzeciw lub wniosek o wyjaśnienia, jeżeli uzna, że projekt decyzji w sprawie uznania nie jest zgodny z odpowiednim unijnym poziomem uzasadnienia zaufania określonym w załączniku II.
7.Jeżeli w okresie na zgłoszenie zastrzeżeń, o którym mowa w ust. 5 lit. a), nie zostanie złożony uzasadniony sprzeciw ani wniosek o wyjaśnienia, wnioski właściwego krajowego organu oceniającego uznaje się za przyjęte przez wszystkie państwa członkowskie, właściwy krajowy organ oceniający przyjmuje decyzję o uznaniu, a usługę będącą przedmiotem audytu uznaje się w całej Unii za usługę o odpowiednim unijnym poziomie uzasadnienia zaufania.
8.W przypadku złożenia wniosku o wyjaśnienia w okresie na zgłoszenie zastrzeżeń, o którym mowa w ust. 5 lit. a), właściwy krajowy organ oceniający należycie uwzględnia taki wniosek i, w stosownych przypadkach, zwraca się do wnioskodawcy o nowe informacje zgodnie z ust. 5 lit. b), bądź potwierdza lub zmienia pierwotny projekt decyzji. W przypadku gdy właściwy organ składający wniosek nie jest zadowolony z udzielonych wyjaśnień, może zgłosić uzasadniony sprzeciw.
9.W przypadku zgłoszenia uzasadnionego sprzeciwu w okresie na zgłoszenie zastrzeżeń, o którym mowa w ust. 5 lit. a), lub zgodnie z procedurą, o której mowa w ust. 8, właściwy krajowy organ oceniający rozpatruje sprzeciw i albo podtrzymuje, albo uchyla swój pierwotny projekt decyzji. Właściwy krajowy organ oceniający powiadamia właściwe organy pozostałych państw członkowskich w terminie 15 dni od zakończenia okresu na zgłoszenie zastrzeżeń, o którym mowa w ust. 5 lit. a), lub w terminie 15 dni od otrzymania uzasadnionego sprzeciwu zgodnie z procedurą, o której mowa w ust. 8, w zależności od tego, który z tych przypadków ma zastosowanie.
10.W przypadku gdy właściwy krajowy organ oceniający zamierza podtrzymać swój projekt decyzji, zainteresowany właściwy organ krajowy może skierować sprawę do Komisji. Komisja dokonuje oceny przedłożonej sprawy i może zwrócić się do zainteresowanych właściwych organów krajowych o udzielenie informacji. Komisja przyjmuje wiążącą decyzję określającą, czy właściwy krajowy organ oceniający może przyjąć decyzję o uznaniu.
11.Właściwy krajowy organ oceniający może cofnąć uznanie, jeżeli stwierdzi, że dostawca usług chmurowych, którego usługa została uznana w całej Unii za zapewniającą określony unijny poziom uzasadnienia zaufania, umyślnie lub w wyniku zaniedbania przekazał nieprawidłowe lub wprowadzające w błąd informacje.
12.Komisja może przyjmować akty wykonawcze dotyczące praktycznych ustaleń w zakresie procedur, o których mowa w niniejszym artykule. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 46 ust. 2.
13.Komisja może, w ramach wykonywania zadań powierzonych jej na mocy ust. 10, wymagać, aby właściwe organy krajowe głównego miejsca prowadzenia działalności jak najszybciej i w rozsądnym terminie dostarczyły wszelkie istotne informacje dotyczące danego dostawcy usług chmurowych i wniosku o uznanie.
14.Przesyłając wniosek o udzielenie informacji, Komisja wskazuje cel wniosku, określa, jakie informacje są wymagane, oraz wyznacza termin, w którym informacje mają zostać przekazane.
Artykuł 18
Stowarzyszone państwa trzecie
1.Komisja może przyjmować decyzje w drodze aktów wykonawczych, w których wskazuje się państwa trzecie, w przypadku których dostawcy usług chmurowych podlegający kontroli tego państwa trzeciego lub podmiot prawny mający siedzibę w tym państwie trzecim mogą podlegać audytowi na podstawie kryteriów unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 3 zgodnie z załącznikiem II, pod warunkiem że to państwo trzecie spełnia łącznie następujące kryteria:
a)podlega odpowiedniej decyzji stwierdzającej odpowiedni poziom ochrony, przyjętej na podstawie art. 45 rozporządzenia (UE) 2016/679;
b)nie dysponuje środkami umożliwiającymi mu sprawowanie kontroli nad dostawcą usług chmurowych w sposób, który byłby sprzeczny z wymogami dotyczącymi uprawnionego dostępu do danych nieosobowych określonymi w art. 32 ust. 2 i 3 rozporządzenia (UE) 2023/2854;
c)nie dysponuje żadnymi środkami umożliwiającymi nakłonienie dostawcy usług chmurowych do pogorszenia jakości lub zakłócenia ciągłości usług lub ich świadczenia. Nie wprowadzono w nim również żadnych środków zobowiązujących dostawcę usług chmurowych do wdrożenia środków ograniczających, egzekwowania takich środków, stosowania się do nich ani nadawania im skuteczności, takich jak systemy sankcji, embarga lub wszelkie równoważne środki prawne lub administracyjne, chyba że te konkretnie środki są uzasadnione na mocy prawa krajowego państw członkowskich lub prawa Unii;
d)nie dysponuje środkami, które mogłoby zakłócić dostarczanie najnowocześniejszych technologii i usług świadczonych przez dostawcę usług chmurowych;
e)zapewnia otwarty dostęp do unijnych usług chmurowych;
f)przyznaje równoważny poziom dostępu do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego na usługi chmurowe podlegające kontroli państwa członkowskiego Unii lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w Unii.
Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 46 ust. 2.
2.Jeżeli z dostępnych informacji wynika, że państwo trzecie nie spełnia już wymogów określonych w ust. 1, Komisja uchyla, zmienia lub zawiesza decyzję, o której mowa w ust. 1.
3.Komisja publikuje na swojej stronie internetowej wykaz państw trzecich, które spełniają wymogi określone w ust. 1, oraz tych, które już ich nie spełniają.
Sekcja 2
Procedury oceny zgodności
Artykuł 19
Ocena własna zgodności
1.Dostawcy usług chmurowych, którzy ubiegają się zgodnie z art. 17 o uznanie ich za dostawców oferujących unijny poziom uzasadnienia zaufania 1, przeprowadzają ocenę własną zgodności z kryteriami unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 1 określonymi w załączniku II.
2.Po przeprowadzeniu oceny własnej, o której mowa w ust. 1, dostawca usług chmurowych wydaje unijną deklarację zgodności, w której stwierdza, że wykazano zgodność z kryteriami unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 1. Wydając taką deklarację, dostawca usług chmurowych przyjmuje na siebie odpowiedzialność za zgodność usługi chmurowej z kryteriami unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 1 określonymi w załączniku II.
3.Dostawca usług chmurowych podaje unijną deklarację zgodności do wiadomości publicznej.
Sekcja 3
Niezależne audyty przeprowadzane przez podmiot zewnętrzny
Artykuł 20
Niezależny audyt
1.Dostawcy usług chmurowych, którzy ubiegają się o uznanie ich za dostawców oferujących unijny poziom uzasadnienia zaufania 2, 3 lub 4 zgodnie z art. 17, poddają się na własny koszt niezależnym audytom przeprowadzanym przez podmiot zewnętrzny w celu uzyskania sprawozdania z audytu i opinii audytowej, sporządzanych przez organizację audytową. Audytowany dostawca, który przechodzi procedurę audytu pod kątem wyższego unijnego poziomu uzasadnienia zaufania, musi spełniać łącznie wszystkie kryteria określone w załączniku II, które mają zastosowanie do niższych unijnych poziomów uzasadnienia zaufania. Niespełnienie jakichkolwiek wymogów niższego poziomu uzasadnienia zaufania wyklucza zgodność z wyższymi unijnymi poziomami uzasadnienia zaufania.
2.Audytowani dostawcy współpracują z organizacjami audytowymi i udzielają im niezbędnej pomocy, w tym zapewniają dostęp do wszystkich istotnych danych i pomieszczeń oraz udzielają odpowiedzi na pytania ustne lub pisemne, aby umożliwić tym organizacjom przeprowadzenie audytów w sposób skuteczny, wydajny i terminowy. Audytowani dostawcy powstrzymują się od utrudniania, nadmiernego wpływania na prowadzenie audytu lub podważania go.
3.Organizacje audytowe zapewniają odpowiedni poziom poufności i tajemnicy zawodowej w odniesieniu do informacji uzyskanych od audytowanych dostawców i osób trzecich w ramach audytów, a także po ich zakończeniu. Wymóg ten nie może mieć negatywnego wpływu na prowadzenie audytów ani inne przepisy niniejszego rozporządzenia. Zgodnie z art. 23 organizacja audytowa udostępnia wyłącznie informacje, które są niezbędne do celów sprawozdawczości, i nie ujawnia w sprawozdaniach żadnych informacji, które można racjonalnie uznać za poufne.
4.Audyty, o których mowa w ust. 1, przeprowadzają organizacje audytowe, które:
a)są niezależne od danego dostawcy usług chmurowych i wszelkich osób prawnych powiązanych z tym dostawcą oraz nie pozostają w żadnym konflikcie interesów z tym dostawcą, w szczególności:
i. w okresie 12 miesięcy przed rozpoczęciem audytu nie świadczyły na rzecz danego dostawcy usług chmurowych ani na rzecz żadnej osoby prawnej powiązanej z tym dostawcą żadnych usług niezwiązanych z audytem w odniesieniu do kwestii będących przedmiotem audytu, i zobowiązały się nie świadczyć takich usług na ich rzecz w okresie 12 miesięcy po zakończeniu audytu;
ii. w okresie 10 lat przed rozpoczęciem audytu nie świadczyły usług audytu zgodnie z niniejszym artykułem na rzecz danego dostawcy usług chmurowych ani żadnej osoby prawnej powiązanej z tym dostawcą;
iii. nie przeprowadzają audytu w zamian za wynagrodzenie uzależnione od wyniku audytu;
b)dysponują udokumentowaną wiedzą fachową, kompetencjami technicznymi i zdolnościami w zakresie audytu usług chmurowych;
c)stosują potwierdzone zasady obiektywizmu i etyki zawodowej, oparte w szczególności na przestrzeganiu kodeksów zawodowych lub odpowiednich norm.
5.Organizacje audytowe, które przeprowadzają audyty, przygotowują sprawozdanie z każdego audytu. Sprawozdanie to musi zawierać pisemne uzasadnienie oraz co najmniej następujące informacje:
a)nazwę, adres i punkt kontaktowy dostawcy podlegającego audytowi oraz okres objęty audytem;
b)nazwę i adres organizacji audytowej lub organizacji przeprowadzających audyt;
c)deklarację interesów;
d)opis określonych aspektów będących przedmiotem audytu oraz zastosowanej metodyki;
e)opis i streszczenie głównych wniosków z audytu;
f)wykaz stron trzecich, z którymi skonsultowano się w toku audytu;
g)„pozytywną” lub „negatywną” opinię audytową oraz wszelkie informacje na temat tego, czy usługa audytowanego dostawcy będąca przedmiotem audytu spełnia odpowiednie kryteria audytu dla unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 2, 3 lub 4 zgodnie z załącznikiem II;
h)w przypadku wydania „negatywnej” opinii audytowej – zalecenia operacyjne dotyczące szczególnych środków umożliwiających przestrzeganie przepisów i zalecany termin zapewnienia zgodności.
i)w przypadku wydania „pozytywnej” opinii audytowej – unijny poziom uzasadnienia zaufania, który należy uznać na podstawie art. 17, przyznany usłudze audytowanego dostawcy będącej przedmiotem audytu zgodnie z obowiązującymi kryteriami określonymi w załączniku II.
6.Jeżeli organizacja audytowa nie była w stanie przeprowadzić audytu niektórych aspektów lub wyrazić opinii audytowej na podstawie przeprowadzonych przez siebie czynności sprawdzających, w sprawozdaniu z audytu zamieszcza się wyjaśnienie okoliczności oraz powody, dla których aspekty te nie mogły zostać poddane audytowi.
7.Organizacja audytowa może cofnąć swoje sprawozdanie z audytu i opinię audytową, jeżeli audytowany dostawca, umyślnie lub w wyniku zaniedbania, przedstawił nieprawidłowe lub wprowadzające w błąd dowody audytowe.
8.Audytowany dostawca co roku przedkłada do przeglądu sprawozdanie z audytu i związaną z nim „pozytywną” opinię audytową tej samej lub innej organizacji audytowej, która ocenia, czy usługa będąca przedmiotem audytu nadal spełnia obowiązujące kryteria określone w załączniku II. Na podstawie takiego corocznego przeglądu organizacja audytowa może potwierdzić, zaktualizować lub uchylić wstępne sprawozdanie z audytu i opinię audytową.
9.Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 45 w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia, ustanawiając przepisy dotyczące przeprowadzania audytów i etapów procedury, przepisy dotyczące organizacji audytowych i ich kompetencji technicznych, metod audytu i wzorów sprawozdań z audytu.
Artykuł 21
Treść i jakość dowodów audytowych
1.W celu sporządzenia sprawozdania z audytu i opinii audytowej organizacja audytowa ocenia zgodność usługi będącej przedmiotem audytu z kryteriami określonymi w załączniku II na podstawie dowodów audytowych wymienionych w załączniku III. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 45 w celu zmiany załącznika III, określając dowody niezbędne do oceny kryteriów audytu wskazanych w załączniku II.
2.Dowody audytowe powinny być:
a)istotne i wystarczające, aby umożliwić organizacji audytowej przygotowanie sprawozdania z audytu i przedstawienie opinii audytowej; oraz
b)wiarygodne według osądu zawodowego organizacji audytowej i zgodnie z zasadą sceptycyzmu.
Artykuł 22
Centralne repozytorium usług chmurowych
1.Komisja ustanawia i prowadzi specjalne repozytorium usług chmurowych, w przypadku których dokonano uznania zgodnie z art. 17 („centralne repozytorium”).
2.Właściwy organ krajowy głównego miejsca prowadzenia działalności, który dokonał uznania usługi chmurowej zgodnie z art. 17, rejestruje tę usługę chmurową w centralnym repozytorium.
3.Cofnięcie sprawozdania z audytu i opinii audytowej przez organizację audytową lub cofnięcie uznania przez właściwy organ zostaje opublikowane w centralnym repozytorium i pozostaje w nim dostępne przez pięć lat.
4.Centralne repozytorium jest publicznie dostępne na specjalnej, łatwo dostępnej stronie internetowej i regularnie aktualizowane przez Komisję i właściwe krajowe organy głównego miejsca prowadzenia działalności.
Artykuł 23
Obowiązki w zakresie przejrzystości
1.W przypadku uzyskania jakichkolwiek informacji lub stwierdzenia istotnej zmiany okoliczności, które mogą mieć wpływ na sprawozdanie z audytu i „pozytywną” opinię na podstawie art. 20 lub uznanie na podstawie art. 17, uznany dostawca usług chmurowych jak najszybciej powiadamia o tym organizację audytową i właściwy organ krajowy głównego miejsca prowadzenia działalności.
2.Na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, organizacja audytowa ocenia, czy sprawozdanie z audytu lub opinia audytowa wymagają zmiany lub uchylenia. W przypadku gdy organizacja audytowa zmienia lub uchyla sprawozdanie z audytu lub opinię audytową, jak najszybciej powiadamia o tym właściwy organ krajowy głównego miejsca prowadzenia działalności.
3.Na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1 lub 2, właściwy organ krajowy głównego miejsca prowadzenia działalności ocenia, czy odnośne uznanie wymaga zmiany lub uchylenia. W przypadku gdy właściwy organ krajowy głównego miejsca prowadzenia działalności zmienia lub uchyla uznanie usługi chmurowej, jak najszybciej powiadamia o tym właściwe organy krajowe pozostałych państw członkowskich oraz Komisję.
Artykuł 24
Kary i odszkodowanie
1.Państwa członkowskie ustanawiają przepisy o karach nakładanych w ramach swoich kompetencji w przypadku naruszenia przepisów niniejszego rozdziału przez dostawców usług chmurowych oraz stosują wszelkie niezbędne środki, aby zapewnić ich wykonanie. Przewidziane kary są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa członkowskie jak najszybciej powiadamiają Komisję o tych przepisach i środkach, a także powiadamiają ją o wszelkich późniejszych zmianach, które ich dotyczą.
2.Państwa członkowskie uwzględniają następujące niewyczerpujące kryteria nakładania kar za naruszenia niniejszego rozporządzenia:
a)charakter, waga, skala i czas trwania naruszenia;
b)wszelkie działania podjęte przez stronę naruszającą w celu złagodzenia skutków lub naprawienia szkody spowodowanej naruszeniem;
c)wszelkie wcześniejsze naruszenia dokonane przez stronę naruszającą;
d)korzyści finansowe uzyskane lub straty uniknięte przez stronę naruszającą w wyniku naruszenia, o ile takie korzyści lub straty można wiarygodnie ustalić;
e)inne czynniki obciążające lub łagodzące mające zastosowanie w okolicznościach danej sprawy;
f)roczny obrót strony naruszającej w Unii w poprzednim roku budżetowym.
3.Odbiorcy usług chmurowych mają prawo dochodzić od dostawców usług chmurowych, zgodnie z prawem Unii i prawem krajowym, odszkodowania za wszelkie szkody lub straty poniesione w wyniku naruszenia przez tych dostawców ich obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia.
Sekcja 4
Właściwe organy krajowe
Artykuł 25
Właściwe organy krajowe
1.Do dnia [Urząd Publikacji: wstawić datę wejścia w życie plus jeden rok] r. państwa członkowskie wyznaczają co najmniej jeden właściwy organ krajowy odpowiedzialny za egzekwowanie przepisów niniejszego rozdziału. W tym celu państwa członkowskie mogą wyznaczyć istniejący organ lub istniejące organy („właściwe organy”).
2.Państwa członkowskie przekazują Komisji nazwy właściwych organów oraz informacje dotyczące ich zadań i uprawnień. Komisja prowadzi publiczny rejestr tych organów.
3.Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy wykonywały swoje zadania wynikające z niniejszego rozporządzenia w sposób bezstronny, przejrzysty i terminowy. Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy dysponowały wszelkimi zasobami niezbędnymi do wykonywania swoich zadań, w tym wystarczającymi zasobami technicznymi, finansowymi i kadrowymi w celu odpowiedniego nadzorowania wszystkich dostawców usług chmurowych podlegających ich kompetencji.
4.Państwo członkowskie, w którym dostawca usług chmurowych ma główne miejsce prowadzenia działalności, tj. w którym dostawca usług chmurowych ma siedzibę główną lub siedzibę statutową, z której wykonywane są główne funkcje finansowe i sprawowana jest kontrola operacyjna, ma wyłączną kompetencję w zakresie egzekwowania przepisów niniejszego rozdziału.
Artykuł 26
Uprawnienia właściwych organów krajowych
1.W przypadku gdy jest to konieczne do wykonywania ich zadań wynikających z art. 17, właściwe organy głównego miejsca prowadzenia działalności dysponują następującymi uprawnieniami w ramach czynności sprawdzających:
a)uprawnienie, aby od każdego dostawcy usług chmurowych, a także od wszelkich innych osób działających w celu związanym z ich działalnością handlową, gospodarczą, rzemieślniczą lub zawodową, co do których można zasadnie oczekiwać, że posiadają informacje związane z podejrzeniem naruszenia niniejszego rozporządzenia – w tym od organizacji audytowych – żądać jak najszybszego przekazania tych informacji;
b)uprawnienie do prowadzenia kontroli lub zwrócenia się do organu sądowego w ich państwie członkowskim o nakazanie przeprowadzenia kontroli we wszelkich pomieszczeniach, których tacy dostawcy lub takie osoby, działające w celu związanym z ich działalnością handlową, gospodarczą, rzemieślniczą lub zawodową, używają do celów związanych z ich działalnością handlową, gospodarczą, rzemieślniczą lub zawodową, lub do żądania tego od innych organów publicznych w celu zbadania, zajęcia, wykonania lub uzyskania kopii informacji związanych z podejrzeniem naruszenia w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od nośnika, na jakim są przechowywane;
c)uprawnienie do zwrócenia się do dowolnego członka personelu lub przedstawiciela tych dostawców lub osób działających w celu związanym z ich działalnością handlową, gospodarczą, rzemieślniczą lub zawodową o udzielenie wyjaśnień w odniesieniu do wszelkich informacji dotyczących podejrzenia naruszenia oraz, za ich zgodą, do zarejestrowania ich odpowiedzi przy użyciu dowolnych środków technicznych.
2.W przypadku gdy jest to konieczne do wykonywania ich zadań wynikających z art. 17, właściwe organy krajowe głównego miejsca prowadzenia działalności dysponują następującymi uprawnieniami w zakresie egzekwowania przepisów:
a)uprawnienie do nakazania zaprzestania naruszeń i, w stosownych przypadkach, nakładania środków zaradczych proporcjonalnych do naruszenia i niezbędnych do skutecznego zakończenia naruszenia lub zwrócenia się do organu sądowego w ich państwie członkowskim o dokonanie takich czynności;
b)uprawnienie do nakładania grzywien lub zwrócenia się do organu sądowego w ich państwie członkowskim o ich nałożenie w przypadku nieprzestrzegania niniejszego rozporządzenia, w tym nieprzestrzegania jakiegokolwiek nakazu dochodzeniowego wydanego na podstawie ust. 1;
c)uprawnienie do nakładania okresowych kar pieniężnych lub zwrócenia się do organu sądowego w ich państwie członkowskim o nałożenie okresowych kar pieniężnych zgodnie z art. 24, aby zapewnić zaprzestanie naruszenia zgodnie z nakazem wydanym na podstawie lit. a) lub za niewykonanie jakiegokolwiek nakazu wydanego w toku czynności sprawdzających na podstawie ust. 1.
3.Środki przyjęte przez właściwe organy krajowe głównego miejsca prowadzenia działalności w ramach wykonania uprawnień wymienionych w ust. 1 i 2 muszą być skuteczne, odstraszające i proporcjonalne, biorąc pod uwagę w szczególności charakter, ciężar, powtarzalność i czas trwania naruszenia lub podejrzenia naruszenia, którego dotyczą te środki, a w stosownych przypadkach także zdolność ekonomiczną, techniczną i operacyjną danego dostawcy określonych usług.
4.Państwa członkowskie ustanawiają szczegółowe przepisy i procedury dotyczące wykonywania uprawnień na podstawie ust. 1 i 2 oraz zapewniają, aby wykonywanie tych uprawnień podlegało odpowiednim zabezpieczeniom na mocy mającego zastosowanie prawa krajowego, zgodnie z ogólnymi zasadami prawa Unii. Takie środki przyjmuje się wyłącznie w zgodności z prawem do poszanowania życia prywatnego i prawem do obrony, w tym z prawem do bycia wysłuchanym i prawem dostępu do akt, oraz z zastrzeżeniem prawa do skutecznego środka prawnego przysługujących wszystkim stronom, których środki dotyczą.
Sekcja 5
Wzajemna pomoc i współpraca
Artykuł 27
Wzajemna pomoc
1.Właściwe organy i Komisja ściśle ze sobą współpracują i udzielają sobie wzajemnej pomocy w stosowaniu niniejszego rozdziału w sposób spójny i skuteczny. Wzajemna pomoc obejmuje wymianę informacji.
2.Właściwy organ może zwrócić się do innych właściwych organów o przekazanie konkretnych informacji, którymi takie organy dysponują, dotyczących konkretnego dostawcy usług chmurowych, na potrzeby wykonania swoich uprawnień w ramach czynności sprawdzających na mocy art. 26 w odniesieniu do konkretnych informacji znajdujących się w ich państwie członkowskim. W stosownych przypadkach właściwy organ otrzymujący wniosek może zaangażować inne właściwe organy lub inne organy publiczne danego państwa członkowskiego.
3.Właściwy organ otrzymujący wniosek na podstawie ust. 2 stosuje się do takiego wniosku i informuje właściwy organ głównego miejsca prowadzenia działalności o podjętych działaniach jak najszybciej i nie później niż dwa miesiące po otrzymaniu wniosku, chyba że istnieją ku temu uzasadnione powody.
Artykuł 28
Współpraca transgraniczna
1.W przypadku gdy właściwy organ miejsca przeznaczenia ma powody, by podejrzewać, że dostawca usług chmurowych nie spełnia już wymogu określonego w załączniku II do niniejszego rozporządzenia, może zwrócić się do właściwego organu głównego miejsca prowadzenia działalności o zbadanie sprawy i przyjęcie niezbędnych środków w ramach czynności sprawdzających lub środków w ramach egzekwowania w celu zapewnienia zgodności z przepisami.
2.Komisja może również zwrócić się do właściwego organu, o którym mowa w art. 25, o zbadanie sprawy i przyjęcie niezbędnych środków w ramach czynności sprawdzających lub środków w ramach egzekwowania w celu zapewnienia zgodności z przepisami.
3.Wnioski składane na podstawie ust. 1 lub 2 muszą być należycie uzasadnione, a właściwy organ głównego miejsca prowadzenia działalności powinien je należycie uwzględniać. Jeżeli właściwy organ głównego miejsca prowadzenia działalności uzna, że dostarczone informacje są niewystarczające, może zażądać dodatkowych informacji. Bieg terminu określonego w ust. 4 ulega zawieszeniu do czasu udzielenia takich dodatkowych informacji.
4.Właściwy organ głównego miejsca prowadzenia działalności w najkrótszym możliwym terminie i w każdym wypadku nie później niż dwa miesiące od otrzymania wniosku na podstawie ust. 1 lub 2, przekazuje właściwemu organowi, który skierował wniosek, i Komisji ocenę podejrzenia naruszenia oraz wyjaśnienie dotyczące środków w ramach czynności sprawdzających lub środków w ramach egzekwowania przyjętych lub planowanych w związku z tym naruszeniem w celu zapewnienia przestrzegania niniejszego rozporządzenia.
Rozdział II
Środki po stronie popytowej
Sekcja 1
Udzielanie zamówień publicznych
Artykuł 29
Oceny ryzyka
1.Do dnia [data wejścia w życie plus jeden rok], a następnie co dwa lata lub gdy zachodzi taka konieczność, państwa członkowskie i podmioty Unii przeprowadzają oceny ryzyka, w ramach których:
a)określa się rodzaje działalności w sektorze publicznym, w ramach których korzysta się lub będzie się korzystać z usług chmurowych i które przyczyniają się do ochrony porządku publicznego w sektorach objętych załącznikiem I lub II do dyrektywy (UE) 2022/2555 oraz w obszarach bezpieczeństwa narodowego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zarządzania granicami zewnętrznymi, obronności, wymiaru sprawiedliwości lub ścigania przestępstw, w tym zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych oraz wykrywania i ścigania czynów zabronionych;
b)określa się, który unijny poziom uzasadnienia zaufania 2, 3 lub 4, określony w załączniku II do niniejszego rozporządzenia, jest odpowiedni dla określonych rodzajów działalności w sektorze publicznym.
W przypadku gdy podmioty Unii i państwa członkowskie dzielą się obowiązkami związanymi z działalnością sektora publicznego, w stosownych przypadkach rozważają one wspólne przeprowadzenie odpowiedniej oceny lub ocen ryzyka.
2.Przeprowadzając oceny ryzyka, państwa członkowskie i podmioty Unii uwzględniają co najmniej następujące aspekty:
a)wrażliwość, krytyczność i skalę przetwarzanych danych nieosobowych, w tym potencjalny wpływ takiego przetwarzania na porządek publiczny, a także charakter, zakres, kontekst i cel przetwarzania danych osobowych oraz ryzyko naruszenia praw lub wolności osób, których dane dotyczą, przy czym prawdopodobieństwo i krytyczność takiego ryzyka mogą się różnić;
b)ryzyko bezprawnego w świetle prawa Unii dostępu do takich danych przez państwo trzecie lub podmiot prawny mający siedzibę w państwie trzecim i wynikający z tego wpływ na porządek publiczny;
c)ryzyko ewentualnego zakłócenia usług i wpływ takich zakłóceń na porządek publiczny.
3.Zgodnie z art. 46 ust. 2 Komisja określa w drodze aktów wykonawczych metodykę, którą należy stosować, wzory, z których należy korzystać, oraz elementy, które państwa członkowskie i podmioty Unii powinny uwzględnić do celów przeprowadzania ocen ryzyka, o których mowa w ust. 1. W metodyce tej określa się, w jaki sposób państwa członkowskie stosują najwyższy poziom uzasadnienia zaufania w odniesieniu do najbardziej krytycznych rodzajów działalności w sektorze publicznym, w tym w dziedzinie obronności.
4.W terminie trzech miesięcy od przeprowadzenia ocen ryzyka, o których mowa w ust. 1, państwa członkowskie przekazują Komisji wyniki takich ocen ryzyka, wskazując odstępstwa od aktów wykonawczych, o których mowa w ust. 3.
5.Jeżeli po dokonaniu przeglądu wyników oceny lub ocen ryzyka przez państwo członkowskie Komisja stwierdzi, że unijny poziom uzasadnienia zaufania określony w ocenie ryzyka dla działalności w sektorze publicznym nie jest odpowiedni lub nie uwzględnia w odpowiedni sposób obaw o zachowanie porządku publicznego, Komisja może przyjąć akty wykonawcze zgodnie z art. 46 ust. 2, określające unijne poziomy uzasadnienia zaufania wymagane dla działań sektora publicznego.
6.W przypadku gdy ocena ryzyka wymaga migracji do innej usługi chmurowej, państwo członkowskie lub podmiot Unii dokonuje migracji w rozsądnym okresie przejściowym, który nie przekracza 12 miesięcy, z uwzględnieniem wykonalności technicznej, ciągłości świadczenia usług i wymogów dotyczących przenoszenia danych mających zastosowanie do takiej migracji.
7.Państwa członkowskie współpracują ze sobą oraz z Komisją w ramach ustanowionych mechanizmów zapewniających spójność oraz upowszechniają współpracę i skuteczną wymianę informacji i najlepszych praktyk.
8.Do celów ust. 3 Komisja jest uprawniona do zwracania się do dostawców usług chmurowych o dostarczenie wszelkich niezbędnych informacji.
9.W swoich ocenach ryzyka państwa członkowskie i podmioty Unii rozważają, czy w ramach zamówień publicznych na usługi chmurowe właściwe jest zastosowanie strategii opartej na wielu dostawcach lub wielu chmurach.
Artykuł 30
Udzielanie zamówień publicznych
1.Niniejszy artykuł ma zastosowanie do instytucji zamawiających, które zamawiają usługi chmurowe na swój wyłączny użytek. Bez uszczerbku dla art. 136 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509 niniejszy artykuł ma również zastosowanie do tych podmiotów Unii, które zamawiają usługi chmurowe na swój wyłączny użytek.
2.Podmioty Unii i organy sektora publicznego, w przypadku których uznano na podstawie oceny ryzyka, o której mowa w art. 29 ust. 1, że ich działalność w sektorze publicznym nie przyczynia się do utrzymania porządku publicznego, korzystają z usług chmurowych, które na podstawie art. 17 uznano za usługi o unijnym poziomie uzasadnienia zaufania 1.
3.Instytucje zamawiające, w tym podmioty działające w ich imieniu, w przypadku których uznano, że ich działalność przyczynia się do ochrony porządku publicznego na podstawie art. 29 ust. 1 w sektorach objętych załącznikiem I lub II do dyrektywy (UE) 2022/2555 oraz w obszarach bezpieczeństwa narodowego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zarządzania granicami zewnętrznymi, obronności, wymiaru sprawiedliwości lub ścigania przestępstw, w tym zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych oraz wykrywania i ścigania czynów zabronionych, zamawiają wyłącznie usługi chmurowe, które uznano za usługi o unijnym poziomie uzasadnienia zaufania 2, 3 lub 4.
4.Na zasadzie odstępstwa od ust. 2 lub 3, w drodze wyjątku i w należycie uzasadnionych przypadkach, instytucje zamawiające mogą podjąć decyzję o odstąpieniu od procedury udzielania zamówień na usługi chmurowe uznane za usługi o unijnym poziomie uzasadnienia zaufania 1, 2, 3 lub 4, jeżeli zachodzi co najmniej jedna z następujących okoliczności:
a)przedmiot zamówienia nie może zostać dostarczony z wykorzystaniem usług chmurowych, w przypadku których dokonano uznania, dostępnych w centralnym repozytorium, o którym mowa w art. 22, i nie jest dostępna żadna odpowiednia ani rozsądna alternatywna lub porównywalna usługa chmurowa, a jej brak nie jest wynikiem sztucznego zawężenia parametrów postępowania o udzielenie zamówienia publicznego;
b)instytucja zamawiająca rozpoczęła podobną procedurę udzielania zamówień w poprzednim roku, ale nie otrzymała żadnych odpowiednich ofert ani nie zgłosili się żadni odpowiedni uczestnicy;
a)stosowanie wymogów niniejszego rozporządzenia wymagałoby od instytucji zamawiającej udzielenia zamówienia na usługi po nieproporcjonalnych kosztach.
Sekcja 2
Podmioty z sektora prywatnego
Artykuł 31
Oceny skutków
1.Podmioty, o których mowa w załączniku I do dyrektywy (UE) 2022/2555, które nie są organami sektora publicznego, mogą przeprowadzać oceny podobne do tych określonych w art. 29.
2.Komisja może wydać wytyczne dotyczące metodyki przeprowadzania ocen skutków na podstawie niniejszego artykułu oraz ewentualnych środków łagodzących, które mają zostać przyjęte przez podmioty sektora prywatnego działające w sektorach kluczowych.
3.Gdy ze względu na szczególne okoliczności i w należycie uzasadnionych przypadkach oraz w porozumieniu z państwami członkowskimi Komisja stwierdzi, że podmioty, które nie są organami sektora publicznego działającymi w sektorach kluczowych, wymagają przeprowadzenia oceny skutków, Komisja może przyjąć akty delegowane w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 45, określając konieczność przeprowadzenia takiej oceny skutków oraz środki zmniejszające ryzyko, jakie powinny podjąć te podmioty niebędące organami sektora publicznego.
Sekcja 3
Inne środki związane z zamówieniami publicznymi
Artykuł 32
Unijna wartość dodana
1.W postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na innowacyjne usługi chmurowe i systemy AI instytucje zamawiające uwzględniają, w ramach oceny jakości oferty, pozacenowe kryteria udzielenia zamówienia, które umożliwiają im ocenę wkładu oferenta w rozwój europejskiego ekosystemu chmury i AI.
2.Stosując pozacenowe kryteria udzielenia zamówienia na podstawie ust. 1, instytucje zamawiające zapewniają, aby pozacenowe kryteria udzielenia zamówienia:
a)były związane z przedmiotem zamówienia;
b)nie dawały instytucji zamawiającej nieograniczonej swobody wyboru;
c)były wyraźnie określone w dokumentacji przetargowej lub w ogłoszeniu o zamówieniu;
d)miały charakter pomocniczy i nie miały decydującego znaczenia dla udzielenia zamówienia.
3.Bez uszczerbku dla swobody decyzyjnej instytucji zamawiających w zakresie stosowania dodatkowych kryteriów pozacenowe kryteria udzielenia zamówienia, o których mowa w ust. 1, umożliwiają instytucjom zamawiającym ocenę, w jakim stopniu:
a)oferent przyczynia się do wzmocnienia łańcucha dostaw technologii cyfrowych w Unii, w tym poprzez wykorzystanie oprogramowania lub sprzętu zaprojektowanego lub wyprodukowanego w Unii;
b)oferent wykorzystuje technologie opracowane w Unii, w tym wyniki prac badawczo-rozwojowych wynikające z programów badawczo-rozwojowych finansowanych przez Unię, oraz korzysta z narzędzi, takich jak normy, specyfikacje, oprogramowanie, modele lub inne technologie opracowane w Unii;
c)innowacje niezbędne do świadczenia usługi przyczyniają się do zwiększenia bezpieczeństwa dostaw oraz rozwoju europejskiego ekosystemu chmury i AI;
d)usługa jest świadczona, w najszerszym możliwym zakresie z uwzględnieniem dostępności rynkowej i wymogów technicznych, z wykorzystaniem krytycznych komponentów sprzętowych w zakresie przetwarzania i przechowywania danych oraz w zakresie sieci, zaprojektowanych lub wyprodukowanych w Unii lub, jeżeli nie jest to możliwe, z wykorzystaniem komponentów sprzętowych z państwa trzeciego, które przyczyniają się do zwiększenia bezpieczeństwa dostaw i rozwoju europejskiego ekosystemu chmury i AI.
Artykuł 33
Monitorowanie zamówień publicznych na innowacje w zakresie chmury i AI
1.Państwa członkowskie monitorują, w jakim stopniu wykorzystują zamówienia publiczne na innowacje w usługach chmurowych i systemach AI, oraz składają sprawozdania w tym zakresie.
2.Państwa członkowskie wprowadzają odpowiednie środki mające na celu zapewnienie, aby monitorowanie i sprawozdawczość, o których mowa w ust. 1, były aktywnie wykorzystywane do identyfikowania barier utrudniających MŚP udział w postępowaniach o udzielenie zamówienia, a także do ułatwienia MŚP dostępu do rynków zamówień, wspierania opracowywania uproszczonych, proporcjonalnych i przyjaznych dla MŚP strategii udzielania zamówień, w tym, w stosownych przypadkach, podziału zamówienia na części, oraz promowania udziału MŚP w procedurze innowacyjnej przewidzianej w dyrektywie 2014/24/UE oraz przedkomercyjnych zamówieniach publicznych na usługi chmurowe i systemy AI.
3.Na podstawie monitorowania, o którym mowa w ust. 1, państwa członkowskie co roku przekazują Komisji następujące informacje:
a)wielkość wykonawców uczestniczących w takim zamówieniu;
b)tendencje dotyczące partycypacji MŚP, w tym liczbę zamówień udzielonych MŚP, procentowy udział MŚP w całkowitej wartości zamówienia oraz, w miarę dostępności, informacje o partycypacji MŚP z innych państw;
c)środki zastosowane w celu ułatwienia MŚP dostępu do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego.
4.Państwa członkowskie dążą do tego, aby co najmniej 25 % ich zamówień na usługi chmurowe i systemy AI udzielano innowacyjnym MŚP. Państwa członkowskie włączają do swoich strategii krajowych, o których mowa w art. 7, plany określające, w jaki sposób zamierzają osiągnąć ten cel.
5.Podmioty Unii i instytucje zamawiające promują:
a)wstępne konsultacje rynkowe;
b)nawiązywanie kontaktów między nabywcami publicznymi a MŚP i przedsiębiorstwami typu start-up oferującymi innowacyjne rozwiązania;
c)opracowanie klauzul dotyczących zamówień publicznych, które są korzystne dla innowacyjnych MŚP.
Rozdział III
Europejska federacja chmur obliczeniowych sektora publicznego
Artykuł 34
Ustanowienie europejskiej federacji chmur obliczeniowych sektora publicznego
1.Niniejszym ustanawia się europejską federację chmur obliczeniowych sektora publicznego („federację EuroCloud”). Federacja EuroCloud zrzesza podmioty Unii i organy sektora publicznego na zasadzie dobrowolności. Podmioty Unii i organy sektora publicznego mogą zwrócić się do Komisji o przystąpienie do federacji EuroCloud.
2.Federacja EuroCloud ułatwia dzielenie się usługami ośrodków przetwarzania danych sektora publicznego i usługami chmurowymi wśród podmiotów Unii i organów sektora publicznego na warunkach określonych w art. 35 i 36.
3.Komisja ustanawia platformę dla federacji EuroCloud, obejmującą co najmniej:
a)katalog zawierający informacje na temat dostępnych usług ośrodków przetwarzania danych sektora publicznego i usług chmurowych;
b)platformę usługową służącą wymianie i orkiestracji zasobów i usług w zakresie przetwarzania i przechowywania danych oraz w zakresie sieci.
4.Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów wykonawczych w celu określenia procedury uczestnictwa w federacji EuroCloud oraz wzoru dotyczącego treści i innych szczegółów wniosku o przystąpienie do tej federacji. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 46 ust. 2.
Artykuł 35
Wspólne korzystanie z usług ośrodków przetwarzania danych i usług chmurowych sektora publicznego
1.Członek federacji EuroCloud (zwany dalej „podmiotem udostępniającym”) może udostępniać usługi ośrodka przetwarzania danych i usługi chmurowe innemu członkowi federacji EuroCloud (zwanemu dalej „podmiotem korzystającym”), jeżeli podmiot udostępniający – bezpośrednio lub pośrednio poprzez podmiot prawny pełniący rolę pośrednika – jest właścicielem sprzętu, za pośrednictwem którego usługa jest udostępniana, i świadczy usługę udostępnianą podmiotowi korzystającemu. W przypadku gdy podmiot udostępniający jest pośrednim właścicielem sprzętu i świadczy usługi za pośrednictwem podmiotu prawnego pełniącego rolę pośrednika, podmiot udostępniający sprawuje kontrolę nad tym pośredniczącym podmiotem prawnym.
2.Podmiot udostępniający wprowadza odpowiednie środki techniczne, operacyjne i organizacyjne w celu zapewnienia skutecznego, bezpiecznego i odpornego świadczenia usług.
3.Przed udostępnieniem usług ośrodka przetwarzania danych i usług chmurowych w ramach federacji EuroCloud podmiot udostępniający wykazuje przed Komisją, że spełnia warunki określone w ust. 1 i 2.
4.Komisja ocenia informacje przekazane przez podmiot udostępniający i umożliwia temu podmiotowi udostępnianie usług ośrodka przetwarzania danych i usług chmurowych w ramach federacji EuroCloud, jeżeli spełnione są warunki określone w ust. 1 i 2.
5.Podmiot udostępniający może pobierać opłatę od podmiotu korzystającego. Wysokość opłaty ogranicza się do kosztów ponoszonych przez podmiot udostępniający w związku ze współdzieleniem usługi i nie stanowi odpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 2 dyrektywy 2014/24/UE i rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509.
6.Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów wykonawczych w celu określenia środków technicznych, operacyjnych i organizacyjnych, o których mowa w ust. 2. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 46 ust. 2.
Artykuł 36
Opłaty za administrowanie federacją EuroCloud
1.Koszty wynikające z działań prowadzonych przez Komisję na podstawie niniejszego rozdziału są wspólnie finansowane przez członków federacji EuroCloud z opłat pobieranych przez Komisję.
2.Jeżeli koszty te są początkowo pokrywane z budżetu ogólnego Unii, członkowie EuroCloud zwracają te koszty w okresie nieprzekraczającym trzech lat od dnia, w którym koszty zostały pokryte przez Unię.
3.Dochody uzyskane z opłat stanowią wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel w rozumieniu art. 21 ust. 3 lit. a) rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509. Dochody te przeznacza się na pokrycie kosztów działań prowadzonych przez Komisję na podstawie niniejszego rozdziału, w tym na rozpatrywanie wniosków o przystąpienie do federacji EuroCloud i na utworzenie platformy, o której mowa w art. 34 ust. 3. Wszelkie dochody pozostające po pokryciu tych kosztów wprowadza się do budżetu ogólnego Unii.
4.Komisja przyjmuje akty wykonawcze ustanawiające szczegółowe przepisy dotyczące ustalania szacunkowych kosztów, indywidualnej kwoty opłat oraz sposobu i warunków ich uiszczania. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 46 ust. 2.
Rozdział IV
Udzielanie przez Komisję zamówień na usługi ośrodków przetwarzania danych, usługi chmurowe, oprogramowanie i systemy AI
Artykuł 37
Działania Komisji w zakresie zamówień publicznych
1.Komisja może prowadzić działania w zakresie zamówień publicznych w celu pozyskania usług ośrodków przetwarzania danych, usług chmurowych, oprogramowania i systemów AI na potrzeby własne, podmiotów Unii oraz instytucji zamawiających państw członkowskich, zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) 2024/2509, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w niniejszym rozdziale. Na zasadzie odstępstwa od art. 168 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509 w działaniach w zakresie zamówień publicznych określonych w niniejszym rozdziale mogą również uczestniczyć wybrane przez Komisję organizacje partnerskie, o których mowa w art. 168 ust. 3 tego rozporządzenia. Instytucje zamawiające państw członkowskich, podmioty Unii i organizacje partnerskie wybrane przez Komisję uznaje się za „podmioty uczestniczące” na podstawie niniejszego rozdziału.
2.Instytucje zamawiające mogą uczestniczyć w postępowaniach o udzielenie zamówienia we własnym imieniu lub jako centralne jednostki zakupujące w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 16 dyrektywy 2014/24/UE, jeżeli kwalifikują się jako takie. W przypadku gdy podmioty te uczestniczą w umowie, o której mowa w art. 38, w charakterze centralnych jednostek zakupujących, można nałożyć na nie szczegółowe zasady i obowiązki regulujące ich udział.
3.Oprócz działań w zakresie zamówień przewidzianych w art. 168 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509 Komisja może pełnić rolę centralnej jednostki zakupującej dla instytucji zamawiających państw członkowskich i wybranych przez Komisję organizacji partnerskich poprzez:
a)zamawianie usług ośrodków przetwarzania danych, usług chmurowych, oprogramowania i systemów sztucznej inteligencji w imieniu lub na rzecz co najmniej jednej instytucji zamawiającej z państw członkowskich i organizacji partnerskiej wybranej przez Komisję, w drodze umów ramowych lub obsługi dynamicznych systemów zakupów usług na rzecz uczestniczących podmiotów;
b)działanie w charakterze hurtownika, w drodze nabywania takich usług i dostaw oraz ich odsprzedaży lub, w wyjątkowych okolicznościach, przekazywania ich nieodpłatnie co najmniej jednej instytucji zamawiającej państwa członkowskiego.
4.Prowadząc działania związane z zamówieniami publicznymi, Komisja może zapewniać podmiotom uczestniczącym wsparcie pomocnicze, w tym:
a)infrastrukturę techniczną umożliwiającą podmiotom uczestniczącym korzystanie z udzielonych zamówień lub udzielanie zamówień, w tym umów szczegółowych zawieranych na podstawie zawartych umów ramowych, dotyczących usług ośrodków przetwarzania danych, usług chmurowych, oprogramowania i systemów AI;
b)doradztwo i wsparcie w zakresie przygotowywania i wdrażania postępowań o udzielenie zamówienia;
c)przygotowanie i prowadzenie postępowań o udzielenie zamówienia w imieniu lub na rzecz zainteresowanych podmiotów;
d)fakturowanie i inne usługi administracyjne związane z udzielonymi zamówieniami.
5.Takie wsparcie pomocnicze może być udzielane bezpośrednio przez Komisję, przez podwykonawcę lub w drodze przekazania zadań organom lub agencjom Unii. Przystąpienie podmiotów uczestniczących do umowy, o której mowa w art. 38, może być uzależnione od wyrażenia przez nie zgody na korzystanie z jednej pomocniczej usługi wsparcia lub z kilku takich usług.
6.Komisja może ustanowić platformę zamówień realizowanych na zasadzie współpracy, obejmującą usługi, które mogą być wykorzystywane do ułatwiania działań związanych z zamówieniami na podstawie niniejszego rozdziału, oraz zarządzać tą platformą.
Artykuł 38
Ustalenia dotyczące działań Komisji związanych z zamówieniami publicznymi
1.Przed rozpoczęciem jakichkolwiek działań związanych z zamówieniami publicznymi, które mają być prowadzone na podstawie art. 37, Komisja i co najmniej dwa państwa członkowskie zawierają umowę określającą praktyczne ustalenia dotyczące działań związanych z zamówieniami publicznymi prowadzonych przez Komisję na podstawie niniejszego rozdziału. Umowa ta obejmuje postępowania o udzielenie zamówienia, które mają zostać przeprowadzone w okresie obowiązywania tej umowy, i uznaje się, że spełnia ona wymogi umowy dotyczącej wspólnego udzielania zamówień i upoważnienia, o których mowa w art. 168 ust. 2 i 3 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509.
2.W umowie upoważnia się Komisję do udzielania zamówień w imieniu lub na rzecz uczestniczących podmiotów w rozumieniu art. 168 ust. 3 lit. e) rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509.
3.Umowa zawiera praktyczne ustalenia dotyczące udziału podmiotów, procesu decyzyjnego w zakresie wyboru procedury i mających zastosowanie warunków, oceny wniosków o dopuszczenie do udziału i ofert, udzielania zamówień oraz prawa właściwego i właściwej jurysdykcji. Komisja zachowuje odpowiedzialność za prowadzenie działań związanych z zamówieniami publicznymi i zarządzanie nimi, w tym za podejmowanie decyzji w sprawie rozpoczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, wyboru rodzaju postępowania i umowy oraz udzielania zamówień.
4.W ramach umowy powołuje się Komitet Sterujący, w którego skład wchodzi Komisja i po jednym przedstawicielu z każdego uczestniczącego państwa członkowskiego na szczeblu krajowym. Państwa członkowskie mogą przystąpić do umowy na późniejszym etapie i są wówczas reprezentowane w Komitecie Sterującym. Komitet Sterujący może powoływać dodatkowych przedstawicieli innych podmiotów Unii, instytucji zamawiających państw członkowskich i organizacji partnerskich wybranych przez Komisję.
5.Komitet Sterujący odpowiada za strategiczny nadzór nad działaniami w zakresie zamówień, w tym za przedstawianie propozycji strategicznego kierunku w zakresie zamówień na czas określony, oraz za zatwierdzanie strategicznego kierunku każdego postępowania o udzielenie zamówienia przed jego rozpoczęciem przez Komisję, aby zapewnić zgodność tego postępowania z ramami ustanowionymi niniejszym rozporządzeniem.
6.Po wejściu w życie umowy instytucje zamawiające uczestniczących państw członkowskich, podmioty Unii i organizacje partnerskie wybrane przez Komisję mogą do niej przystąpić i czerpać z niej korzyści oraz uznaje się je za podmioty uczestniczące w procedurach, w których zdecydują się uczestniczyć. Komitet Sterujący może postanowić, że umowa przyjmie formę umowy adhezyjnej.
7.Udział instytucji zamawiającej państwa członkowskiego nie może być uzależniony od udziału tego państwa członkowskiego.
8.Komitet Sterujący określa przejrzyste i niedyskryminacyjne warunki przystąpienia do umowy instytucji zamawiających z państw członkowskich, w szczególności w odniesieniu do wielkości, kwot minimalnych i innych obiektywnych kryteriów. Komitet Sterujący określa również zasady i procedury regulujące zakończenie uczestnictwa w umowie instytucji zamawiającej państwa członkowskiego, które nie wypełniło swoich zobowiązań wynikających z umowy.
9.Na zasadzie odstępstwa od art. 168 ust. 2 rozporządzenia (UE, Euratom) 2014/2509 Komitet Sterujący może zatwierdzić udział instytucji zamawiających z państw EFTA i krajów kandydujących do Unii bez konieczności zawierania dwustronnej lub wielostronnej umowy przewidującej taką możliwość.
10.Komitet Sterujący może uzależnić przystąpienie do umowy od zaakceptowania przez podmioty uczestniczące jednej pomocniczej usługi wsparcia lub ich większej liczby, jak określono w art. 37.
11.Komitet Sterujący przyjmuje swój regulamin wewnętrzny na wniosek Komisji.
Artykuł 39
Obowiązujące ramy zamówień publicznych
1.Uznaje się, że podmiot uczestniczący wypełnił swoje obowiązki wynikające z mającego zastosowanie unijnego prawa zamówień publicznych, jeżeli nabywa dostawy lub usługi w drodze zamówień udzielanych przez Komisję na podstawie niniejszego rozdziału, w tym w drodze umów ramowych zawieranych przez Komisję lub za pośrednictwem dynamicznych systemów zakupów obsługiwanych przez Komisję, w obu przypadkach działającą jako centralna jednostka zakupująca, lub w drodze jakichkolwiek pomocniczych usług wsparcia, o których mowa w art. 37.
2.Przepisy proceduralne mające zastosowanie do instytucji Unii mają zastosowanie do procedur udzielania konkretnych zamówień na podstawie umów ramowych lub dynamicznych systemów zakupów.
3.Instytucja zamawiająca, która nabyła od Komisji – działającej jako centralna jednostka zakupująca – usługi ośrodka przetwarzania danych, usługi chmurowe, oprogramowanie i systemy AI, zapewnia w swoich umowach zawieranych z instytucjami zamawiającymi, na rzecz których świadczy usługi, zgodność z wszelkimi wymogami umownymi, którymi sama jest związana.
4.Komisja może podjąć decyzję o wszczęciu postępowania o udzielenie zamówienia otwartego dla podmiotów uczestniczących bez uprzedniego złożenia przez nie konkretnego wniosku.
5.Na zasadzie odstępstwa od art. 168 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509 w całym okresie ważności dynamicznego systemu zakupów podmioty uczestniczące mogą zwrócić się do Komisji z wnioskiem o możliwość uczestnictwa w tym systemie. Komisja zatwierdza taki wniosek pod warunkiem, że łączna wartość wniosków nie przekroczy 50 % początkowych szacunkowych ilości planowanych zakupów. Zgody na udział udziela się w ciągu 10 dni roboczych od otrzymania wniosku, a jej udzielenie umożliwia podmiotom uczestniczącym przystąpienie do dowolnych przyszłych zaproszeń do składania ofert.
6.Możliwość, o której mowa w ust. 5, przysługuje wyłącznie podmiotom uczestniczącym, które przystąpią do umowy, o której mowa w art. 38, po uruchomieniu dynamicznego systemu zakupów.
Artykuł 40
Opłaty za działania związane z zamówieniami publicznymi
1.Koszty wynikające z prowadzonych na podstawie niniejszego rozdziału działań w zakresie zamówień publicznych są wspólnie finansowane przez podmioty uczestniczące z opłat pobieranych przez Komisję.
2.Koszty poniesione w związku z ustaleniem działań dotyczących zamówień publicznych realizowanych na zasadzie współpracy, o których mowa w art. 37, w tym koszty opracowania platformy zamówień realizowanych na zasadzie współpracy, mogą być początkowo pokrywane z budżetu ogólnego Unii. W takim przypadku koszty te są zwracane przez podmioty uczestniczące w okresie nieprzekraczającym trzech lat od daty ich poniesienia przez Unię. Komisja może przyjmować akty wykonawcze określające praktyczne i operacyjne ustalenia dotyczące zwrotu kosztów przez podmioty uczestniczące. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 46 ust. 2.
3.Dochody uzyskane z opłat stanowią wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel w rozumieniu art. 21 ust. 3 lit. a) rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509. Dochody te przeznacza się na pokrycie kosztów działań w zakresie zamówień prowadzonych zgodnie z art. 37. Wszelkie dochody pozostające po pokryciu tych kosztów wprowadza się do budżetu ogólnego Unii.
4.Opłaty ustala się z góry, są one proporcjonalne do szacunkowych kosztów działań podlegających opłatom, ustala się je w sposób racjonalny pod względem kosztów, przy uwzględnieniu praktyk stosowanych w porównywalnych systemach zamówień, i są wystarczające do pokrycia tych kosztów.
5.5.Komisja przyjmuje akty wykonawcze ustanawiające szczegółowe przepisy dotyczące ustalania opłat, określające:
a)szacunkowe koszty związane z działaniami w zakresie zamówień, za które pobierane są opłaty;
b)poszczególne kwoty należnych opłat;
c)sposób i warunki uiszczania opłat;
d)warunki uiszczania opłat.
Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 46 ust. 2.
Rozdział V
Otwarte oprogramowanie
Artykuł 41
Promowanie rozwiązań opartych na otwartym oprogramowaniu oraz podejście „Otwarte oprogramowanie na pierwszym miejscu”
Unia i państwa członkowskie wprowadzają niezbędne środki, aby zachęcić podmioty Unii i organy sektora publicznego do korzystania – podczas tworzenia własnych ekosystemów lub stosów chmurowych i AI – z otwartych standardów i komponentów udostępnianych na podstawie licencji otwartego oprogramowania oraz ułatwiania ponownego wykorzystywania tych standardów i komponentów, z uwzględnieniem funkcjonalności, w tym bezpieczeństwa, całkowitego kosztu i innych odpowiednich, należycie uzasadnionych obiektywnych kryteriów.
Artykuł 42
Udostępnianie i ponowne wykorzystywanie oprogramowania
Podmiot Unii lub organ sektora publicznego udostępniający oprogramowanie, do którego posiada prawa własności intelektualnej, do ponownego wykorzystania na podstawie licencji otwartego oprogramowania, korzysta z katalogu lub repozytorium, które są połączone z unijnym katalogiem OSS, o którym mowa w art. 43, i które są udostępniane za pośrednictwem tego katalogu.
Artykuł 43
Unijny katalog rozwiązań opartych na otwartym oprogramowaniu
1.Komisja udostępnia i prowadzi unijny katalog rozwiązań opartych na otwartym oprogramowaniu („unijny katalog OSS”) jako scentralizowany katalog umożliwiający dostęp do oprogramowania udostępnionego do ponownego wykorzystania przez podmioty Unii i organy sektora publicznego.
2.Unijny katalog OSS znajduje się na portalu Interoperacyjna Europa, o którym mowa w art. 8 rozporządzenia (UE) 2024/903, i jest dostępny bezpłatnie w formie elektronicznej.
3.Komisja, w oparciu o obiektywne i odpowiednie kryteria, podejmuje decyzję w sprawie wniosku złożonego przez dowolny podmiot Unii lub organ sektora publicznego, który jest właścicielem lub administratorem katalogu lub repozytorium, o połączenie tego katalogu lub repozytorium z unijnym katalogiem OSS i udostępnienie go za pośrednictwem unijnego katalogu OSS.
Artykuł 44
Sieć biur programów otwartego oprogramowania
1.Komisja ustanawia sieć biur programów otwartego oprogramowania („sieć OSPO”) w celu ułatwienia współpracy w zakresie realizacji obowiązków wynikających z niniejszego rozdziału.
2.Biura programów otwartego oprogramowania ustanowione przez organy sektora publicznego na szczeblu lokalnym, regionalnym lub krajowym w państwie członkowskim oraz biura ustanowione przez podmioty Unii mogą zwrócić się do Komisji z wnioskiem o przystąpienie do sieci OSPO.
3.Zadania sieci OSPO są następujące:
a)ułatwianie wymiany informacji, doświadczeń i najlepszych praktyk między państwami członkowskimi a Komisją, w szczególności poprzez omawianie wspólnych wyzwań technicznych, prawnych i organizacyjnych, w tym wyzwań związanych z licencjonowaniem otwartego oprogramowania, jego bezpieczeństwem, utrzymaniem i zamówieniami na otwarte oprogramowanie;
b)promowanie dzielenia się otwartym oprogramowaniem i jego ponownego wykorzystywania przez organy sektora publicznego;
c)współtworzenie, na zasadzie dobrowolności i w sposób niewiążący, wytycznych, szablonów lub zaleceń dotyczących dzielenia się otwartym oprogramowaniem i jego ponownego wykorzystywania;
d)współpraca w zakresie projektów otwartego oprogramowania będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz wymiana takich projektów z podmiotami Unii i organami sektora publicznego.
4.Komisja wspiera i koordynuje sieć OSPO.
5.Komisja zwołuje posiedzenie członków sieci OSPO co najmniej dwa razy w roku i przewodniczy takim posiedzeniom. Posiedzenia sieci OSPO mogą być organizowane online.
TYTUŁ V
PRZEPISY KOŃCOWE
Artykuł 44
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1.Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2.Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 6 ust. 4, art. 16 ust. 2, art. 20 ust. 9, art. 21 ust. 1, oraz art. 31 ust. 3, powierza się Komisji na czas nieokreślony od dnia [data wejścia w życie].
3.Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 6 ust. 4, art. 16 ust. 2, art. 20 ust. 9, art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.
4.Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.
5.Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
6.Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 6 ust. 4, art. 16 ust. 2, art. 20 ust. 9, art. 21 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o trzy miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł 46
Procedura komitetowa
1.Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2.W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Artykuł 47
Przegląd
1.Do dnia [data wejścia w życie plus cztery lata] r., a następnie co pięć lat Komisja dokonuje oceny niniejszego rozporządzenia i przedkłada sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu.
2.W stosownych przypadkach do sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, dołącza się wniosek dotyczący zmiany niniejszego rozporządzenia.
3.Dokonując oceny, o której mowa w ust. 1, Komisja uwzględnia stanowiska i ustalenia Parlamentu Europejskiego, Rady oraz innych stosownych podmiotów lub źródeł i zwraca szczególną uwagę na małe i średnie przedsiębiorstwa oraz na pozycję nowych konkurentów.
Artykuł 48
Wejście w życie i rozpoczęcie stosowania
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia [ten sam dzień i miesiąc, co data wejścia w życie, plus jeden rok].
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady
Przewodnicząca Przewodniczący
OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH I CYFROWYCH REGULACJI
1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY3
1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy3
1.2.Obszary polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa3
1.3.Cel(e)3
1.3.1.Cel(e) ogólny(-e)3
1.3.2.Cel(e) szczegółowy(-e)3
1.3.3.Oczekiwane wyniki i wpływ3
1.3.4.Wskaźniki dotyczące realizacji celów3
1.4.Wniosek/inicjatywa dotyczy:4
1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy4
1.5.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy4
1.5.2.Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tej sekcji „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji, wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.4
1.5.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań4
1.5.4.Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami5
1.5.5.Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym możliwości przegrupowania środków5
1.6.Czas trwania wniosku/inicjatywy i jego/jej wpływu finansowego6
1.7.Planowane metody wykonania budżetu6
2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA8
2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości8
2.2.System zarządzania i kontroli8
2.2.1.Uzasadnienie dla proponowanych metod wykonania budżetu, mechanizmów finansowania wykonania, sposobów dokonywania płatności i strategii kontroli8
2.2.2.Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia8
2.2.3.Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu)8
2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom9
3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY10
3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ10
3.2.Szacunkowy wpływ finansowy wniosku na środki12
3.2.1.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki operacyjne12
3.2.1.1.Środki z uchwalonego budżetu12
3.2.1.2.Środki z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel17
3.2.2.Szacowany produkt finansowany ze środków operacyjnych22
3.2.3.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne24
3.2.3.1. Środki z uchwalonego budżetu24
3.2.3.2.Środki z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel24
3.2.3.3.Ogółem środki24
3.2.4.Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie25
3.2.4.1.Finansowane z uchwalonego budżetu25
3.2.4.2.Finansowane z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel26
3.2.4.3.Zapotrzebowanie na zasoby ludzkie ogółem26
3.2.5.Przegląd szacowanego wpływu na inwestycje związane z technologiami cyfrowymi28
3.2.6.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi28
3.2.7.Udział osób trzecich w finansowaniu28
3.3.Szacunkowy wpływ na dochody29
4.Wymiar cyfrowy29
4.1.Wymogi cyfrowe30
4.2.Dane30
4.3.Rozwiązania cyfrowe31
4.4.Ocena interoperacyjności31
4.5.Środki wspierające cyfrowe wdrażanie32
1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY
1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego ramy środków na rzecz wzmocnienia europejskiego ekosystemu chmury i AI (akt w sprawie rozwoju chmury i AI).
Tytuł skrócony: Akt w sprawie rozwoju chmury i AI (CADA)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
1.2.Obszary polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa
Wniosek dotyczy obszarów polityki związanych z rozwojem usług chmurowych, ze szczególnym uwzględnieniem zapewnienia sprawnego i terminowego przejścia na odporne i zorientowane na przyszłość ekosystemy cyfrowe o wysokiej wartości. Jego celem jest ustanowienie warunków regulacyjnych dla jednolitego rynku usług chmurowych, zachęcanie do inwestycji w infrastrukturę chmury obliczeniowej, badania i rozwój w dziedzinie AI oraz uwzględnianie pojawiających się nowych wymogów wynikających z innowacyjnych technologii. Poprzez modernizację obecnych ram inicjatywa zmierza do ułatwienia efektywnych inwestycji, promowania zrównoważonej konkurencji i zmniejszenia zależności technologicznych, a tym samym wspierania długoterminowej konkurencyjności i odporności UE w globalnym ekosystemie chmury i AI. Wniosek ma też na celu usunięcie utrzymujących się barier w transgranicznym świadczeniu usług chmurowych oraz poprawę spójności i przewidywalności regulacyjnej we wszystkich państwach członkowskich.
1.3.Cel(e)
1.3.1.Cel(e) ogólny(-e)
Ogólnym celem tej inicjatywy jest zapewnienie funkcjonowania rynku wewnętrznego usług chmurowych oraz stworzenie warunków niezbędnych dla konkurencyjności i strategicznej autonomii Unii.
1.3.2.Cel(e) szczegółowy(-e)
Cel szczegółowy nr 1: Zwiększenie zdolności obliczeniowych w UE dzięki innowacyjnym i zrównoważonym technologiom. Do 2030 r. UE powinna co najmniej potroić obecne zdolności ośrodków przetwarzania danych, priorytetowo traktując energooszczędne technologie w nowych instalacjach. Biorąc pod uwagę ciągły wzrost popytu, należy to uznać za cel pośredni, tak aby do 2035 r. zdolności obliczeniowe w UE zaspokajały jej potrzeby.
Cel szczegółowy nr 2: Zapewnienie atrakcyjnych warunków sprzyjających wdrażaniu zrównoważonych i innowacyjnych zdolności obliczeniowych. Podczas gdy pierwszy cel jest ukierunkowany na rozwój zdolności, drugi cel dotyczy warunków niezbędnych do realizacji takich inwestycji i wdrożeń. Do 2030 r. operatorzy powinni mieć możliwość uzyskiwania wszystkich pozwoleń na budowę i prowadzenie ośrodków przetwarzania danych w czasie krótszym niż 18 miesięcy w całej UE, w tym pozwoleń dotyczących dostępu do gruntów oraz pozwoleń na dostęp do energii i łączności, które są głównym punktem zainteresowania inwestorów.
Cel szczegółowy nr 3: Zmniejszenie ogólnej zależności od pozaeuropejskich usług chmurowych. Do 2035 r. interwencja ta powinna zwiększyć udział europejskich dostawców usług chmurowych w rynku europejskim. Wzmocnienie strategicznej autonomii Unii wymaga zmniejszenia zależności i zapewnienia użytkownikom w Europie wiarygodnych europejskich alternatyw dla zasiedziałych podmiotów spoza Europy. Silniejsza europejska baza dostaw rozszerza zdolność Unii do niezależnego działania oraz wzmacnia długoterminową odporność, konkurencyjność i bezpieczeństwo dostaw.
Cel szczegółowy nr 4: Przyczynianie się do ochrony porządku publicznego poprzez zabezpieczenie podaży usług chmurowych, w szczególności w sektorze publicznym. Do 2035 r. kluczowe przypadki użycia w sektorze publicznym powinny być obsługiwane z wykorzystaniem suwerennych usług chmurowych i usług obliczeniowych opartych na sztucznej inteligencji, aby zapewnić poufność danych, autonomię operacyjną i zapobiegać szkodom, które mogłyby zagrozić porządkowi publicznemu. Kluczowe przypadki użycia to te, które mają szczególne znaczenie systemowe, leżą u podstaw kluczowych funkcji lub wiążą się z przetwarzaniem danych wrażliwych. Zasadniczym warunkiem osiągnięcia strategicznej autonomii jest zapewnienie ochrony danych i zagwarantowanie ciągłości świadczenia usług w tych kluczowych przypadkach użycia. Dlatego też takie przypadki użycia uznaje się za priorytetowe w procesie przechodzenia na usługi, których świadczenie pozostaje poza zasięgiem działań państw trzecich, w wyniku których mogłoby dojść do uzyskania dostępu do danych lub zakłóceń w ciągłości świadczenia usług, tj. na usługi suwerenne.
1.3.3.Oczekiwane wyniki i wpływ
Należy wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie docelowej.
Oczekuje się, że proponowany akt w sprawie rozwoju chmury i AI będzie miał istotny wpływ na szereg beneficjentów, w tym na sektor publiczny, europejski ekosystem chmury i AI oraz na obywateli. Inicjatywa ma na celu wzmocnienie ekosystemu chmury i AI na szczeblu Unii, wprowadzanie pionierskich rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej i oszczędności zasobów w ośrodkach przetwarzania danych, rozwój otwartych europejskich stosów chmurowych i AI oraz promowanie korzystania z usług chmurowych. Oczekuje się, że doprowadzi to do rozwoju zaawansowanych technologii AI i pionierskich rozwiązań AI, przyspieszenia rozwoju modeli i systemów AI w przemyśle w sektorach strategicznych oraz wsparcia inicjatyw międzysektorowych, aby sprostać najważniejszym wyzwaniom technologicznym i przemysłowym. Ponadto wniosek ma na celu przyspieszenie tworzenia ośrodków przetwarzania danych w całej Unii, potrojenie zdolności unijnych ośrodków przetwarzania danych w ciągu najbliższych pięciu do siedmiu lat oraz zapewnienie wdrożenia zasobooszczędnych ośrodków przetwarzania danych. Akt ma również na celu promowanie autonomii, zmniejszenie zależności od technologii krytycznych i upowszechnienie usług chmurowych w całym sektorze publicznym, aby umożliwić sektorom krytycznym korzystanie z suwerennych usług chmurowych. Ponadto wniosek ten doprowadzi do ustanowienia europejskiej federacji chmur obliczeniowych sektora publicznego, wspólnych działań w zakresie zamówień publicznych oraz promowania rozwiązań opartych na otwartym oprogramowaniu. Ogólnie rzecz biorąc, wniosek ma na celu wzmocnienie pozycji tych beneficjentów poprzez wspieranie konkurencyjnego, innowacyjnego i autonomicznego europejskiego ekosystemu chmury i AI, który przyczynia się do dobrobytu gospodarczego, dobrostanu społecznego i autonomii strategicznej. Przewiduje się, że wniosek ten będzie miał pozytywny wpływ na globalną konkurencyjność europejskiego sektora AI i chmury obliczeniowej oraz na atrakcyjność UE dla przedsiębiorstw i naukowców z państw trzecich.
1.3.4.Wskaźniki dotyczące realizacji celów
Należy wskazać wskaźniki stosowane do monitorowania postępów i osiągnięć.
Cel nr 1: Zwiększenie zdolności obliczeniowych w UE dzięki innowacyjnym i zrównoważonym technologiom.
a) Zainstalowana zdolność obliczeniowa (obciążenie MW IT) w podziale na państwa członkowskie
b)Zagregowana zdolność obliczeniowa ogólnego przeznaczenia i zoptymalizowana pod kątem AI, mierzona również we FLOP
c)Udział UE w globalnej zainstalowanej mocy obliczeniowej
d)Wskaźnik wykorzystania zdolności obliczeniowej UE; środki dotyczące wskaźnika efektywności energetycznej (PUE), wskaźnika efektywności wykorzystania wody (WUE), emisji w poszczególnych lokalizacjach oraz powiązanego wpływu ośrodków przetwarzania danych na środowisko
e)Wdrażanie innowacyjnych i energooszczędnych technologii (uruchomione projekty pilotażowe i upowszechnianie nowych rozwiązań)
f)Udział czystej energii w ośrodkach przetwarzania danych i ponowne wykorzystanie ciepła odpadowego
g)Łączne roczne inwestycje publiczne i prywatne w ośrodki przetwarzania danych zlokalizowane w UE
h)Udział nowych zdolności ośrodków przetwarzania danych rozmieszczonych poza istniejącymi centrami i w regionach, w których występują niedobory tych zdolności
Cel nr 2: Zapewnienie atrakcyjnych warunków sprzyjających wdrażaniu zrównoważonych i innowacyjnych zdolności obliczeniowych.
a)Średni czas wydawania pozwoleń na nowe projekty ośrodków przetwarzania danych
b)Całkowite obciążenie administracyjne dla operatorów
c)Odsetek projektów opóźnionych lub anulowanych z powodu barier regulacyjnych lub infrastrukturalnych
d)Liczba państw członkowskich dysponujących uproszczonymi ramami wydawania pozwoleń
e)Wskaźnik konkurencyjności kosztowej
Cel nr 3: Zmniejszenie zależności od pozaeuropejskich usług chmurowych i usług obliczeniowych opartych na sztucznej inteligencji.
a)Udział europejskich dostawców usług w łącznych przychodach z usług chmurowych w UE
b)Liczba organów sektora publicznego obsługiwanych przez suwerennych dostawców w podziale na państwa członkowskie
c)Odsetek zainstalowanych zdolności obliczeniowych w UE należących do europejskich dostawców
d)Udział niewykorzystanych zdolności obliczeniowych w państwach członkowskich
Cel nr 4: Przyczynianie się do ochrony porządku publicznego poprzez zabezpieczenie podaży usług chmurowych, w szczególności w sektorze publicznym.
a)Liczba usług chmurowych będących przedmiotem audytu w odniesieniu do poziomów uzasadnienia zaufania 2, 3, 4
b)Wskaźnik zgodności instytucji zamawiających (%) z systemem suwerenności
c)Roczna wartość zamówień publicznych UE na suwerenne usługi chmurowe
d)Liczba rozwiązań sektora publicznego udostępnionych w repozytorium jako otwarte oprogramowanie oraz liczba ich pobrań przez osoby trzecie.
1.4.Wniosek/inicjatywa dotyczy:
nowego działania
nowego działania, będącego następstwem projektu pilotażowego/działania przygotowawczego 39
przedłużenia bieżącego działania
połączenia lub przekształcenia co najmniej jednego działania pod kątem innego/nowego działania
1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy
1.5.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy
Oczekuje się, że akt w sprawie rozwoju chmury i AI wejdzie w życie w ciągu 20 dni od jego publikacji w Dzienniku Urzędowym. Rozpoczęcie stosowania powinno nastąpić w ciągu jednego roku od daty publikacji, z istotnymi wyjątkami dotyczącymi przepisów, które wymagają dodatkowego okresu przejściowego.
1.5.2.Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tej sekcji „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji, wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.
Zdolności obliczeniowe w UE są obecnie rozwijane na szczeblu krajowym. Każde państwo członkowskie działa w odrębnych ramach, stosując różne, odzwierciedlające lokalne warunki i potrzeby procedury i wymogi dotyczące tworzenia ośrodków przetwarzania danych. Krajowe polityki na rzecz przyspieszenia rozwoju ośrodków przetwarzania danych niosą ze sobą ryzyko dalszej fragmentacji i równania w dół pod względem zrównoważonego rozwoju. Ponadto coraz większa liczba zastosowań wymagających niskiego opóźnienia wymaga dużych zdolności obliczeniowych. Ogólnie rzecz biorąc, UE boryka się z niedoborem zdolności obliczeniowych, co może negatywnie wpłynąć na jej konkurencyjność i wymaga podjęcia działań na szczeblu UE w celu utrzymania otoczenia regulacyjnego i inwestycyjnego, które jest przejrzyste dla operatorów ośrodków przetwarzania danych i inwestorów, również w wymiarze transgranicznym.
Wypełnienie tej luki w zdolnościach oraz umożliwienie europejskim przedsiębiorstwom i administracjom publicznym wykorzystania zdolności obliczeniowych przy zapewnieniu zrównoważonego rozwoju wymaga działań na szczeblu UE. Zależność od usług chmurowych świadczonych przez dostawców spoza Europy wynika z tych samych przyczyn w całej UE i wpływa na przedsiębiorstwa i administracje publiczne we wszystkich państwach członkowskich. Europejscy dostawcy usług napotykają trudności w rozszerzaniu działalności w całej UE, na przykład ze względu na odmienne krajowe standardy wiarygodności, zwłaszcza w zamówieniach publicznych. Rozbieżne krajowe praktyki w zakresie zamówień publicznych komplikują sytuację na rynku dla europejskich dostawców usług, a problem źródłowy, jakim jest brak pełnych informacji, stanowi niedoskonałość rynku wymagającą reakcji na szczeblu UE. Apele o podjęcie działań na szczeblu UE w odpowiedzi na te wyzwania zgłaszano również w ramach konsultacji publicznych.
Oczekuje się, że działania UE wniosą wyraźną wartość dodaną w rozwiązanie problemu ograniczonej i skoncentrowanej geograficznie dostępności zdolności obliczeniowych. Przyjęcie wspólnego podejścia do tworzenia ośrodków przetwarzania danych umożliwiłoby spójne planowanie i wdrażanie zdolności obliczeniowych w sposób zrównoważony pod względem geograficznym, bez równania w dół i w warunkach mniejszej złożoności przepisów regulacyjnych dla inwestorów i operatorów ośrodków przetwarzania danych. UE jest w stanie zadbać o to, aby polityka inwestycyjna i polityka na rzecz przyspieszenia rozwoju odzwierciedlały wspólne priorytety i pozwalały uniknąć fragmentacji. Działania na szczeblu UE zapewniłyby wszystkim przedsiębiorstwom i administracjom publicznym dostęp do wystarczających zdolności obliczeniowych, aby zaspokoić ich potrzeby, i stanowią warunek konieczny, by Europa stała się kontynentem sztucznej inteligencji.
Oczekuje się, że działania UE na rzecz zniwelowania zależności od usług chmurowych świadczonych przez dostawców spoza Europy przyniosą korzyści wykraczające poza to, co mogłyby osiągnąć poszczególne państwa członkowskie, działając samodzielnie, w szczególności w zakresie eliminowania podstawowych niedoskonałości rynku wynikających z problemu niedoskonałych informacji. Przyczyniłoby się to do poprawy funkcjonowania rynku wewnętrznego, a dostawcy usług chmurowych zyskaliby możliwości rozwoju wykraczającego poza granice ich rynków krajowych.
1.5.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań
Wniosek opiera się na praktycznych doświadczeniach związanych z wdrażaniem obowiązujących przepisów w tej dziedzinie. Z dotychczasowych doświadczeń wynika, że zabezpieczenia prawne są niezbędne, ale nie są one wystarczające, aby zmienić sytuację w zakresie zależności od dostawców spoza UE. Egzekwowanie RODO i działania EIOD skłoniły organy publiczne i dostawców do wprowadzenia bardziej rygorystycznych kontroli umownych i zaostrzenia przepisów dotyczących międzynarodowego przekazywania danych. Środki te przyniosły jednak raczej rozwiązania zapewniające zgodność z przepisami, a nie konkretne zmiany. Okazało się też, że wymóg lokalizacji danych stanowi tylko częściową odpowiedź na wymagania dotyczące suwerenności, które są niezbędne w konkretnych przypadkach użycia, zwłaszcza w sektorze publicznym. W pracach przygotowawczych dotyczących certyfikacji chmury w ramach EUCS wskazano również, że należy rozdzielić kwestie cyberbezpieczeństwa i wymogi dotyczące suwerenności. Rozporządzenie to opiera się również na akcie o cyberbezpieczeństwie 2.0 i stanowi jego uzupełnienie, a także na przepisach aktu w sprawie danych, w którym koncentrowano się na kosztach zmiany dostawcy, interoperacyjności, możliwości przenoszenia danych i nieuczciwych warunkach umownych. Ponadto wniosek powstawał w oparciu o szeroko zakrojoną strategię konsultacji z zainteresowanymi stronami.
1.5.4.Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami
Wniosek jest zgodny z wieloletnimi ramami finansowymi, ponieważ ma on na celu przede wszystkim stworzenie nowych ram prawnych, a w zakresie finansowania opiera się na istniejących lub planowanych instrumentach UE. Jego główne synergie w zakresie finansowania powinny obejmować 10. program ramowy (10PR) i Europejski Fundusz Konkurencyjności (EFK), zwłaszcza w ramach segmentu „przywództwo cyfrowe”. Rolą 10PR jest wspieranie badań i innowacji na wczesnym etapie w ramach filaru I, natomiast EFK ma służyć jako główny instrument wdrażania, który sprzyja temu, aby wyniki badań w ramach 10PR przekładały się na zdolności operacyjne. Inne instrumenty mogłyby dodatkowo wzmocnić te działania. Projekty IPCEI będą nadal zogniskowane na zakrojonych na szeroką skalę projektach transgranicznych, w przypadku których infrastruktura chmury obliczeniowej, technologii brzegowej, układów scalonych, cyberbezpieczeństwa lub sztucznej inteligencji wymaga koordynacji między państwami członkowskimi oraz inwestycji prywatnych. Konsorcja na rzecz europejskiej infrastruktury cyfrowej (EDIC) mogą stanowić użyteczne narzędzia zarządzania dla grup państw członkowskich, które chcą razem obsługiwać wspólną infrastrukturę cyfrową. Instrumenty polityki spójności, np. EFRR i Fundusz Spójności, przyczyniają się do zwiększania konkurencyjności regionalnej i mogą ją wzmacniać, a także przyczyniają się do niwelowania dysproporcji terytorialnych poprzez współfinansowanie infrastruktury cyfrowej w regionach słabiej rozwiniętych. Oczekuje się również synergii z InvestEU poprzez poprawę otoczenia inwestycyjnego, wspieranie projektów uznanych za zdolne do pozyskania finansowania oraz uzupełnianie instrumentów finansowych w celu uruchomienia inwestycji prywatnych i publicznych. W stosownych przypadkach wniosek opierałby się również na reformach i inwestycjach określonych w krajowych KPO, w tym w krajowych programach reform i zaleceniach dla poszczególnych krajów. Ponadto inne segmenty polityki EFK mogłyby wspierać zastosowania w konkretnych sektorach.
1.5.5.Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym możliwości przegrupowania środków
W ocenie dostępnych możliwości finansowania rozważono zarówno przesunięcie środków w ramach istniejących zasobów Komisji, jak i potrzebę dodatkowego finansowania. Szacuje się, że wdrożenie inicjatywy będzie wymagało łącznie 25 EPC. Uznaje się, że odpowiednio 8 EPC w ramach DG DIGIT i 7 EPC w ramach DG CNECT wchodzi w zakres przesunięć kadrowych, co odzwierciedla zadania, które można zrealizować poprzez zmianę priorytetów istniejących działań i wykorzystanie istniejącej wiedzy fachowej w zakresie polityki. Oznacza to, że 15 spośród 25 szacowanych EPC można by sfinansować poprzez przesunięcia. Te przesunięte stanowiska służyłyby głównie wspieraniu działań w ramach istniejących zakresów kompetencji, takich jak koordynacja polityki, analiza prawna, zaangażowanie zainteresowanych stron, monitorowanie rynku wewnętrznego, zarządzanie programami, wsparcie administracyjne i współpraca z państwami członkowskimi. W odniesieniu do pozostałych zadań zbadano alternatywne możliwości finansowania. Obejmują one ukierunkowane wzmocnienie odpowiednich linii budżetowych i wykorzystanie istniejących pul środków finansowych na programy. Biorąc jednak pod uwagę, że realizacja niektórych zadań może wiązać się ze znacznymi kosztami operacyjnymi, wprowadza się również opłaty jako ważny mechanizm finansowania oraz w celu ograniczenia wpływu na budżet UE. Przewidziano w szczególności opłaty na pokrycie działań związanych z zamówieniami realizowanymi na zasadzie współpracy i zarządzaniem federacją EuroCloud na rzecz dzielenia się niewykorzystanymi zdolnościami przez zainteresowane państwa członkowskie.
Pozostałe 10 EPC wymagałoby dodatkowego finansowania, ponieważ wiążą się one z nowymi lub znacznie rozszerzonymi obowiązkami, które wykraczają poza obecne założenia dotyczące obciążenia pracą.
Podsumowując, proponowane podejście obejmuje przesunięcia, finansowanie oparte na opłatach i ograniczoną pulę dodatkowych środków. Przegrupowanie środków zapewniłoby dyscyplinę budżetową i wykorzystanie istniejącej wiedzy fachowej Komisji. Oczekuje się, że opłaty zmniejszą presję na budżet UE i przyczynią się do zachowania neutralności budżetowej w przypadku najbardziej zasobochłonnych obszarów. Dodatkowe środki są zatem zarezerwowane na nowe funkcje, których nie można sfinansować z opłat lub wewnętrznych przesunięć.
1.6.Czas trwania wniosku/inicjatywy i jego/jej wpływu finansowego
Ograniczony czas trwania
– Czas trwania wniosku/inicjatywy: od [DD/MM]RRRR r. do [DD/MM]RRRR r.
– Czas trwania wpływu finansowego: od RRRR r. do RRRR r. w odniesieniu do środków na zobowiązania oraz od RRRR r. do RRRR r. w odniesieniu do środków na płatności.
Nieograniczony czas trwania
–Wprowadzenie w życie z okresem rozruchu od 2028 r. do 2030 r.,
–po którym następuje faza operacyjna.
1.7.Planowane metody wykonania budżetu
Bezpośrednie zarządzanie przez Komisję
– w ramach jej służb, w tym za pośrednictwem jej pracowników w delegaturach Unii
– przez agencje wykonawcze
Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi
Zarządzanie pośrednie przez przekazanie zadań związanych z wykonaniem budżetu:
– państwom trzecim lub organom przez nie wyznaczonym
– organizacjom międzynarodowym i ich agencjom (wyszczególnić)
– Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu i Europejskiemu Funduszowi Inwestycyjnemu
– organom, o których mowa w art. 70 i 71 rozporządzenia finansowego
– organom prawa publicznego
– podmiotom podlegającym prawu prywatnemu, które świadczą usługi użyteczności publicznej, w zakresie, w jakim są im zapewnione odpowiednie gwarancje finansowe
– podmiotom podlegającym prawu prywatnemu państwa członkowskiego, którym powierzono realizację partnerstwa publiczno-prywatnego i zapewniono odpowiednie gwarancje finansowe
– podmiotom lub osobom odpowiedzialnym za wykonanie określonych działań w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa na mocy tytułu V Traktatu o Unii Europejskiej oraz określonym we właściwym podstawowym akcie prawnym
– podmiotom mającym siedzibę w państwie członkowskim, podlegającym prawu prywatnemu państwa członkowskiego lub prawu Unii i kwalifikującym się, zgodnie z przepisami sektorowymi, do powierzenia im wykonywania środków finansowych Unii lub gwarancji budżetowych, w zakresie, w jakim podmioty te są kontrolowane przez podmioty prawa publicznego lub podmioty podlegające prawu prywatnemu świadczące usługi użyteczności publicznej, a także posiadają odpowiednie gwarancje finansowe w formie odpowiedzialności solidarnej organów kontrolnych lub równoważne gwarancje finansowe, które mogą być ograniczone, w odniesieniu do każdego działania, do maksymalnej kwoty wsparcia Unii.
2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA
2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości
Niniejsze rozporządzenie podlega przeglądowi i ocenie w ciągu pięciu lat od jego wejścia w życie. Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące wyników tej oceny. Aby wspierać spójne wdrażanie i monitorowanie niniejszego rozporządzenia, państwa członkowskie powinny również zadbać o to, aby w stosownym terminie udostępnić Komisji odpowiednie informacje dotyczące ich działań.
2.2.System zarządzania i kontroli
2.2.1.Uzasadnienie dla proponowanych metod wykonania budżetu, mechanizmów finansowania wykonania, sposobów dokonywania płatności i strategii kontroli
Rozporządzenie ustanawia nowe ramy polityki dla zharmonizowanych przepisów regulujących zamówienia na usługi chmurowe na rynku wewnętrznym oraz tworzenie ośrodków przetwarzania danych w całej UE, wspierając jednocześnie cele polityki Unii w zakresie zaufania konsumentów, konkurencyjności przemysłu, bezpieczeństwa i odporności oraz zrównoważonego rozwoju. Akt w sprawie rozwoju chmury i AI ma na celu uproszczenie i usprawnienie koordynacji ram regulacyjnych dotyczących rozwoju ośrodków przetwarzania danych i zamówień na usługi chmurowe. Cele te wymagają wzmocnionej koordynacji i zdolności operacyjnej na szczeblu UE, co z kolei wymaga ukierunkowanych i proporcjonalnych zasobów budżetowych. We wniosku wprowadza się proporcjonalne zmiany, ustanawiając system zarządzania obejmujący nowe zadania na szczeblu UE o wymiarze jednolitego rynku, zapewniając przy tym, aby proces decyzyjny pozostał na najbardziej efektywnym poziomie. Wybrany model zarządzania ma na celu wykorzystanie istniejących struktur i mandatów, co ogranicza zapotrzebowanie na nowe podmioty i umożliwia wykonanie budżetu w drodze ugruntowanych rozwiązań administracyjnych i finansowych, zapewniając opłacalność i przewidywalność wydatków.
Do realizacji tych nowych zadań potrzebne są dodatkowe zasoby ludzkie. Szacuje się, że wdrożenie i egzekwowanie rozporządzenia będzie wymagało 6 dodatkowych EPC w DG CNECT i 4 EPC w DG DIGIT. Proponowane poziomy zatrudnienia są proporcjonalne do zakresu i złożoności nowych obowiązków i stanowią najbardziej opłacalny wariant bez powielania działań na szczeblu krajowym.
Płatności będą dokonywane zgodnie ze standardowymi procedurami budżetowymi UE, w tym zobowiązaniami i płatnościami dokonywanymi corocznie, zgodnie z rozporządzeniem finansowym i w granicach pułapów obowiązujących wieloletnich ram finansowych. Zostanie to sfinansowane z rocznych wpływów z opłat pokrywających koszty związane z dodatkowymi zadaniami oraz koszty długoterminowe. Wydatki będą objęte ramami kontroli wewnętrznej Komisji, w tym kontrolami ex ante, audytami ex post, monitorowaniem realizacji celów i sprawozdawczości. Będzie to miało na celu zapewnienie należytego zarządzania finansami, zgodności z prawem i prawidłowości wydatków oraz skutecznego wykorzystania funduszy unijnych, przy zapewnieniu terminowego wdrożenia rozporządzenia.
2.2.2.Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia
Działania zaproponowane w akcie angażują różne podmioty unijne i wiążą się z pewnym ryzykiem wykonawczym, które wymaga działań w zakresie monitorowania, nadzoru, koordynacji i wytycznych na rzecz ograniczenia tego ryzyka. Komisja oddeleguje pracowników m.in. do opracowania wytycznych, aktów delegowanych, ocen zależności, obsługi sekretariatu procedury komitetowej oraz nadzoru nad wdrażaniem inicjatywy, w tym do monitorowania jej postępów w odniesieniu do ustalonych kluczowych wskaźników efektywności i celów pośrednich. Umożliwiłoby to szybką identyfikację ewentualnych problemów i zagrożeń związanych z realizacją działań.
W szczególności w odniesieniu do działań w zakresie zamówień realizowanych na zasadzie współpracy ustanawia się Komitet Sterujący, składający się z Komisji i przedstawicieli państw członkowskich; komitet ten będzie odpowiedzialny za strategiczny nadzór nad działaniami w zakresie zamówień, w tym za strategiczne kierunki programu działań w zakresie zamówień publicznych oraz strategiczne ukierunkowanie każdego postępowania o udzielenie zamówienia przy zapewnieniu zgodności z niniejszym rozporządzeniem, a także przejrzyste i niedyskryminujące warunki przystąpienia instytucji zamawiających. W przypadku europejskiej federacji chmur obliczeniowych sektora publicznego ważne jest zapewnienie szerokiego udziału podmiotów Unii, a jednocześnie zagwarantowanie najwyższego poziomu bezpieczeństwa świadczenia usług, zgodnie z prawem Unii, aby zapewnić wykonalność, skuteczność i ciągłość. W związku z tym federacja powinna być otwarta na udział dobrowolnie zgłaszających się instytucji, organów i agencji Unii jako organów sektora publicznego z państw członkowskich, które chcą połączyć swoje infrastruktury chmury obliczeniowej i wdrożyć interoperacyjne usługi chmurowe w całej Unii. Komisja stworzyłaby platformę ułatwiającą dzielenie się zdolnościami ośrodków przetwarzania danych i chmury obliczeniowej wśród członków federacji. Ze względu na prawdopodobny krytyczny charakter i wrażliwość danych i aplikacji utrzymywanych w ramach tych współdzielonych zdolności platforma obejmowałaby usługi i mechanizmy zapewniające bezpieczny dostęp oraz zarządzanie incydentami, w tym wspólne zarządzanie tożsamością, narzędzia wzajemnego uwierzytelniania i narzędzia do zgłaszania incydentów, a także zdolności wspierające obsługę świadczonych usług, w tym monitorowanie świadczenia usług, alokacji zasobów, aktywacji usług i skuteczności działania.
2.2.3.Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu)
Koszty kontroli związanych z tą inicjatywą oszacowano na poziomie Komisji. Źródłem tych informacji jest wewnętrzny system zarządzania i kontroli Komisji. Koszty oszacowano na podstawie personelu i zasobów przeznaczonych na działania przewidziane w ramach tej inicjatywy. Oczekiwane łączne koszty takich kontroli mogą być stosunkowo wysokie ze względu na złożoność proponowanych działań oraz konieczność przeznaczenia specjalnych zasobów na ograniczenie ryzyka związanego z ich realizacją. Intensywność kontroli zostanie dostosowana do charakteru wydatków, rodzaju przewidywanych beneficjentów lub wykonawców, wysokości odnośnych środków finansowych oraz poziomu ryzyka. Konkretne działania, takie jak zamówienia realizowane na zasadzie współpracy, federacja EuroCloud, zarządzanie finansowaniem i repozytorium usług suwerennych, będą wymagały szczególnych zasobów i kontroli, w tym nadzoru strategicznego, monitorowania i zarządzania incydentami. Oszacowano, że koszt takich kontroli pozostaje proporcjonalny do wartości zarządzanych środków, złożoności poszczególnych działań i zidentyfikowanego ryzyka.
Jeżeli chodzi o oczekiwany poziom błędu, celem jest utrzymanie go poniżej progu 2 %. Zostanie to osiągnięte dzięki standardowym kontrolom ex ante i ex post, o których mowa powyżej, w tym np. weryfikacji kwalifikowalności i legalności wydatków, kontrolom zarządzania zamówieniami i umowami, monitorowaniu wyników, kontrolom opartym na analizie ryzyka, audytom i, w razie potrzeby, procedurom odzyskiwania środków. Wszelkie odstępstwa od tej zasady wymagałyby skoordynowanego podejścia i byłyby rozpatrywane indywidualnie dla każdego przypadku.
2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom
Dodatkowe potrzeby w zakresie środków niezbędnych do celów niniejszego rozporządzenia zostaną zaspokojone w ramach istniejących środków zapobiegania nadużyciom finansowym mających zastosowanie do Komisji.
3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY
3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ
·Istniejące linie budżetowe
Według działów wieloletnich ram finansowych i linii budżetowych
|
Dział wieloletnich ram finansowych |
Linia budżetowa |
Rodzaj środków |
Wkład |
|||
|
Numer
|
Zróżn. / niezróżn. 40 |
państw EFTA 41 |
krajów kandydujących i potencjalnych kandydatów 42 |
innych państw trzecich |
pochodzący z pozostałych dochodów przeznaczonych na określony cel |
|
|
Działy WRF i linie budżetowe do ustalenia 43 |
Zróżn. / niezróżn. |
TAK |
NIE |
NIE |
NIE |
|
|
Przychody z opłat (Komisja pobiera opłatę) |
Zróżn. / niezróżn. |
TAK |
NIE |
NIE |
TAK |
|
·Proponowane nowe linie budżetowe
Według działów wieloletnich ram finansowych i linii budżetowych
|
Dział wieloletnich ram finansowych |
Linia budżetowa |
Rodzaj środków |
Wkład |
|||
|
Numer
|
Zróżn. / niezróżn. |
państw EFTA |
krajów kandydujących i potencjalnych kandydatów |
innych państw trzecich |
pochodzący z pozostałych dochodów przeznaczonych na określony cel |
|
|
[XX.YY.YY.YY] |
Zróżn. / niezróżn. |
TAK/ NIE |
TAK/ NIE |
TAK/ NIE |
TAK/ NIE |
|
|
[XX.YY.YY.YY] |
Zróżn. / niezróżn. |
TAK/ NIE |
TAK/ NIE |
TAK/ NIE |
TAK/ NIE |
|
|
[XX.YY.YY.YY] |
Zróżn. / niezróżn. |
TAK/ NIE |
TAK/ NIE |
TAK/ NIE |
TAK/ NIE |
|
3.2.Szacunkowy wpływ finansowy wniosku na środki
3.2.1.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki operacyjne
– Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych
– Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych, jak określono poniżej
Kwoty wskazane poniżej mają charakter orientacyjny i mogą ulec zmianie w zależności od ostatecznego wyniku negocjacji w sprawie WRF na lata 2028–2034. Niniejsza inicjatywa będzie finansowana przez przegrupowanie środków w ramach programów operacyjnych objętych kolejnymi WRF, a częściowo z wydatków administracyjnych związanych z pracownikami. Na tym etapie określenie wkładu poszczególnych działów i programów WRF nie jest możliwe, natomiast oczekuje się, że znaczący wkład będzie pochodził z programów w ramach działu 2 WRF na lata 2028–2034 (np. Europejskiego Funduszu Konkurencyjności, zwłaszcza w ramach komponentu „Przywództwo cyfrowe“). Szacunki te zostały przygotowane na podstawie aktualnie dostępnych informacji i mają na celu przedstawienie dokładnych szacunków budżetowych.
3.2.1.1.Środki z uchwalonego budżetu
w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
Dział wieloletnich ram finansowych |
Numer |
|
DG CNECT |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
OGÓŁEM WRF
|
PO 2034 |
SUMA CAŁKOWITA |
||||||||||||||
|
2028 |
2029 |
2030 |
2031 |
2032 |
2033 |
2034 |
||||||||||||||||||
|
Środki operacyjne |
||||||||||||||||||||||||
|
Linia budżetowa |
Środki na zobowiązania |
(1a) |
2,386 |
0,727 |
2,118 |
0,427 |
0,427 |
0,427 |
0,427 |
6,941 |
6,941 |
|||||||||||||
|
Środki na płatności |
(2a) |
1,193 |
1,557 |
1,422 |
1,272 |
0,427 |
0,427 |
0,427 |
6,727 |
0,214 |
6,941 |
|||||||||||||
|
OGÓŁEM środki dla DG CNECT |
Środki na zobowiązania |
=1a |
2,386 |
0,727 |
2,118 |
0,427 |
0,427 |
0,427 |
0,427 |
6,941 |
0,000 |
6,941 |
||||||||||||
|
Środki na płatności |
=2a |
1,193 |
1,557 |
1,422 |
1,272 |
0,427 |
0,427 |
0,427 |
6,727 |
0,214 |
6,941 |
|||||||||||||
|
DG DIGIT |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
OGÓŁEM WRF
|
PO 2034 |
SUMA CAŁKOWITA |
||||||||||||||
|
2028 |
2029 |
2030 |
2031 |
2032 |
2033 |
2034 |
||||||||||||||||||
|
Środki operacyjne |
||||||||||||||||||||||||
|
Linia budżetowa |
Środki na zobowiązania |
(1a) |
2,382 |
|
|
|
|
|
|
2,382 |
|
2,382 |
||||||||||||
|
Środki na płatności |
(2a) |
1,191 |
1,191 |
|
|
|
|
|
2,382 |
|
2,382 |
|||||||||||||
|
OGÓŁEM środki dla DG DIGIT |
Środki na zobowiązania |
=1a |
2,382 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
2,382 |
0,000 |
2,382 |
||||||||||||
|
Środki na płatności |
=2a |
1,191 |
1,191 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
2,382 |
0,000 |
2,382 |
|||||||||||||
Od 2029 r. kwota wniosku VOBU stanowi kwotę netto, od której odliczono przewidywane opłaty za federację chmur obliczeniowych i opłaty za wspólne udzielanie zamówień.
|
Ogółem (DIGIT + CNECT) |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
OGÓŁEM WRF 2028–2034 |
PO 2034 |
SUMA CAŁKOWITA |
||
|
2028 |
2029 |
2030 |
2031 |
2032 |
2033 |
2034 |
||||||
|
OGÓŁEM środki operacyjne |
Środki na zobowiązania |
(4) |
4,768 |
0,727 |
2,118 |
0,427 |
0,427 |
0,427 |
0,427 |
9,323 |
0,000 |
9,323 |
|
Środki na płatności |
(5) |
2,384 |
2,748 |
1,422 |
1,272 |
0,427 |
0,427 |
0,427 |
9,109 |
0,214 |
9,323 |
|
|
OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy |
(6) |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
OGÓŁEM środki na DZIAŁ 2 |
Środki na zobowiązania |
=4+6 |
4,768 |
0,727 |
2,118 |
0,427 |
0,427 |
0,427 |
0,427 |
9,323 |
0,000 |
9,323 |
|
wieloletnich ram finansowych |
Środki na płatności |
=5+6 |
2,384 |
2,748 |
1,422 |
1,272 |
0,427 |
0,427 |
0,427 |
9,109 |
0,214 |
9,323 |
|
|
4 |
„Wydatki administracyjne” |
w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
DG CNECT |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
OGÓŁEM WRF 2028–2034 |
|||||||||||||||
|
2028 |
2029 |
2030 |
2031 |
2032 |
2033 |
2034 |
|||||||||||||||||
|
Zasoby ludzkie |
1,810 |
1,810 |
1,810 |
1,810 |
1,810 |
1,810 |
1,810 |
12,670 |
|||||||||||||||
|
Pozostałe wydatki administracyjne |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|||||||||||||||
|
OGÓŁEM DG CNECT |
Środki |
1,810 |
1,810 |
1,810 |
1,810 |
1,810 |
1,810 |
1,810 |
12,670 |
||||||||||||||
|
Dyrekcja Generalna: DIGIT |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
OGÓŁEM WRF 2028–2034 |
|||||||||||||||
|
2028 |
2029 |
2030 |
2031 |
2032 |
2033 |
2034 |
|||||||||||||||||
|
Zasoby ludzkie |
1,794 |
1,794 |
1,794 |
1,794 |
1,794 |
1,794 |
1,794 |
12,558 |
|||||||||||||||
|
Pozostałe wydatki administracyjne |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|||||||||||||||
|
OGÓŁEM DG DIGIT |
Środki |
1,794 |
1,794 |
1,794 |
1,794 |
1,794 |
1,794 |
1,794 |
12,558 |
||||||||||||||
|
OGÓŁEM środki na DZIAŁ 4 wieloletnich ram finansowych |
(Środki na zobowiązania ogółem = środki na płatności ogółem) |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
25,228 |
||||||||||||||
w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
|
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
OGÓŁEM WRF 2028–2034 |
PO 2034 |
SUMA CAŁKOWITA |
|
|
2028 |
2029 |
2030 |
2031 |
2032 |
2033 |
2034 |
|||||
|
OGÓŁEM środki na DZIAŁY od 1 do 4 wieloletnich ram finansowych |
Środki na zobowiązania |
8,372 |
4,331 |
5,722 |
4,031 |
4,031 |
4,031 |
4,031 |
34,551 |
0,000 |
34,551 |
|
Środki na płatności |
5,988 |
6,352 |
5,026 |
4,876 |
4,031 |
4,031 |
4,031 |
34,337 |
0,214 |
34,551 |
|
3.2.1.2.Środki pokryte z opłat (EuroCloud i wspólne udzielanie zamówień na usługi chmurowe)
w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
Dział wieloletnich ram finansowych |
Numer |
|||||||||||||
|
DG CNECT |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
OGÓŁEM WRF 2028–2034 |
PO 2034 |
SUMA CAŁKOWITA |
||||
|
2028 |
2029 |
2030 |
2031 |
2032 |
2033 |
2034 |
||||||||
|
Środki operacyjne finansowane z opłat |
||||||||||||||
|
Linia budżetowa |
Środki na zobowiązania |
(1a) |
0,000 |
2,940 |
4,410 |
5,880 |
2,570 |
2,570 |
2,570 |
20,939 |
|
20,939 |
||
|
Środki na płatności |
(2a) |
0,000 |
2,940 |
4,410 |
5,880 |
2,570 |
2,570 |
2,570 |
20,939 |
20,939 |
||||
|
Środki o charakterze administracyjnym finansowane z opłat |
||||||||||||||
|
Linia budżetowa |
|
(3) |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
OGÓŁEM środki |
Środki na zobowiązania |
=1a+3 |
0,000 |
2,940 |
4,410 |
5,880 |
2,570 |
2,570 |
2,570 |
20,939 |
0,000 |
20,939 |
||
|
dla DG CNECT |
Środki na płatności |
=2a+3 |
0,000 |
2,940 |
4,410 |
5,880 |
2,570 |
2,570 |
2,570 |
20,939 |
20,939 |
|||
|
DG DIGIT |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
OGÓŁEM WRF 2028–2034 |
PO 2034 |
SUMA CAŁKOWITA |
|||||||||||
|
2028 |
2029 |
2030 |
2031 |
2032 |
2033 |
2034 |
|||||||||||||||
|
Środki operacyjne finansowane z opłat |
|||||||||||||||||||||
|
Linia budżetowa |
Środki na zobowiązania |
(1a) |
0,000 |
3,027 |
4,317 |
6,037 |
6,342 |
6,663 |
7,001 |
33,387 |
33,387 |
||||||||||
|
Środki na płatności |
(2a) |
0,000 |
3,027 |
4,317 |
6,037 |
6,342 |
6,663 |
7,001 |
33,387 |
33,387 |
|||||||||||
|
Środki o charakterze administracyjnym finansowane z opłat |
|||||||||||||||||||||
|
Linia budżetowa |
|
(3) |
|
|
|
|
|
|
|
0 |
0 |
||||||||||
|
OGÓŁEM środki |
Środki na zobowiązania |
=1a+3 |
0,000 |
3,027 |
4,317 |
6,037 |
6,342 |
6,663 |
7,001 |
33,387 |
0,000 |
33,387 |
|||||||||
|
dla DG DIGIT |
Środki na płatności |
=2a+3 |
0,000 |
3,027 |
4,317 |
6,037 |
6,342 |
6,663 |
7,001 |
33,387 |
33,387 |
||||||||||
|
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
OGÓŁEM WRF 2028–2034 |
PO 2034 |
SUMA CAŁKOWITA |
||||||||||||
|
2028 |
2029 |
2030 |
2031 |
2032 |
2033 |
2034 |
|||||||||||||||
|
OGÓŁEM środki operacyjne |
Środki na zobowiązania |
(4) |
0,000 |
5,967 |
8,727 |
11,917 |
8,912 |
9,233 |
9,570 |
54,326 |
0,000 |
54,326 |
|||||||||
|
Środki na płatności |
(5) |
0,000 |
5,967 |
8,727 |
11,917 |
8,912 |
9,233 |
9,570 |
54,326 |
54,326 |
|||||||||||
|
OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy |
(6) |
||||||||||||||||||||
|
OGÓŁEM środki na DZIAŁ 2 |
Środki na zobowiązania |
=4+6 |
0,000 |
5,967 |
8,727 |
11,917 |
8,912 |
9,233 |
9,570 |
54,326 |
0,000 |
54,326 |
|||||||||
|
wieloletnich ram finansowych |
Środki na płatności |
=5+6 |
0,000 |
5,967 |
8,727 |
11,917 |
8,912 |
9,233 |
9,570 |
54,326 |
0,000 |
54,326 |
|||||||||
3.2.2.Szacowany produkt finansowany ze środków operacyjnych (nie wypełniać w przypadku agencji zdecentralizowanych)
Środki na zobowiązania w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
Określić cele i produkty |
Rok
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
Wprowadzić taką liczbę kolumn dla poszczególnych lat, jaka jest niezbędna, by odzwierciedlić cały okres wpływu (por. sekcja 1.6) |
OGÓŁEM |
|||||||||||||
|
PRODUKT |
|||||||||||||||||||
|
Rodzaj 44 |
Średni koszt |
Liczba |
Koszt |
Liczba |
Koszt |
Liczba |
Koszt |
Liczba |
Koszt |
Liczba |
Koszt |
Liczba |
Koszt |
Liczba |
Koszt |
Liczba ogółem |
Koszt całkowity |
||
|
CEL SZCZEGÓŁOWY nr 1 45 |
|||||||||||||||||||
|
- Produkt |
|||||||||||||||||||
|
- Produkt |
|||||||||||||||||||
|
- Produkt |
|||||||||||||||||||
|
Cel szczegółowy nr 1 – suma cząstkowa |
|||||||||||||||||||
|
CEL SZCZEGÓŁOWY nr 2 |
|||||||||||||||||||
|
- Produkt |
|||||||||||||||||||
|
Cel szczegółowy nr 2 – suma cząstkowa |
|||||||||||||||||||
|
OGÓŁEM |
|||||||||||||||||||
3.2.3.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne
– Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych
– Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej
3.2.3.1. Środki z uchwalonego budżetu
|
ZATWIERDZONE ŚRODKI |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
OGÓŁEM 2028–2034 |
|
2028 |
2029 |
2030 |
2031 |
2032 |
2033 |
2034 |
||
|
DZIAŁ 4 |
||||||||
|
Zasoby ludzkie |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
25.22Ff8 |
|
Pozostałe wydatki administracyjne |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Suma cząstkowa DZIAŁ 4 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
25,228 |
|
Poza DZIAŁEM 4 |
||||||||
|
Zasoby ludzkie |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Pozostałe wydatki o charakterze administracyjnym |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
0,000 |
|
Suma cząstkowa poza DZIAŁEM 4 |
||||||||
|
OGÓŁEM |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
3,604 |
25,228 |
Szacunkowy wpływ na wydatki i personel w 2028 r. i w kolejnych latach podano w celach ilustracyjnych i nie przesądza on o kolejnych wieloletnich ramach finansowych. Źródło finansowania i zakres zaangażowania finansowego Unii po 2027 r. pozostają zależne od wyniku negocjacji międzyinstytucjonalnych w sprawie WRF na lata 2028-2034, a następnie będą określane w drodze corocznej procedury budżetowej. Wszystkie środki i przydziały kadrowe począwszy od 2028 r. są orientacyjne.
3.2.3.2.Środki z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel
Nie dotyczy.
3.2.3.3.Ogółem środki
Zob. tabela powyżej.
3.2.4.Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie
– Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich
– Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej
3.2.4.1.Finansowane z uchwalonego budżetu
Wartości szacunkowe należy wyrazić w ekwiwalentach pełnego czasu pracy (EPC)
|
ZATWIERDZONE ŚRODKI |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
|
|
2028 |
2029 |
2030 |
2031 |
2032 |
2033 |
2034 |
||
|
Stanowiska przewidziane w planie zatrudnienia (stanowiska urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony) |
||||||||
|
20 01 02 01 (w centrali i w biurach przedstawicielstw Komisji) |
11 |
11 |
11 |
11 |
11 |
11 |
11 |
|
|
20 01 02 03 (w delegaturach UE) |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
01 01 01 01 (pośrednie badania naukowe) |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
01 01 01 11 (bezpośrednie badania naukowe) |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
Inna linia budżetowa (określić) |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
• Personel zewnętrzny (w EPC) |
||||||||
|
20 02 01 (CA, SNE z globalnej koperty finansowej) |
14 |
14 |
14 |
14 |
14 |
14 |
14 |
|
|
20 02 03 (CA, LA, SNE i JPD w delegaturach UE) |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
Linia budżetowa na wsparcie adm.
|
- w centrali |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
- w delegaturach UE |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
01 01 01 02 (CA, SNE – pośrednie badania naukowe) |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
01 01 01 12 (CA, SNE – bezpośrednie badania naukowe) |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
Inna linia budżetowa (określić) – dział 7 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
Inna linia budżetowa (określić) – poza działem 7 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
OGÓŁEM |
25 |
25 |
25 |
25 |
25 |
25 |
25 |
|
Szacunkowy wpływ na wydatki i personel w 2028 r. i w kolejnych latach podano w celach ilustracyjnych i nie przesądza on o kolejnych wieloletnich ramach finansowych. Źródło finansowania i zakres zaangażowania finansowego Unii po 2027 r. pozostają zależne od wyniku negocjacji międzyinstytucjonalnych w sprawie WRF na lata 2028–2034, a następnie będą określane w drodze corocznej procedury budżetowej. Wszystkie środki i przydziały kadrowe począwszy od 2028 r. są orientacyjne.
3.2.4.2.Finansowane z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel
Nie dotyczy.
3.2.4.3.Zapotrzebowanie na zasoby ludzkie ogółem
Personel niezbędny do wdrożenia wniosku (w EPC):
|
Personel już pracujący w służbach Komisji |
Personel dodatkowy* |
|||
|
Finansowany z działu 7 lub ze środków „Badania naukowe” |
Finansowany z linii BA |
Finansowany z opłat |
||
|
Stanowiska w planie zatrudnienia |
5 |
6 |
Nie dotyczy |
|
|
Personel zewnętrzny (CA, SNE, INT) |
10 |
4 |
||
* Szacunkowy wpływ na wydatki i personel w 2028 r. i w kolejnych latach ma charakter orientacyjny i nie przesądza o kolejnych wieloletnich ramach finansowych. Źródło finansowania i zakres zobowiązań finansowych Unii w okresie po 2027 r. nadal zależą od wyniku negocjacji międzyinstytucjonalnych w sprawie WRF na lata 2028–2034 oraz rocznej procedury budżetowej i mechanizmu sterującego.
Zasadniczo istnieje już 15 EPC, o które wnioskuje się w związku z tą inicjatywą, i zostaną one przesunięte zgodnie z poniższym planem:
–DG CNECT: 2 EPC w planie zatrudnienia i 5 EPC w przypadku personelu zewnętrznego
–DG DIGIT: 3 EPC w planie zatrudnienia i 5 EPC w przypadku personelu zewnętrznego
Oprócz tych istniejących zasobów inicjatywa wymaga 10 EPC personelu dodatkowego. Obejmuje to 6 urzędników i 4 pracowników kontraktowych w podziale między DG CNECT i DG DIGIT w następujący sposób:
–DG CNECT: 3 EPC w planie zatrudnienia i 3 EPC w przypadku personelu zewnętrznego
–DG DIGIT: 3 EPC w planie zatrudnienia i 1 EPC w przypadku personelu zewnętrznego
Są one wymagane jako uzupełnienie obecnego stanu zatrudnienia w celu zapewnienia pełnego i skutecznego wdrożenia tej inicjatywy. Obecny personel poszczególnych odpowiednich dyrekcji generalnych nie jest w stanie realizować nowych zadań wprowadzonych w ramach tego wniosku. Dodatkowych zasobów ludzkich wymaganych w związku z niniejszym wnioskiem nie da się zapewnić z przesunięć w ramach dyrekcji generalnej lub służby ani z przesunięć z ograniczonej puli stanowisk do przeniesienia, którymi dysponuje Komisja.
Opis nowych zadań do wykonania przez DG CNECT i DG DIGIT:
|
Urzędnicy i pracownicy zatrudnieni na czas określony |
Zadaniem urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony będzie: 1.Określanie programów prac w ramach filaru 1 inicjatywy i zarządzanie nimi, w tym opracowywanie szczegółowych planów projektów, budżetów, przydziału zasobów, kluczowych wskaźników efektywności i mechanizmów monitorowania. 2.Opracowywanie dokumentów zawierających wytyczne, aktów delegowanych, ocen zależności, obsługa sekretariatu procedury komitetowej oraz nadzorowanie realizacji inicjatywy, w tym: a.Opracowanie kompleksowych wytycznych, zaleceń, szablonów i narzędzi na rzecz wsparcia państw członkowskich w ich działaniach związanych z wdrażaniem filaru 2 i filaru 3 inicjatywy b.Opracowanie, w razie potrzeby, aktów wykonawczych, np. w sprawie wymogów obowiązujących członków federacji EuroCloud oraz procedury oceny, czy członkowie federacji stosują się do tych wymogów c.Sporządzanie sprawozdań z monitorowania rynku w celu identyfikacji usług chmurowych, w przypadku których Unia jest w wysokim stopniu zależna od jednego podmiotu prawnego z państwa trzeciego lub ograniczonej liczby takich podmiotów świadczących takie usługi d.Świadczenie usług sekretariatu, w tym opracowywanie dokumentów i sprawozdań, koordynacja działań z zainteresowanymi stronami e.Monitorowanie postępów w realizacji inicjatywy w odniesieniu do ustalonych kluczowych wskaźników efektywności i celów pośrednich, identyfikowanie ewentualnych problemów i zagrożeń oraz w razie potrzeby zapewnianie państwom członkowskim pomocy technicznej i wsparcia f.Ustanowienie systemu zarządzania wiedzą służącego do gromadzenia i wymiany najlepszych praktyk, wdrożonych doświadczeń i wniosków oraz wiedzy fachowej w ramach całej inicjatywy 3.Opracowanie specyfikacji istotnych warunków zamówienia dla zewnętrznego dostawcy, które posłużą do utworzenia, opracowania i utrzymania repozytorium usług suwerennych oraz do oceny i określenia procedur dalszego zarządzania takim repozytorium. Prowadzenie regularnych audytów lub ocen wybranych certyfikowanych usług należących do utworzonego repozytorium, w tym opracowywanie protokołów audytu i metod oceny lub procedur kontroli jakości w celu zapewnienia wiarygodności przekazywanych informacji. 4.Zamówienie platformy federacji EuroCloud i wsparcie jej utworzenia. Zarządzanie mechanizmami zarządzania federacją, np. certyfikacja wymogów dotyczących członkostwa w federacji, ocena wniosków państw członkowskich i innych organów sektora publicznego o przystąpienie do federacji, opracowywanie i egzekwowanie wspólnych zasad i polityk dotyczących uczestnictwa w federacji. 5.Ustanowienie systemów, które obecnie nie funkcjonują w ramach wspólnych zamówień, w tym zarządzanie złożonością zamówień dotyczących AI, stosunkami z państwami członkowskimi i instytucjami zamawiającymi oraz zapewnienie skuteczności i efektywności tych ram. Obejmie to zadania takie jak ustanowienie procedur udzielania zamówień na usługi chmurowe, oprogramowanie i systemy AI oraz zarządzanie nimi, koordynacja działań z organizacjami uczestniczącymi i dostawcami usług, zarządzanie umowami i porozumieniami z dostawcami usług, zapewnienie zgodności z przepisami i politykami UE. 6.Rozwijanie i utrzymywanie relacji z zainteresowanymi stronami, w tym z państwami członkowskimi, przedstawicielami przemysłu i innymi odpowiednimi stronami, w celu zapewnienia, aby inicjatywa była dobrze skoordynowana, skuteczna i odpowiadała na potrzeby zainteresowanych stron, w tym organizowanie regularnych spotkań, warsztatów i konferencji w celu ułatwienia komunikacji i współpracy. Obejmowałoby to również ścisłą współpracę z właściwymi organami w zakresie środków w ramach czynności sprawdzających lub środków w ramach egzekwowania w celu zapewnienia zgodności z tytułem IV aktu. |
|
Personel zewnętrzny |
Zadania powierzone pracownikom zewnętrznym będą obejmowały: 1.Regularne zarządzanie projektami, na które przyznano finansowanie w ramach programów prac filaru 1, w tym monitorowanie postępów w ich realizacji, koordynacja działań z beneficjentami oraz weryfikacja wyników i celów pośrednich projektów, aby zapewnić ich terminową realizację w ramach budżetu i zgodnie z wymaganymi normami jakości. Inicjatywa zostanie wdrożona w kolejnych WRF i będzie opierać się na wynikach istniejących projektów już zatwierdzonych w ramach programów „Horyzont Europa” i „Cyfrowa Europa”, np. Simpl i Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Inteligentnych Sieci i Usług, w tym w koordynacji z innymi działami. 2.Ustanowienie i stosowanie mechanizmów wsparcia w celu zapewnienia państwom członkowskim wytycznych dotyczących wdrażania stref przyspieszonego rozwoju ośrodków przetwarzania danych, w szczególności w pierwszych dwóch latach realizacji inicjatywy. Będzie to obejmować udzielanie państwom członkowskim doraźnego wsparcia w procesie opracowywania i wdrażania ich krajowych strategii i planów. Po upływie początkowego okresu personel zewnętrzny zacznie pełnić bardziej doraźną funkcję koordynacyjną, ze szczególnym uwzględnieniem ukierunkowanego wsparcia udzielanego państwom członkowskim w razie potrzeby, oraz będzie czuwać nad tym, aby inicjatywa była stale dostosowana do potrzeb i priorytetów zainteresowanych stron. 3.Organizowanie corocznego badania, którego celem jest monitorowanie zdolności obliczeniowych w całej Europie, w tym określenie zakresu i metodyki badania, weryfikacja zebranych danych oraz przegląd wyników, a także zarządzanie tym badaniem. 4.Zarządzanie działaniami w zakresie wspólnego udzielania zamówień, w szczególności w odniesieniu do strategicznego pozyskiwania i kształtowania rynku, tj. obsługa biura ds. zarządzania dostawcami oraz opracowywanie specyfikacji i wymogów technicznych dotyczących usług chmurowych, usług opartych na sztucznej inteligencji i usług w zakresie oprogramowania. 5.Zarządzanie repozytorium usług suwerennych w cyklu rocznym, w tym nadzorowanie działań wykonawców związanych z obsługą repozytorium, a także techniczne zarządzanie projektem, tj. zapewnienie, aby wykonawca dostarczył repozytorium zgodnie z uzgodnionymi specyfikacjami technicznymi, harmonogramem i budżetem, oraz monitorowanie procesów wykonawcy w celu zapewnienia, aby repozytorium spełniało wymagane normy. 6.Coroczne zarządzanie zewnętrznym wykonawcą odpowiedzialnym za działania administracyjne, techniczne i operacyjne platformy federacji EuroCloud, a także aspekty techniczne tej platformy, w tym nadzór nad architekturą techniczną i infrastrukturą. |
3.2.5.Przegląd szacowanego wpływu na inwestycje związane z technologiami cyfrowymi
Obowiązkowo w tabeli poniżej: szacowany wpływ wniosku/inicjatywy na inwestycje związane z technologiami cyfrowymi.
W wyjątkowych przypadkach, jeżeli wymaga tego realizacja wniosku/inicjatywy, we wskazanym wierszu należy podać środki z działu 7.
Środki z działów 1–6 należy podać w wierszu „Wydatki na IT wynikające z realizacji polityki tytułem programów operacyjnych”. Wydatki te odnoszą się do budżetu operacyjnego na ponowne wykorzystanie / zakup / rozwój platform / narzędzi informatycznych bezpośrednio związanych z realizacją inicjatywy oraz powiązanych z nimi inwestycji (np. licencje, badania, przechowywanie danych). Informacje podane w tej tabeli powinny zgadzać się z informacjami przedstawionymi w sekcji 4 „Wymiar cyfrowy”.
|
OGÓŁEM środki na IT i technologie cyfrowe |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
Rok |
OGÓŁEM WRF 2028–2034 |
|
2028 |
2029 |
2030 |
2031 |
2032 |
2033 |
2034 |
||
|
DZIAŁ 4 |
||||||||
|
Wydatki na IT (ponoszone przez organizację) |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
Suma cząstkowa DZIAŁ 4 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
Poza DZIAŁEM 4 |
||||||||
|
Wydatki na IT wynikające z realizacji polityki tytułem programów operacyjnych |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
Suma cząstkowa poza DZIAŁEM 4 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
|
|
||||||||
|
OGÓŁEM |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
0 |
3.2.6.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi
Wniosek/inicjatywa:
– może zostać w pełni sfinansowany(-a) przez przegrupowanie środków w ramach odpowiedniego działu wieloletnich ram finansowych (WRF)
Bez uszczerbku dla negocjacji w sprawie kolejnych WRF środki przydzielone na działania związane z aktem w sprawie rozwoju chmury i AI od 2028 r. zostaną pokryte w drodze przesunięć z EFK w ramach WRF na lata 2028–2034, a częściowo z opłat.
– wymaga zastosowania nieprzydzielonego marginesu środków w ramach odpowiedniego działu WRF lub zastosowania specjalnych instrumentów zdefiniowanych w rozporządzeniu w sprawie WRF
– wymaga rewizji WRF
3.2.7.Udział osób trzecich w finansowaniu
Wniosek/inicjatywa:
– nie przewiduje współfinansowania ze strony osób trzecich
– przewiduje współfinansowanie ze strony osób trzecich zgodnie z poniższymi szacunkami:
środki w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
Rok
|
Ogółem |
|
|
Określić organ współfinansujący |
||||||||
|
OGÓŁEM środki objęte współfinansowaniem |
3.3.
Szacunkowy wpływ na dochody
– Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu finansowego na dochody
– Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy określony poniżej:
– wpływ na zasoby własne
– wpływ na dochody inne
– Wskazać, czy dochody są przypisane do linii budżetowej po stronie wydatków
w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)
|
Linia budżetowa po stronie dochodów |
Środki zapisane w budżecie na bieżący rok budżetowy |
Wpływ wniosku/inicjatywy 46 |
||||||
|
Rok 2028 |
Rok 2029 |
Rok 2030 |
Rok 2031 |
Rok 2032 |
Rok 2033 |
Rok 2034 |
||
|
Opłata za usługi w zakresie wspólnego udzielania zamówień na usługi chmurowe (DG DIGIT) |
0,000 |
3,027 |
4,317 |
6,037 |
6,342 |
6,663 |
7,001 |
|
|
Opłata dla członków federacji chmur obliczeniowych (DG CNECT) |
0,000 |
2,940 |
4,410 |
5,880 |
2,570 |
2,570 |
2,570 |
|
W przypadku wpływu na dochody przeznaczone na określony cel należy wskazać linie budżetowe po stronie wydatków, które ten wpływ obejmie.
Opłata za usługi w zakresie wspólnego udzielania zamówień na usługi chmurowe:
Dochody przeznaczone na określony cel zostaną wykorzystane na pokrycie wydatków budżetowych związanych z systemem pośrednictwa wprowadzonym na potrzeby systemu wspólnego udzielania zamówień. Dochody te zostaną przeznaczone na pokrycie kosztów operacyjnych systemu, w tym kosztów personelu zewnętrznego, narzędzi i systemów.
Średni podział dochodów przeznaczonych na określony cel będzie przedstawiał się następująco: około 50 % zostanie przeznaczone na pokrycie kosztów operacyjnych i administracyjnych, np. na badania i analizy na potrzeby podejmowania decyzji w sprawie zamówień publicznych, narzędzia do zarządzania społecznością oraz systemy wspierające komunikację i współpracę między uczestniczącymi organizacjami, rozwiązania techniczne oraz integrację platform; około 30 % zostanie przeznaczone na pokrycie kosztów opracowania i utrzymania niezbędnych narzędzi i systemów, takich jak platformy zamówień publicznych i platformy handlowe, systemy zarządzania cyklem życia umów oraz narzędzia zarządzania portfelem i popytem; około 20 % zostanie przeznaczone na pokrycie kosztów dodatkowego wyspecjalizowanego personelu zewnętrznego, np. zakupu oprogramowania, działań związanych z ochroną danych, zaplecza administracyjnego, FinOps i ContractOps na potrzeby zarządzania aspektami związanymi z umowami, zarządzania portfelem i zarządzania popytem.
Przydział ten ma na celu zapewnienie, aby dochody przeznaczone na określony cel były wykorzystywane wyłącznie na pokrycie kosztów operacyjnych systemu i wydatków budżetowych związanych z systemem pośrednictwa. Koszty te zostaną rozdzielone w oparciu o rzeczywiste potrzeby, co zapewni efektywne wykorzystanie zasobów na rzecz wsparcia systemu wspólnego udzielania zamówień.
Opłata dla członków federacji chmur obliczeniowych:
Dochody przeznaczone na określony cel zostaną wykorzystane na pokrycie wydatków budżetowych związanych z usługami i platformą stworzonymi dla federacji EuroCloud. Dochody te zostaną przeznaczone na pokrycie kosztów operacyjnych systemu, w tym kosztów personelu zewnętrznego, narzędzi i systemów.
Na wydatki niezbędne do sfinansowania federacji składają się koszty operacyjne i koszty związane z rozwojem. Znaczna część tych kosztów dotyczy rozwoju i utrzymania platformy. Oczekuje się, że koszty prac rozwojowych będą najwyższe w pierwszych latach, co wynika z początkowej fazy wdrażania. Począwszy od czwartego roku koszty obejmowałyby bieżącą działalność operacyjną, wsparcie techniczne i okresowe modernizacje. Umowa serwisowa obejmowałaby zapewnienie jakości i ocenę wyników przeprowadzoną przez wykonawcę zewnętrznego, których koszt szacuje się na około 10 % całkowitej wartości zamówienia, w oparciu o podobne zamówienia publiczne. Koszty operacyjne obejmują koszty zatrudnienia zewnętrznych ekspertów technicznych (10 stanowisk) oprócz wewnętrznych EPC, którzy byliby odpowiedzialni za koordynację i zarządzanie projektami (zob. powyżej w opisie nowych zadań, które ma realizować DG CNECT). Ich zaangażowanie będzie stopniowo rosło, osiągając około 40 % zdolności w pierwszym roku, 80 % w drugim roku i pełną zdolność od trzeciego roku, zgodnie z rosnącymi potrzebami operacyjnymi federacji. Dalsze wydatki obejmują koszty infrastruktury informatycznej, takie jak usługi hostingowe i narzędzia związane z bezpieczeństwem, które są niezbędne do zapewnienia niezawodności, skalowalności i ochrony platformy.
Przydział ten ma na celu zapewnienie, aby dochody przeznaczone na określony cel były wykorzystywane wyłącznie na pokrycie kosztów operacyjnych systemu i wydatków budżetowych związanych ze świadczonymi usługami. Koszty te zostaną rozdzielone w oparciu o rzeczywiste potrzeby, co zapewni efektywne wykorzystanie zasobów w celu wsparcia federacji EuroCloud. Początkowe koszty ustanowienia można pokryć z budżetu ogólnego Unii, a następnie koszty te mogą zwrócić w formie opłat podmioty uczestniczące w danym okresie.
Pozostałe uwagi (np. metoda/wzór użyte do obliczenia wpływu na dochody albo inne informacje).
Opłata za usługi w zakresie wspólnego udzielania zamówień na usługi chmurowe:
Opłata ma na celu pokrycie kosztów operacyjnych związanych z działaniami w zakresie zamówień publicznych (międzyinstytucjonalne zamówienia publiczne, wspólne zamówienia publiczne i centralne działania zakupowe) oraz ewentualnymi działaniami pomocniczymi w tym zakresie.
Opłatę uiszczałyby uczestniczące instytucje zamawiające. Opłata ta spowodowałaby wzrost kosztów ponoszonych przez instytucje zamawiające. Opłata ta zostanie jednak ustalona w taki sposób, aby pokryć jedynie koszty niezbędne do zarządzania działaniami w zakresie zamówień, ponieważ celem niniejszego zamówienia realizowanego na zasadzie współpracy byłoby umożliwienie negocjowania lepszych warunków, niższych cen dla wszystkich instytucji zamawiających oraz ułatwienie przyjmowania na dużą skalę technologii, które stale ewoluują.
Opłaty są obliczane proporcjonalnie do każdej transakcji lub w formie opłaty zryczałtowanej za każde kolejne udzielone zamówienie, jak określono w dokumencie zamówienia. Opłaty będą obliczane na podstawie rocznej prognozy zużycia przez beneficjentów i będą pobierane co roku przed wykonaniem umów. Opłaty pobierane od uczestniczących instytucji zamawiających nie mogą przekraczać możliwych do zweryfikowania kosztów poniesionych przez Komisję. Opłaty te będą co roku przeliczane proporcjonalnie do przewidywanego nakładu pracy i poniesionych kosztów. Pobieranie opłaty rozpocznie się w 2029 r., co pozwoli na przeprowadzenie wstępnego procesu wdrożeniowego. Opłata będzie pobierana za pośrednictwem istniejących usług online w zakresie fakturowania i pobierania płatności od uczestniczących instytucji zamawiających.
Prognozowane roczne dochody zależą zarówno od liczby uczestniczących organów (beneficjentów), jak i od ich średnich oczekiwanych zakupów. Aby pokryć prognozowane średnie koszty roczne, przychody z opłat będą musiały wynieść około 6 mln EUR rocznie. W oparciu o szacunki dotyczące uczestnictwa osiągnięcie tego pułapu powinno być możliwe przy średniej rocznej stawce opłaty wynoszącej 2 % od wydatków przypadających na każdy organ. Jeżeli łączne wydatki przekroczą ten poziom, np. z powodu większej liczby uczestniczących organów, wyższych średnich wydatków na organ lub z obu tych powodów, stawka opłaty zmniejszyłaby się proporcjonalnie. Dochód z opłaty zostanie wykorzystany na sfinansowanie całości kosztów operacyjnych mechanizmu udzielania zamówień, jak wyjaśniono powyżej.
Komisja składa Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące całkowitej kwoty kosztów poniesionych w związku z działaniami w zakresie zamówień publicznych oraz całkowitej kwoty pobranych opłat.
Opłata dla członków federacji chmur obliczeniowych:
Opłata ma na celu pokrycie kosztów operacyjnych związanych z utworzeniem federacji EuroCloud i zarządzaniem nią, w tym rozpatrywaniem wniosków o członkostwo i ułatwianiem wspólnego korzystania z usług ośrodków przetwarzania danych i usług chmurowych poprzez rozwój platformy federacji EuroCloud.
Opłatę uiszczaliby członkowie federacji. Opłata ta nieznacznie zwiększyłaby ogólne koszty ponoszone przez uczestników. Należy jednak ściśle dostosować wysokość opłaty tak, aby pokrywała ona jedynie niezbędne koszty administracyjne i operacyjne związane z funkcjonowaniem federacji. Oczekuje się, że przełoży się to na efektywność i oszczędności kosztów. Jeżeli członkowie będą mieli możliwość dzielenia się zdolnościami i korzystania z zasobów, które w przeciwnym razie pozostawałyby niewykorzystane, uczestnicy zyskają dostęp do usług po stawkach korzystniejszych niż te dostępne na otwartym rynku. Ten wspólny model może zmniejszyć zapotrzebowanie na zamówienia zewnętrzne i poprawić ogólne wykorzystanie zasobów, zwłaszcza w perspektywie krótko- i średnioterminowej. Chociaż opłata wiąże się z kosztem krańcowym, jest ona równoważona korzyściami gospodarczymi wynikającymi ze współpracy, lepszego wykorzystania zdolności i bardziej konkurencyjnych cen w ramach federacji.
Komisja przyjmuje akty wykonawcze ustanawiające szczegółowe przepisy dotyczące ustalania opłat pobieranych przez Komisję, określające szacunkowe koszty związane z działaniami podlegającymi opłatom, indywidualne kwoty należnych opłat, a także sposoby i warunki uiszczania opłat.
Składka członkowska miałaby strukturę mechanizmu zwrotu kosztów proporcjonalnego do liczby podmiotów uczestniczących w federacji. Celem jest pokrycie kosztów przy jednoczesnym stopniowym zmniejszaniu obciążenia finansowego każdego członka w miarę wzrostu liczby uczestników.
Zakłada się, że z biegiem czasu liczba uczestników będzie rosła, w pierwszym roku do federacji przystąpi około 20 % potencjalnych podmiotów, w drugim roku – 40 %, w trzecim roku – 60 %, w czwartym roku – około 80 %, a pełny poziom uczestnictwa zostanie osiągnięty w piątym roku. Pierwszy rok zostanie poświęcony na utworzenie federacji, dlatego nie będzie pobierana pełna składka członkowska. Na podstawie przeprowadzonych szacunków ustalono, że składka członkowska mogłaby wynieść około 75 000 EUR na członka począwszy od drugiego roku, co odzwierciedla stosunkowo niewielką liczbę uczestników. W miarę jak do programu dołączać będą kolejne podmioty, a koszty będą rozkładać się na większą grupę, opłata mogłaby być stopniowo obniżana i wynosić około 30 000 EUR na członka po osiągnięciu pełnej zdolności operacyjnej. Oczekuje się, że program osiągnie próg rentowności około czwartego roku funkcjonowania. Na tym etapie struktura opłat ustabilizowałaby się na poziomie wystarczającym do utrzymania działalności bez generowania znacznej nadwyżki, zgodnie z zasadą zwrotu kosztów.
Pobieranie opłaty rozpocznie się w 2029 r., co pozwoli na przeprowadzenie wstępnego procesu wdrożeniowego. Opłata będzie pobierana za pośrednictwem usług online w zakresie fakturowania i pobierania płatności od uczestniczących instytucji.
Szacowane roczne dochody zależałyby od liczby członków uczestniczących w federacji oraz wysokości obowiązującej składki członkowskiej. Przy założeniu średniej składki członkowskiej w wysokości około 75 000 EUR na członka roczne przychody wyniosłyby około 4,4 mln EUR, co pozwoliłoby pokryć prognozowane średnie roczne koszty operacyjne federacji, w tym początkowe koszty stałe. Wraz ze wzrostem liczby członków koszty zarządzania federacją rozkładałyby się na większą liczbę członków. W związku z tym opłata na członka zmniejszyłaby się proporcjonalnie, a roczne przychody ustabilizowałyby się na niższym poziomie, np. około 2,6 mln EUR rocznie.
Komisja składa Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące całkowitej kwoty kosztów poniesionych w związku z działalnością federacji oraz całkowitej kwoty pobranych opłat. Okres sprawozdawczy nie został jeszcze określony.
Wykorzystanie dochodów przeznaczonych na określony cel na wspólne udzielanie zamówień i federację EuroCloud stanowi szansę w ramach polityki budżetowej na zapewnienie specjalnego i stabilnego strumienia finansowania tych inicjatyw. Przeznaczając dochody z opłaty na konkretne cele, Komisja może zagwarantować, że środki te zostaną wykorzystane w sposób wydajny i skuteczny na rzecz rozwoju europejskiego ekosystemu chmury obliczeniowej. Podejście to jest uzasadnione potrzebą zapewnienia jasnych i przewidywalnych ram finansowych dla obu inicjatyw w ramach CADA, co pozwoli na ich strategiczne i długoterminowe planowanie oraz wdrażanie.
Jeżeli chodzi o zgodność z budżetowymi zasadami uniwersalności i jedności, wykorzystanie dochodów przeznaczonych na określony cel jest uzasadnione tym, że inicjatywy te mają na celu wspieranie konkretnych i jasno określonych celów polityki, tj. rozwoju europejskiego ekosystemu chmury służącego do dzielenia się niewykorzystanymi zdolnościami między państwami członkowskimi oraz wspólnego udzielania zamówień na usługi chmurowe w celu osiągnięcia efektywności i korzyści skali. Dochody z opłat zostaną przeznaczone na finansowanie konkretnych pozycji wydatków, które są bezpośrednio związane z osiągnięciem tych celów, jak określono powyżej w odpowiednich sekcjach dotyczących obu rodzajów działań. Wykorzystując dochody przeznaczone na określony cel, Komisja może zapewnić, aby środki finansowe były wykorzystywane w sposób ukierunkowany i skuteczny, bez wpływu na ogólne saldo budżetu Unii. Ponadto wykorzystanie dochodów przeznaczonych na określony cel jest zgodne z zasadą jedności, ponieważ umożliwi Komisji realizację tych inicjatyw w sposób spójny i skoordynowany, bez powielania wysiłków i przy zapewnieniu, aby fundusze były wykorzystywane do wspierania wspólnego europejskiego celu. Komisja dopilnuje również, aby wykorzystanie dochodów przeznaczonych na określony cel było przejrzyste i rozliczalne na podstawie regularnie sporządzanych sprawozdań oraz oceny postępów w realizacji inicjatywy i jej skutków.
Ponadto Komisja uwzględni potrzebę unikania wszelkich potencjalnych zakłóceń lub nierówności w traktowaniu różnych dostawców usług chmurowych oraz będzie czuwać nad tym, aby wykorzystanie dochodów przeznaczonych na określony cel było sprawiedliwe, proporcjonalne i niedyskryminujące. Komisja przeprowadzi również konsultacje z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, aby zapewnić opracowanie i wdrożenie inicjatywy w sposób odpowiadający potrzebom tych stron i pozwalający rozwiać ich obawy.
Należy zauważyć, że z pochodzących z opłat dochodów przeznaczonych na określony cel pokrywane będą wyłącznie opisane powyżej koszty operacyjne obu inicjatyw. Z kolei koszty administracyjne nie będą pokrywane z dochodów przeznaczonych na określony cel.
Komisja przyjęła ostrożne podejście w celu ograniczenia ryzyka na wypadek niezebrania opłat w zakładanej wysokości i według przyjętego harmonogramu. W przypadku wspólnego udzielania zamówień, gdyby opłaty nie zostały faktycznie pobrane, oznaczałoby to, że system nie zostałby wdrożony, a inicjatywa nie wiązałaby się z żadnymi znaczącymi kosztami. Z drugiej strony federacja EuroCloud opiera się na istniejących wcześniej badaniach i aktualnych dowodach świadczących o zainteresowaniu państw członkowskich tą inicjatywą. Ponadto główne koszty związane z tą inicjatywą zostały już pokryte w ramach obecnych wieloletnich ram finansowych z budżetu już przydzielonego Komisji, co łącznie zmniejsza to ryzyko finansowe. Ogólnie rzecz biorąc, podejście to pozwoli Komisji na dostosowanie jej planów bez ponoszenia znacznego ryzyka finansowego oraz zapewni jej większą elastyczność w dostosowywaniu podziału zasobów w razie potrzeby, aby zapewnić powodzenie tych inicjatyw.
4.Wymiar cyfrowy
4.1.Wymogi cyfrowe
Ogólny opis wymogów cyfrowych i powiązanych kategorii (dane, cyfryzacja i automatyzacja procesu, rozwiązania cyfrowe lub cyfrowe usługi publiczne)
|
Odniesienie do wymogu |
Opis wymogu |
Podmioty, których dotyczy wymóg lub na które wymóg ten ma wpływ |
Procesy ogólne |
Kategorie |
|
TYTUŁ II DZIAŁALNOŚĆ BADAWCZA, ROZWOJOWA I WDROŻENIOWA NA RZECZ EKOSYSTEMU CHMURY OBLICZENIOWEJ I SZTUCZNEJ INTELIGENCJI Artykuł 7 Krajowe strategie dotyczące chmury i AI |
Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o swoich strategiach krajowych. |
Komisja Europejska Właściwe organy krajowe |
Zgłaszanie |
Dane |
|
TYTUŁ III ZDOLNOŚCI OŚRODKÓW PRZETWARZANIA DANYCH Artykuł 14 Wyznaczenie strategicznych projektów w zakresie ośrodków przetwarzania danych |
Wnioski o uznanie projektu ośrodka przetwarzania danych za projekt strategiczny powinny zawierać wszystkie niezbędne i istotne informacje, aby wykazać, że projekt spełnia obowiązujące kryteria. |
Podmioty realizujące projekty Komisja Europejska
|
Monitorowanie informacji w ramach wniosków |
Dane |
|
TYTUŁ III ZDOLNOŚCI OŚRODKÓW PRZETWARZANIA DANYCH Artykuł 15 Monitorowanie luki w zdolnościach |
Komisja monitoruje zdolności obliczeniowe dostępne w Unii, w tym zdolności obliczeniowe w zakresie przetwarzania brzegowego; wielkość zapotrzebowania na zdolności ośrodków przetwarzania danych; wielkość luki w zdolnościach. |
Komisja Europejska Właściwe organy krajowe |
Gromadzenie danych |
Dane |
|
TYTUŁ IV
Artykuł 17 Uznawanie dostawców usług chmurowych |
Dostawca usług chmurowych, który zamierza ubiegać się o uznanie go za dostawcę oferującego unijny poziom uzasadnienia zaufania, składa wniosek o uznanie do właściwego organu krajowego głównego miejsca prowadzenia działalności. |
Dostawcy usług chmurowych Właściwe organy krajowe |
Mechanizm kontroli |
Dane |
|
TYTUŁ IV
Art. 19 – Ocena własna zgodności |
Dostawca usług chmurowych może sporządzić ocenę własną zgodności, aby wykazać, że spełnia wymagania unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 1. Dokumenty te należy udostępnić publicznie. |
Dostawcy usług chmurowych Właściwe organy krajowe Komisja Europejska |
Mechanizm kontroli |
Dane |
|
TYTUŁ IV
Artykuł 20 Niezależny audyt |
Ustanawia możliwość prowadzenia niezależnych audytów w odniesieniu do unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2, 3 i 4. Przepisy dotyczące aspektów związanych z danymi w kontekście takich audytów. |
Dostawcy usług chmurowych Organizacje audytowe Komisja Europejska |
Mechanizm kontroli |
Dane |
|
TYTUŁ IV
Artykuł 21 Treść i jakość dowodów audytowych |
Podstawą audytów mają być załączniki II (Kryteria dotyczące unijnych poziomów uzasadnienia zaufania) i III (Dowody audytowe na potrzeby procedury audytu). Audyty powinny być wystarczająco kompletne i wiarygodne. |
Dostawcy usług chmurowych Organizacje audytowe Komisja Europejska |
Jakość danych |
Dane |
|
TYTUŁ IV
Artykuł 22 Centralne repozytorium usług chmurowych |
Komisja tworzy i prowadzi specjalne repozytorium usług chmurowych, w przypadku których dokonano uznania w odniesieniu do unijnego poziomu uzasadnienia zaufania. Weryfikujący właściwy organ krajowy głównego miejsca prowadzenia działalności rejestruje usługi będące przedmiotem audytu w centralnym repozytorium. Informacja o cofnięciu uznania jest publikowana i widnieje w centralnym rejestrze przez okres 5 lat. Komisja udostępnia publicznie centralne repozytorium na specjalnej, łatwo dostępnej stronie internetowej; repozytorium jest regularnie aktualizowane przez Komisję i właściwe organy krajowe głównego miejsca prowadzenia działalności. |
Komisja Europejska Właściwe organy krajowe |
Repozytorium |
Rozwiązanie cyfrowe Dane Cyfrowa usługa publiczna |
|
TYTUŁ IV
Artykuł 23 Obowiązki w zakresie przejrzystości |
W przypadku uzyskania informacji lub istotnej zmiany okoliczności dotyczących usług chmurowych, które mogą mieć wpływ na sprawozdanie z audytu lub opinię audytową, dostawca usług bez zbędnej zwłoki powiadamia organizację audytową i właściwy organ krajowy głównego miejsca prowadzenia działalności. Jeżeli wyniki sprawozdania z audytu i opinii audytowej wymagają zmiany lub unieważnienia, organizacja audytowa bez zbędnej zwłoki powiadamia o tym właściwy organ krajowy i Komisję. Jeżeli wyniki procedury uznania wymagają zmiany lub unieważnienia, właściwy organ krajowy głównego miejsca prowadzenia działalności bez zbędnej zwłoki powiadamia właściwe organy krajowe pozostałych państw członkowskich oraz Komisję. |
Dostawcy usług chmurowych Organizacje audytowe Właściwe organy krajowe Komisja Europejska |
Zgłaszanie |
Dane |
|
TYTUŁ IV
Artykuł 24 Kary i odszkodowanie |
Państwa członkowskie jak najszybciej powiadamiają Komisję o przepisach dotyczących kar i odszkodowań oraz o wszelkich późniejszych zmianach, które mają na te przepisy wpływ. |
Właściwe organy krajowe Komisja Europejska |
Zgłaszanie |
Dane |
|
TYTUŁ IV
Artykuł 25 Właściwe organy krajowe |
Każde państwo członkowskie wyznacza co najmniej jeden właściwy organ krajowy. Państwa członkowskie przekazują Komisji wykaz tych organów. Komisja prowadzi publiczny rejestr tych organów. |
Komisja Europejska Właściwe organy krajowe |
Wyznaczenie właściwych organów |
Dane |
|
TYTUŁ IV
Artykuł 27 Wzajemna pomoc |
Przepływy danych w kontekście współpracy między właściwymi organami krajowymi. |
Właściwe organy krajowe Komisja Europejska |
Wymiana danych |
Dane |
|
TYTUŁ IV
Artykuł 89 Współpraca transgraniczna |
Przepływy danych w kontekście współpracy transgranicznej. |
Właściwe organy krajowe Komisja Europejska |
Wymiana danych |
Dane |
|
TYTUŁ IV
Artykuł 29 Oceny ryzyka |
Państwa członkowskie są zobowiązane przeprowadzić ocenę lub oceny ryzyka, uwzględniając w jak największym stopniu wytyczne wydane przez Komisję. Państwa członkowskie przekazują Komisji wyniki oceny ryzyka. Do celów niniejszych wytycznych Komisja jest uprawniona do zwracania się o informacje do dostawców usług chmurowych. |
Państwa członkowskie Komisja Europejska Dostawcy usług chmurowych |
Ocena ryzyka |
Dane |
|
TYTUŁ IV
Artykuł 33 Monitorowanie zamówień publicznych na innowacje w zakresie chmury obliczeniowej i AI |
Państwa członkowskie co roku przekazują Komisji określone informacje dotyczące monitorowania zamówień publicznych na innowacyjne usługi chmurowe i systemy AI. |
Państwa członkowskie Komisja Europejska |
Przekazywanie informacji |
Dane |
|
TYTUŁ IV
Artykuł 34 Ustanowienie europejskiej federacji chmur obliczeniowych sektora publicznego |
Komisja ustanawia platformę dla federacji EuroCloud. |
Komisja Europejska Podmioty Unii Organy sektora publicznego |
Wymogi dotyczące rozwiązania cyfrowego |
Cyfrowa usługa publiczna Rozwiązanie cyfrowe |
|
TYTUŁ IV: AUTONOMIA Artykuł 37 Działania Komisji w zakresie zamówień publicznych |
Komisja może ustanowić platformę zamówień realizowanych na zasadzie współpracy, obejmującą usługi, które mogą być wykorzystywane do usprawnienia działań w zakresie zamówień publicznych na podstawie niniejszego rozdziału, oraz zarządzać tą platformą. |
Komisja Europejska |
Wymogi dotyczące rozwiązania cyfrowego |
Rozwiązanie cyfrowe |
|
TYTUŁ IV
Artykuł 42 Udostępnianie i ponowne wykorzystywanie oprogramowania |
Podmiot Unii lub organ sektora publicznego, który udostępnia oprogramowanie, do którego posiada prawa własności intelektualnej, do ponownego wykorzystania na podstawie licencji otwartego oprogramowania, udostępnia takie oprogramowanie w katalogu lub repozytorium połączonym z unijnym katalogiem OSS. |
Podmioty Unii Organy sektora publicznego Komisja Europejska |
Katalog |
Rozwiązanie cyfrowe |
|
TYTUŁ IV
Artykuł 43 Unijny katalog rozwiązań opartych na otwartym oprogramowaniu |
Komisja zapewnia i prowadzi unijny katalog rozwiązań opartych na otwartym oprogramowaniu, w postaci scentralizowanego katalogu zawierającego oprogramowanie udostępnione do ponownego wykorzystania przez podmioty Unii i organy sektora publicznego. Unijny katalog OSS znajduje się na portalu Interoperacyjna Europa. Komisja podejmuje decyzję w sprawie wniosku podmiotu Unii lub organu sektora publicznego, który posiada lub prowadzi katalog lub repozytorium, o połączenie tego katalogu lub repozytorium z unijnym katalogiem OSS i udostępnienia go z poziomu unijnego katalogu OSS. |
Komisja Europejska |
Katalog |
Rozwiązanie cyfrowe |
4.2.Dane
Ogólny opis danych objętych zakresem inicjatywy
|
Rodzaj danych |
Odniesienie do wymogu/wymogów |
Normy lub specyfikacje (stosownie do przypadku) |
|
Krajowe strategie państw członkowskich |
TYTUŁ II DZIAŁALNOŚĆ BADAWCZA, ROZWOJOWA I WDROŻENIOWA NA RZECZ EKOSYSTEMU CHMURY OBLICZENIOWEJ I SZTUCZNEJ INTELIGENCJI Artykuł 7 Krajowe strategie dotyczące chmury i AI |
Minimalne wymogi dotyczące treści strategii krajowych. |
|
Dane dotyczące wniosków o uznanie za projekt strategiczny |
TYTUŁ III ZDOLNOŚCI OŚRODKÓW PRZETWARZANIA DANYCH Artykuł 14 Wyznaczenie strategicznych projektów w zakresie ośrodków przetwarzania danych |
Należy przedstawić wszystkie niezbędne i istotne informacje, aby wykazać, że projekt spełnia obowiązujące kryteria. |
|
Statystyki i dane wymagane do monitorowania luki w zdolnościach |
TYTUŁ III ZDOLNOŚCI OŚRODKÓW PRZETWARZANIA DANYCH Artykuł 15 Monitorowanie luki w zdolnościach |
Nie dotyczy |
|
Dane w kontekście składania wniosków przez dostawców usług, którzy występują o uznanie ich za dostawców oferujących unijny poziom uzasadnienia zaufania |
TYTUŁ IV: AUTONOMIA Artykuł 17 Uznawanie dostawców usług chmurowych |
Nie dotyczy |
|
Unijna deklaracja zgodności |
TYTUŁ IV: AUTONOMIA Art. 19 – Ocena własna zgodności |
Nie dotyczy |
|
Sprawozdanie z audytu przedłożone na potrzeby procedury uznania i powiązane przepływy danych |
TYTUŁ IV: AUTONOMIA Artykuł 20 Niezależny audyt Artykuł 21 Treść i jakość dowodów audytowych |
Jakość danych: wystarczająco kompletne i wiarygodne; minimalny zakres danych niezbędny do przeprowadzenia audytów |
|
Dane dotyczące usług, w przypadku których dokonano uznania |
TYTUŁ IV: AUTONOMIA Artykuł 22 Centralne repozytorium usług chmurowych |
Centralne repozytorium zawiera informacje na temat usług chmurowych, w przypadku których dokonano uznania w odniesieniu do unijnych poziomów uzasadnienia zaufania |
|
Powiadomienie o uzyskaniu informacji lub istotnej zmianie okoliczności dotyczących usług chmurowych, które mogą mieć wpływ na sprawozdanie z audytu, opinię audytową lub uznanie, oraz powiązane przepływy danych |
TYTUŁ IV: AUTONOMIA Artykuł 23 Obowiązki w zakresie przejrzystości |
Nie dotyczy |
|
Powiadamianie o przepisach i środkach dotyczących kar |
TYTUŁ IV: AUTONOMIA Artykuł 24 Kary i odszkodowanie |
Nie dotyczy |
|
Dane dotyczące wyznaczonych właściwych organów krajowych |
TYTUŁ IV: AUTONOMIA Artykuł 25 Właściwe organy krajowe |
Nie dotyczy |
|
Dane wykorzystywane w kontekście współpracy między właściwymi organami krajowymi |
TYTUŁ IV: AUTONOMIA Artykuł 27 Wzajemna pomoc |
Nie dotyczy |
|
Dane wykorzystywane w kontekście współpracy transgranicznej |
TYTUŁ IV
Artykuł 28 Współpraca transgraniczna |
Nie dotyczy |
|
Oceny ryzyka przeprowadzane przez państwa członkowskie |
TYTUŁ IV
Artykuł 29 Oceny ryzyka |
Nie dotyczy |
|
Informacje przekazywane Komisji przez dostawców w celu uzyskania wytycznych |
TYTUŁ IV
Artykuł 29 Oceny ryzyka |
Nie dotyczy |
|
Dane dotyczące monitorowania zamówień na innowacyjne usługi chmurowe i systemy AI |
TYTUŁ IV
Artykuł 33 Zamówienia publiczne na innowacje |
Nie dotyczy |
Powiązanie z europejską strategią w zakresie danych
Wyjaśnienie, w jaki sposób wymogi te są zgodne z europejską strategią w zakresie danych.
|
Wniosek jest spójny z przepisami dotyczącymi zmiany dostawcy usług przetwarzania danych, wprowadzonymi aktem w sprawie danych. Akt w sprawie danych ma zapewnić, aby dostawcy usług chmurowych w UE konkurowali pod względem jakości, innowacji i ceny, poprzez umożliwienie zmiany dostawcy i wyeliminowanie głównych przyczyn uzależnienia od jednego dostawcy. Celem tego aktu jest umożliwienie użytkownikom chmury swobodnego wyboru dostawcy, który najlepiej zaspokaja ich potrzeby, oraz łączenia ofert różnych dostawców w ramach strategii wielochmurowej. Akt w sprawie danych nie zawiera jednak elementów, które pozwoliłyby na kształtowanie bardziej konkurencyjnej oferty europejskich usług chmurowych ani zachęcanie do wejścia na rynek bardziej zróżnicowanej grupy dostawców takich usług. Akt w sprawie danych wytycza kierunek do ewentualnego zniwelowania zależności od dostawców spoza UE, ale nie toruje drogi do bardziej suwerennego i zaufanego unijnego sektora przetwarzania w chmurze. Przepisy dotyczące zmiany dostawców usług chmurowych i interoperacyjności umożliwiają jednak użytkownikom korzystanie w większym stopniu z europejskich usług chmurowych. Akt w sprawie danych stanowi zatem czynnik sprzyjający realizacji wniosku. |
Powiązanie z zasadą jednorazowości
Wyjaśnienie, w jaki sposób uwzględniono zasadę jednorazowości i w jaki sposób zbadano możliwość ponownego wykorzystania istniejących danych.
|
Zasada jednorazowości została należycie uwzględniona i będzie systematycznie egzekwowana w odpowiednich przypadkach. Dotyczy to w szczególności: a)statystyk i danych niezbędnych do monitorowania luki w zdolnościach b)danych dotyczących usług, w przypadku których dokonano uznania c)informacji przekazywanych Komisji na potrzeby analizy rynku |
Wyjaśnienie, w jaki sposób nowo utworzone dane są możliwe do znalezienia, dostępne, interoperacyjne i nadające się do ponownego wykorzystania oraz spełniają normy wysokiej jakości.
|
Zapewnione zostaną rozwiązania cyfrowe w celu zagwarantowania, aby dane były możliwe do znalezienia, dostępne, interoperacyjne i nadawały się do ponownego wykorzystania. Minimalne wymogi dotyczące treści będą sprzyjać utrzymaniu wysokim standardów jakości danych. |
Przepływ danych
|
Rodzaj danych |
Odniesienie do wymogu/wymogów |
Podmioty dostarczające dane |
Podmioty otrzymujące dane |
Czynnik uruchamiający wymianę danych |
Częstotliwość (jeżeli dotyczy) |
|
Krajowe strategie państw członkowskich |
TYTUŁ II DZIAŁALNOŚĆ BADAWCZA, ROZWOJOWA I WDROŻENIOWA NA RZECZ EKOSYSTEMU CHMURY OBLICZENIOWEJ I SZTUCZNEJ INTELIGENCJI Artykuł 7 Krajowe strategie dotyczące chmury i AI |
Państwa członkowskie |
Komisja Europejska |
W ciągu trzech miesięcy od przyjęcia strategii krajowej |
Każdorazowo po przyjęciu lub aktualizacji strategii |
|
Dane dotyczące wniosków o uznanie za projekt strategiczny |
TYTUŁ III ZDOLNOŚCI OŚRODKÓW PRZETWARZANIA DANYCH Artykuł 14 Wyznaczenie strategicznych projektów w zakresie ośrodków przetwarzania danych |
Wnioskodawca ubiegający się o uznanie projektu za strategiczny |
Komisja Europejska |
Zgłoszenia podczas otwartych zaproszeń do wyrażenia zainteresowania |
// |
|
Dane w kontekście składania wniosków przez podmioty świadczące usługi chmurowe, które chcą świadczyć usługi na rzecz podmiotów Unii i organów sektora publicznego |
TYTUŁ IV
Artykuł 17 Uznawanie dostawców usług chmurowych |
Wniosek dostawcy usług chmurowych |
Właściwy organ krajowy głównego miejsca prowadzenia działalności |
Wniosek o świadczenie usług na rzecz podmiotów Unii i organów sektora publicznego |
// |
|
Dane w kontekście składania wniosków przez dostawców usług chmurowych, którzy chcą świadczyć usługi na rzecz podmiotów Unii i organów sektora publicznego: wynik rozpatrzenia wniosku (odrzucenie, zwrócenie się o dodatkowe dowody, uznanie usługi świadczonej przez usługodawcę) |
TYTUŁ IV
Artykuł 17 Uznawanie dostawców usług chmurowych |
Właściwy organ krajowy |
Wniosek dostawcy usług chmurowych |
Wnioski dotyczące początkowego uznania |
// |
|
Dane w kontekście składania wniosków przez dostawców usług chmurowych, którzy chcą świadczyć usługi na rzecz podmiotów Unii i organów sektora publicznego: przekazanie wniosków do rozpatrzenia |
TYTUŁ IV
Artykuł 17 Uznawanie dostawców usług chmurowych |
Właściwy organ krajowy |
Wszystkie właściwe organy krajowe |
Powiadomienie dostawcy usług chmurowych o uznaniu |
// |
|
Dane w kontekście składania wniosków przez dostawców usług chmurowych, którzy chcą świadczyć usługi na rzecz podmiotów Unii i organów sektora publicznego: sprzeciw |
TYTUŁ IV
Artykuł 17 Uznawanie dostawców usług chmurowych |
Wszystkie właściwe organy krajowe |
Właściwy organ krajowy |
Właściwy organ krajowy ma zastrzeżenia do rozstrzygnięcia dokonanego przez właściwy krajowy organ głównego miejsca prowadzenia działalności |
// |
|
Dane w kontekście składania wniosków przez dostawców usług chmurowych, którzy chcą świadczyć usługi na rzecz podmiotów Unii i organów sektora publicznego: sprawy przekazane Komisji |
TYTUŁ IV
Artykuł 17 Uznawanie dostawców usług chmurowych |
Właściwe organy krajowe |
Komisja Europejska |
Właściwe organy krajowe nie mogą osiągnąć porozumienia. |
// |
|
Dane w kontekście składania wniosków przez dostawców usług chmurowych, którzy chcą świadczyć usługi na rzecz podmiotów Unii i organów sektora publicznego: decyzja Komisji w sprawie przekazanej sprawy |
TYTUŁ IV
Artykuł 17 Uznawanie dostawców usług chmurowych |
Komisja Europejska |
Właściwe organy krajowe |
Komisja podejmuje decyzję w sprawie, w której właściwe organy krajowe nie osiągnęły porozumienia. |
// |
|
Dane w kontekście składania wniosków przez dostawców usług chmurowych, którzy chcą świadczyć usługi na rzecz podmiotów Unii i organów sektora publicznego: wniosek o udzielenie informacji |
TYTUŁ IV
Artykuł 17 Uznawanie dostawców usług chmurowych |
Właściwe organy krajowe |
Komisja Europejska |
Właściwe organy krajowe podejmują decyzję o skorzystaniu z przysługującego im prawa do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie informacji. |
// |
|
Dane w kontekście składania wniosków przez dostawców usług chmurowych, którzy chcą świadczyć usługi na rzecz podmiotów Unii i organów sektora publicznego: odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji |
TYTUŁ IV
Artykuł 17 Uznawanie dostawców usług chmurowych |
Komisja Europejska |
Właściwe organy krajowe |
Wniosek o udzielenie informacji wystosowany przez właściwe organy krajowe |
// |
|
Unijna deklaracja zgodności |
TYTUŁ IV
Art. 19 – Ocena własna zgodności |
Dostawcy usług chmurowych |
Publikacja danych |
Wykorzystanie oceny własnej |
// |
|
Sprawozdanie z audytu przedłożone do zatwierdzenia i powiązane przepływy danych: informacje wymagane do przeprowadzenia audytu |
TYTUŁ IV
Artykuł 20 Niezależny audyt Artykuł 21 Treść i jakość dowodów audytowych |
Dostawcy usług chmurowych |
Organizacje audytowe |
Przeprowadzenie audytu |
// |
|
Sprawozdanie z audytu przedłożone do zatwierdzenia i powiązane przepływy danych: sprawozdania z audytu |
TYTUŁ IV
Artykuł 20 Niezależny audyt Artykuł 21 Treść i jakość dowodów audytowych |
Dostawcy usług chmurowych |
Organizacja audytowa i właściwe organy krajowe |
Audyt zakończony |
// |
|
Dane dotyczące usług, które zostały uznane: centralne repozytorium usług chmurowych |
TYTUŁ IV
Artykuł 22 Centralne repozytorium usług chmurowych |
Właściwy organ krajowy przeprowadzający weryfikację |
Centralne repozytorium usług chmurowych (Komisja Europejska) |
Dokonano uznania |
// |
|
Dane dotyczące usług, które zostały uznane: publicznie dostępna strona internetowa udostępniona przez Komisję Europejską |
TYTUŁ IV
Artykuł 22 Centralne repozytorium usług chmurowych |
Komisja Europejska Właściwy krajowy organ głównego miejsca prowadzenia działalności |
Publikacja danych |
Dokonano uznania |
// |
|
Powiadomienie o uzyskaniu informacji lub istotnej zmianie okoliczności dotyczących usług chmurowych, które mogą mieć wpływ na sprawozdanie z audytu lub opinię audytową, oraz powiązane przepływy danych: wstępne powiadomienie |
TYTUŁ IV
Artykuł 23 Obowiązki w zakresie przejrzystości |
Dostawcy usług chmurowych |
Organizacja audytowa Właściwy organ krajowy Komisja Europejska |
Zmiana istotnych warunków po stronie dostawcy |
// |
|
Powiadomienie o uzyskaniu informacji lub istotnej zmianie okoliczności dotyczących usług chmurowych, które mogą mieć wpływ na sprawozdanie z audytu lub opinię audytową, oraz powiązane przepływy danych: powiadomienie o zmianie wyników audytu |
TYTUŁ IV
Artykuł 23 Obowiązki w zakresie przejrzystości |
Organizacje audytowe |
Właściwe organy krajowe (głównego miejsca prowadzenia działalności i innych państw członkowskich) Komisja Europejska |
Zmiana wyniku audytu |
// |
|
Powiadamianie o przepisach i środkach dotyczących kar |
TYTUŁ IV
Artykuł 24 Kary i odszkodowanie |
Państwa członkowskie |
Komisja Europejska |
Państwa członkowskie ustanawiają lub zmieniają ramy dotyczące nakładania kar |
// |
|
Dane dotyczące wyznaczonych właściwych organów krajowych: powiadomienie przez państwa członkowskie |
TYTUŁ IV
Artykuł 25 Właściwe organy krajowe |
Państwa członkowskie |
Komisja Europejska |
Wyznaczone właściwe organy krajowe (w ciągu roku od daty wejścia w życie) |
// |
|
Dane dotyczące wyznaczonych właściwych organów krajowych: dane w publicznym rejestrze organów |
TYTUŁ IV
Artykuł 25 Właściwe organy krajowe |
Komisja Europejska |
Publikacja danych |
Wyznaczenie właściwych organów krajowych i powiadomienie o tym Komisji |
// |
|
Dane wykorzystywane w kontekście współpracy między właściwymi organami krajowymi: wymiana informacji |
TYTUŁ IV
Artykuł 27 Wzajemna pomoc |
Właściwe organy krajowe |
Właściwe organy krajowe |
Konieczna jest współpraca (wymiana informacji) między właściwymi organami krajowymi. |
// |
|
Dane wykorzystywane w kontekście współpracy między właściwymi organami krajowymi: wnioski o pomoc (i odpowiedzi na takie wnioski) |
TYTUŁ IV
Artykuł 27 Wzajemna pomoc |
Właściwe organy krajowe |
Właściwe organy krajowe |
Pomoc uznana za niezbędną |
// |
|
Dane wykorzystywane w kontekście współpracy transgranicznej: wniosek o ocenę – podejrzenie występowania niezgodności |
TYTUŁ IV
Artykuł 28 Współpraca transgraniczna |
Właściwe organy krajowe miejsca przeznaczenia usługi |
Właściwe organy krajowe miejscu pochodzenia usługi |
Podejrzenie występowania niezgodności, stanowiące podstawę wniosku o pomoc |
// |
|
Dane wykorzystywane w kontekście współpracy transgranicznej: informacje kierowane do Komisji o podejrzeniu występowania niezgodności |
TYTUŁ IV
Artykuł 28 Współpraca transgraniczna |
Właściwe organy krajowe miejsca przeznaczenia usługi |
Komisja Europejska |
Właściwy organ postanawia zwrócić się do właściwego organu głównego miejsca prowadzenia działalności o udzielenie informacji na potrzeby oceny w związku z podejrzeniem występowania niezgodności |
// |
|
Dane wykorzystywane w kontekście współpracy transgranicznej: wniosek o ocenę – podejrzenie występowania niezgodności (Komisja) |
TYTUŁ IV
Artykuł 28 Współpraca transgraniczna |
Właściwe organy krajowe miejscu pochodzenia usługi |
Komisja Europejska Właściwe organy krajowe |
Podejrzenie występowania niezgodności zgłoszone przez inne właściwe organy lub Komisję |
// |
|
Dane wykorzystywane w kontekście współpracy transgranicznej: wynik wniosku o ocenę – podejrzenie występowania niezgodności |
TYTUŁ IV
Artykuł 28 Współpraca transgraniczna |
Właściwe organy miejsca pochodzenia |
Podmioty wnioskujące Komisja Europejska |
W terminie dwóch miesięcy od złożenia wniosku |
// |
|
Oceny ryzyka przeprowadzane przez państwa członkowskie |
TYTUŁ IV
Artykuł 29 Oceny ryzyka |
Państwa członkowskie |
Komisja Europejska |
Ocena ryzyka przeprowadzona w ciągu jednego roku od wejścia w życie |
Co pół roku |
|
Informacje przekazane Komisji w celu uzyskania wytycznych |
TYTUŁ IV
Artykuł 29 Oceny ryzyka |
Dostawcy usług chmurowych |
Komisja Europejska |
// |
// |
|
Dane dotyczące monitorowania zamówień na innowacyjne usługi chmurowej i systemy AI |
TYTUŁ IV
Artykuł 33 Monitorowanie zamówień publicznych na innowacje w zakresie chmury obliczeniowej i AI |
Państwa członkowskie |
Komisja Europejska |
// |
Corocznie |
4.3.Rozwiązania cyfrowe
Repozytorium usług chmurowych, w przypadku których dokonano uznania
|
Polityka cyfrowa lub sektorowa (jeżeli mają zastosowanie) |
Wyjaśnienie, w jaki sposób te polityki są zgodne |
|
Akt w sprawie sztucznej inteligencji |
Nie dotyczy |
|
Ramy UE dotyczące cyberbezpieczeństwa |
Repozytorium będzie zgodne z najlepszymi praktykami Komisji w zakresie cyberbezpieczeństwa. |
|
eIDAS |
W repozytorium zostaną w stosownym zakresie wykorzystane ramy eIDAS. |
|
Jednolity portal cyfrowy oraz IMI |
Nie dotyczy |
|
Inne (np. akt w sprawie Interoperacyjnej Europy) |
Zasadność przeprowadzenia kolejnej oceny interoperacyjności na podstawie aktu w sprawie Interoperacyjnej Europy (rozporządzenie (UE) 2024/903) zostanie oceniona, gdy dostępne będą szczegóły operacyjne dotyczące repozytorium usług chmurowych, w przypadku których dokonano uznania. |
Platforma Eurocloud
|
Polityka cyfrowa lub sektorowa (jeżeli mają zastosowanie) |
Wyjaśnienie, w jaki sposób te polityki są zgodne |
|
Akt w sprawie sztucznej inteligencji |
Nie dotyczy |
|
Ramy UE dotyczące cyberbezpieczeństwa |
Platforma powinna obejmować mechanizmy zapewniające bezpieczny dostęp i zarządzanie incydentami, takie jak wspólne zarządzanie tożsamością, narzędzia do wzajemnego uwierzytelniania i narzędzia do zgłaszania incydentów. Platforma będzie zgodna z najlepszymi praktykami Komisji w zakresie cyberbezpieczeństwa. |
|
eIDAS |
Zostanie to określone przez Komisję na późniejszym etapie. |
|
Jednolity portal cyfrowy oraz IMI |
Nie dotyczy |
|
Inne (np. akt w sprawie Interoperacyjnej Europy) |
Zasadność przeprowadzenia kolejnej oceny interoperacyjności na podstawie aktu w sprawie Interoperacyjnej Europy (rozporządzenie (UE) 2024/903) zostanie oceniona, gdy tylko dostępne będą szczegóły operacyjne dotyczące platformy EuroCloud. |
Platforma zamówień realizowanych na zasadzie współpracy
|
Polityka cyfrowa lub sektorowa (jeżeli mają zastosowanie) |
Wyjaśnienie, w jaki sposób te polityki są zgodne |
|
Akt w sprawie sztucznej inteligencji |
Nie dotyczy |
|
Ramy UE dotyczące cyberbezpieczeństwa |
Platforma będzie zgodna z najlepszymi praktykami Komisji w zakresie cyberbezpieczeństwa. |
|
eIDAS |
Zostanie to określone przez Komisję na późniejszym etapie. |
|
Jednolity portal cyfrowy oraz IMI |
Nie dotyczy |
|
Inne (np. akt w sprawie Interoperacyjnej Europy) |
Nie dotyczy |
Katalog lub repozytorium oprogramowania do ponownego wykorzystania, który to katalog lub repozytorium są połączone z unijnym katalogiem OSS
|
Polityka cyfrowa lub sektorowa (jeżeli mają zastosowanie) |
Wyjaśnienie, w jaki sposób te polityki są zgodne |
|
Akt w sprawie sztucznej inteligencji |
Nie dotyczy |
|
Ramy UE dotyczące cyberbezpieczeństwa |
Platforma będzie zgodna z najlepszymi praktykami Komisji w zakresie cyberbezpieczeństwa. |
|
eIDAS |
W repozytorium zostaną w stosownym zakresie wykorzystane ramy eIDAS. |
|
Jednolity portal cyfrowy oraz IMI |
Nie dotyczy |
|
Inne (np. akt w sprawie Interoperacyjnej Europy) |
Nie dotyczy |
Unijny katalog rozwiązań opartych na otwartym oprogramowaniu
|
Polityka cyfrowa lub sektorowa (jeżeli mają zastosowanie) |
Wyjaśnienie, w jaki sposób te polityki są zgodne |
|
Akt w sprawie sztucznej inteligencji |
Nie dotyczy |
|
Ramy UE dotyczące cyberbezpieczeństwa |
Platforma będzie zgodna z najlepszymi praktykami Komisji w zakresie cyberbezpieczeństwa. |
|
eIDAS |
W repozytorium zostaną w stosownym zakresie wykorzystane ramy eIDAS. |
|
Jednolity portal cyfrowy oraz IMI |
Nie dotyczy |
|
Inne (np. akt w sprawie Interoperacyjnej Europy) |
Art. 4 aktu w sprawie Interoperacyjnej Europy (rozporządzenie (UE) 2024/903) nakłada obowiązek udostępniania i ponownego wykorzystywania rozwiązań interoperacyjnych między podmiotami Unii a organami sektora publicznego. Unijny katalog rozwiązań opartych na otwartym oprogramowaniu spełnia ten wymóg. |
4.4.Ocena interoperacyjności
|
Cyfrowa usługa publiczna lub kategoria cyfrowych usług publicznych |
Opis |
Odniesienia do wymogów |
Rozwiązanie (rozwiązania) w zakresie Interoperacyjnej Europy |
Inne rozwiązania w zakresie interoperacyjności |
|
Unijne repozytorium usług suwerennych, w przypadku których dokonano uznania. |
Specjalne unijne repozytorium usług chmurowych, w przypadku których dokonano uznania. Zostanie utworzone i będzie prowadzone przez Komisję. Właściwe organy krajowe rejestrują odpowiednie usługi w tym repozytorium. |
TYTUŁ IV
Artykuł 22 Centralne repozytorium usług chmurowych |
// |
Nie dotyczy |
|
Federacja Eurocloud |
W art. 34 ustanowiono europejską federację chmur obliczeniowych sektora publicznego (federację EuroCloud). Federacja EuroCloud powinna zrzeszać krajowe inicjatywy w zakresie chmury obliczeniowej, które zapewniają wysoce zaufane i bezpieczne zdolności sektora publicznego w zakresie chmury obliczeniowej oraz ułatwiają dzielenie się takimi zdolnościami między podmiotami Unii a organami sektora publicznego. Należy tego dokonać za pośrednictwem platformy dostępnej dla wszystkich członków federacji – platformy EuroCloud. |
TYTUŁ IV
Artykuł 34 Ustanowienie europejskiej federacji chmur obliczeniowych sektora publicznego |
Nie dotyczy |
Nie dotyczy |
Wpływ wymogów na interoperacyjność transgraniczną dla każdej cyfrowej usługi publicznej
Unijne repozytorium usług suwerennych, w przypadku których dokonano uznania.
|
Ocena |
Środki |
Potencjalne utrzymujące się bariery (jeśli dotyczy) |
|
Dostosowanie do istniejących polityk cyfrowych i sektorowych. Proszę wymienić mające zastosowanie polityki cyfrowe i sektorowe. |
Przy tworzeniu unijnego repozytorium usług suwerennych, w przypadku których dokonano uznania, w jak największym stopniu uwzględnione zostaną istniejące polityki i wynikające z nich elementy składowe. |
|
|
Środki organizacyjne na rzecz sprawnego transgranicznego świadczenia cyfrowych usług publicznych. Proszę wymienić przewidywane środki zarządzania. |
Za utworzenie i prowadzenie repozytorium odpowiada Komisja Europejska. Krajowy organ weryfikujący jest odpowiedzialny za wprowadzanie odpowiednich danych do repozytorium. |
Komisja będzie musiała w późniejszym terminie określić szczegóły dotyczące środków organizacyjnych. |
|
Środki podjęte w celu zapewnienia wspólnego zrozumienia danych. Proszę wymienić takie środki. |
Środki semantyczne zostaną określone przez Komisję na późniejszym etapie. |
|
|
Stosowanie wspólnie uzgodnionych otwartych specyfikacji i norm technicznych. Proszę wymienić takie środki. |
Środki techniczne zostaną określone przez Komisję na późniejszym etapie. |
Federacja Eurocloud
|
Ocena |
Środki |
Potencjalne utrzymujące się bariery (jeśli dotyczy) |
|
Dostosowanie do istniejących polityk cyfrowych i sektorowych. Proszę wymienić mające zastosowanie polityki cyfrowe i sektorowe. |
Przy tworzeniu federacji EuroCloud w jak największym stopniu uwzględnione zostaną istniejące polityki i wynikające z nich elementy składowe. W szczególności: NIS 2 w zakresie cyberbezpieczeństwa, Simpl, przestrzeni danych. |
Nie dotyczy |
|
Środki organizacyjne na rzecz sprawnego transgranicznego świadczenia cyfrowych usług publicznych. Proszę wymienić przewidywane środki zarządzania. |
Szczegóły zarządzania platformą Eurocloud zostaną uregulowane w prawie wtórnym. |
Nie dotyczy |
|
Środki podjęte w celu zapewnienia wspólnego zrozumienia danych. Proszę wymienić takie środki. |
Środki semantyczne zostaną określone przez Komisję na późniejszym etapie. |
Nie dotyczy |
|
Stosowanie wspólnie uzgodnionych otwartych specyfikacji i norm technicznych. Proszę wymienić takie środki. |
Środki techniczne zostaną określone przez Komisję na późniejszym etapie. |
Nie dotyczy |
4.5.Środki wspierające cyfrowe wdrażanie
|
Opis środka |
Odniesienia do wymogów |
Rola Komisji |
Zaangażowane podmioty |
Przewidywany harmonogram |
|
Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów wykonawczych określających (i) środki techniczne, operacyjne i organizacyjne oraz (ii) procedurę uczestnictwa w federacji EuroCloud, o której mowa w art. 40 ust. 2. |
Art. 40, art. 41 |
Sporządzanie co najmniej jednego aktu wykonawczego |
Komisja Europejska Uczestniczące państwa członkowskie |
Do ustalenia |
- (1) Dz.U. C,..., s......
- (2) Dz.U. C,..., s......
- (3) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, „Plan działania na rzecz kontynentu sztucznej inteligencji”, 9.4.2025, COM(2025) 165 final .
- (4) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady, „Strategia w sprawie zastosowania AI”, 8.10.2025, COM(2025) 723 final .
- (5) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2854 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie zharmonizowanych przepisów dotyczących sprawiedliwego dostępu do danych i ich wykorzystywania oraz w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2017/2394 i dyrektywy (UE) 2020/1828 (akt w sprawie danych), Dz.U. L, 2023/2854, 22.12.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/2854/oj ).
- (6) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady, „Strategia na rzecz europejskiej unii danych”, 19.11.2025, COM(2025) 835 final .
- (7) Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 tytułu I załącznika do zalecenia Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącego definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (Dz.U. L 124 z 20.5.2003, s. 36, ELI: http://data.europa.eu/eli/reco/2003/361/oj ).
- (8) Zgodnie z definicją zawartą w pkt 2 załącznika do zalecenia Komisji (UE) 2025/1099 z dnia 21 maja 2025 r. dotyczącego definicji małych spółek o średniej kapitalizacji (Dz.U. L, 2025/1099, 28.5.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reco/2025/1099/oj ).
- (9) Przyszłość europejskiej konkurencyjności. Część A, Strategia konkurencyjności dla Europy („sprawozdanie Draghiego”), wrzesień 2024 r., https://data.europa.eu/doi/10.2872/9356120 .
- (10) Wspólny komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady pt. „Wzmocnienie bezpieczeństwa gospodarczego UE”, JOIN (2025) 977 final .
- (11) Konkluzje Rady w sprawie europejskiej konkurencyjności w cyfrowej dekadzie, 5.12.2025, https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-16430-2025-INIT/pl/pdf .
- (12) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2555 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa na terytorium Unii, zmieniająca rozporządzenie (UE) nr 910/2014 i dyrektywę (UE) 2018/1972 oraz uchylająca dyrektywę (UE) 2016/1148 (dyrektywa NIS 2) (Dz.U. L 333 z 27.12.2022, s. 80, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2022/2555/oj ).
- (13) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji oraz zmiany rozporządzeń (WE) nr 300/2008, (UE) nr 167/2013, (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1139 i (UE) 2019/2144 oraz dyrektyw 2014/90/UE, (UE) 2016/797 i (UE) 2020/1828 (akt w sprawie sztucznej inteligencji) ( Dz.U. L, 2024/1689, 12.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj ).
- (14) Odniesienia do aktu w sprawie czipów 2.0 zostaną dodane po przyjęciu tego aktu. Zob. wniosek Komisji [dodać odniesienie po opublikowaniu].
- (15) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/696 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające Unijny program kosmiczny i Agencję Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 912/2010, (UE) nr 1285/2013 i (UE) nr 377/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 69, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/696/oj ).
- (16) Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2481 z dnia 14 grudnia 2022 r. ustanawiająca program polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r. (Dz.U. L 323 z 19.12.2022, s. 4, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2022/2481/oj ).
- (17) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, „Unia umiejętności”, 5.3.2025, COM(2025) 90 final .
- (18) Rozporządzenie Rady (UE) 2021/2085 z dnia 19 listopada 2021 r. ustanawiające wspólne przedsięwzięcia w ramach programu „Horyzont Europa” oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 219/2007, (UE) nr 557/2014, (UE) nr 558/2014, (UE) nr 559/2014, (UE) nr 560/2014, (UE) nr 561/2014 i (UE) nr 642/2014 (Dz.U. L 427 z 30.11.2021, s. 17, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/2085/oj ).
- (19) Rozporządzenie Rady (UE) 2021/1173 z dnia 13 lipca 2021 r. w sprawie ustanowienia Wspólnego Przedsięwzięcia w dziedzinie Europejskich Obliczeń Wielkiej Skali i uchylające rozporządzenie (UE) 2018/1488 (Dz.U. L 256 z 19.7.2021, s. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1173/oj ).
- (20) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/694 z dnia 29 kwietnia 2021 r. ustanawiające program „Cyfrowa Europa” oraz uchylające decyzję (UE) 2015/2240 (Dz.U. L 166 z 11.5.2021, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/694/oj ).
- (21) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/695/oj ).
- (22) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/523 z dnia 24 marca 2021 r. ustanawiające program InvestEU i zmieniające rozporządzenie (UE) 2015/1017 (Dz.U. L 107 z 26.3.2021, s. 30, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/523/oj ).
- (23) Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2481 z dnia 14 grudnia 2022 r. ustanawiająca program polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r. (Dz.U. L 323 z 19.12.2022, s. 4, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2022/2481/oj ).
- (24) Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2024/1364 z dnia 14 marca 2024 r. w sprawie pierwszego etapu ustanawiania wspólnego unijnego systemu oceny centrów przetwarzania danych, Dz.U. L, 2024/1364, 17.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_del/2024/1364/oj ).
- (25) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie efektywności energetycznej oraz zmieniająca rozporządzenie (UE) 2023/955 (wersja przekształcona) (Dz.U. L 231 z 20.9.2023, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2023/1791/oj ).
- (26) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1309 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie środków mających na celu zmniejszenie kosztów wdrażania gigabitowych sieci łączności elektronicznej, zmieniające rozporządzenie (UE) 2015/2120 i uchylające dyrektywę 2014/61/UE (akt w sprawie infrastruktury gigabitowej) (Dz.U. L, 2024/1309, 8.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1309/oj ).
- (27) Należy dodać odniesienie do rozporządzenia w sprawie w sprawie przyspieszenia ocen oddziaływania na środowisko po jego przyjęciu. Zob. wniosek Komisji COM(2025) 984 final, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=celex:52025PC0984 .
- (28) Należy dodać odniesienie do rozporządzenia ustanawiającego Europejski Fundusz Konkurencyjności po jego przyjęciu. Zob. wniosek Komisji, COM(2025) 555 final/2, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=celex:52025PC0555R%2801%29 .
- (29) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 z dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (Dz.U. L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj ).
- (30) Wspólna deklaracja „Budowanie chmury obliczeniowej nowej generacji dla przedsiębiorstw i sektora publicznego w UE”, 15.10.2020, https://digital-strategy.ec.europa.eu/pl/news/towards-next-generation-cloud-europe .
- (31) Deklaracja berlińska w sprawie społeczeństwa cyfrowego i administracji cyfrowej opartej na wartościach, 8.12.2020, https://digital-strategy.ec.europa.eu/pl/news/berlin-declaration-digital-society-and-value-based-digital-government .
- (32) Konkluzje Rady w sprawie przyszłości unijnej polityki cyfrowej, 21.5.2024, https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-9957-2024-INIT/pl/pdf .
- (33) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2847 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie horyzontalnych wymagań w zakresie cyberbezpieczeństwa w odniesieniu do produktów z elementami cyfrowymi oraz w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) nr 168/2013 i (UE) 2019/1020 i dyrektywy (UE) 2020/1828 (akt o cyberodporności) (Dz.U. L, 2024/2847, 20.11.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2847/oj ).
- (34) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2014/24/oj ).
- (35) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/903 z dnia 13 marca 2024 r. w sprawie ustanowienia środków na rzecz wysokiego poziomu interoperacyjności sektora publicznego na terytorium Unii (akt w sprawie Interoperacyjnej Europy) (Dz.U. L, 2024/903, 22.3.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/903/oj ).
- (36) Porozumienie międzyinstytucjonalne pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej a Komisją Europejską w sprawie lepszego stanowienia prawa (Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_interinstit/2016/512/oj ).
- (37) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2011/182/oj ).
- (38) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 45/2001 i decyzji nr 1247/2002/WE (Dz.U. L 295 z 21.11.2018, s. 39, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1725/oj ).
- (39) O którym mowa w art. 58 ust. 2 lit. a) lub b) rozporządzenia finansowego.
- (40) Środki zróżnicowane/środki niezróżnicowane.
- (41) EFTA: Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu.
- (42) Kraje kandydujące oraz, w stosownych przypadkach, potencjalni kandydaci z Bałkanów Zachodnich.
- (43) Linie budżetowe dotyczące nowych WRF nie są jeszcze znane.
- (44) Produkty odnoszą się do produktów i usług, które mają zostać zapewnione (np. liczba sfinansowanych wymian studentów, liczba kilometrów zbudowanych dróg itp.).
- (45) Zgodnie z opisem w sekcji 1.3.2. „Cel(e) szczegółowy(-e)”.
- (46) W przypadku tradycyjnych zasobów własnych (opłaty celne, opłaty wyrównawcze od cukru) należy wskazać kwoty netto, tzn. kwoty brutto po odliczeniu 20 % na poczet kosztów poboru.
KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 3.6.2026
COM(2026) 502 final
ZAŁĄCZNIKI
do
ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
w sprawie ustanowienia ram środków na rzecz wzmocnienia europejskiego ekosystemu chmury obliczeniowej i sztucznej inteligencji (akt w sprawie rozwoju chmury i AI)
{SEC(2026) 502 final} - {SWD(2026) 502 final} - {SWD(2026) 503 final}
ZAŁĄCZNIK I
Wielkie wyzwania
1. Wielkie wyzwanie nr 1: Zrównoważenie środowiskowe, wydajność i bezpieczeństwo unijnych ośrodków przetwarzania danych
Testowanie i wdrażanie technologii w ośrodkach przetwarzania danych w całej Unii w celu osiągnięcia poziomu efektywności energetycznej i efektywnego gospodarowania zasobami przewyższającego obecny stan techniki.
Obejmuje to osiągnięcie niższego wskaźnika efektywności zużycia energii (PUE) oraz zapewnienie znacznie wyższych wskaźników wykorzystania serwerów. Przykłady obejmują:
1)Obniżenie średniego wskaźnika efektywności zużycia energii (PUE): poprawa zrównoważenia środowiskowego i wydajności unijnych ośrodków przetwarzania danych w chmurze i przetwarzania brzegowego, aby osiągnąć średni wskaźnik efektywności zużycia energii (PUE) na poziomie 1,15 w całej Unii. Główne obszary priorytetowe obejmują wspieranie rozwoju:
a)zaawansowanych technologii w zakresie efektywności energetycznej ośrodków przetwarzania danych, takich jak systemy chłodzenia czy odzysk ciepła odpadowego;
b)kwantowych technologii obliczeniowych na potrzeby działania infrastruktury chmurowej i obliczeniowej;
c)integracji z siecią energetyczną oraz zaawansowanych systemów zarządzania energią;
d)linii pilotażowych służących walidacji energooszczędnych technologii nowej generacji w skali operacyjnej.
2)Podniesienie średnich wskaźników wykorzystania serwerów w ośrodkach przetwarzania danych: podniesienie średnich wskaźników wykorzystania serwerów w ośrodkach przetwarzania danych w całej Unii do poziomu 50 % poprzez wdrożenie, na przykład, technologii opartych na sztucznej inteligencji na potrzeby dynamicznego zarządzania wykorzystaniem serwerów, zarządzania obciążeniem w czasie rzeczywistym i planowania obciążenia, a także do równoważenia wykorzystania, kosztów energii, ograniczeń termicznych i wymagań dotyczących opóźnień.
3)Zwiększenie bezpieczeństwa i odporności ośrodków przetwarzania danych: zwiększenie bezpieczeństwa i odporności łańcucha wartości i dostaw w ośrodkach przetwarzania danych poprzez integrację technologii półprzewodnikowych i technologii kwantowych zaprojektowanych i wyprodukowanych w Unii, a także poprzez zwiększenie ich odporności na zagrożenia fizyczne i zagrożenia dla cyberbezpieczeństwa, w tym ataki ukierunkowane.
2. Wielkie wyzwanie nr 2: Stosy chmurowe
Tworzenie kompleksowych, obejmujących całe łańcuchy dostaw stosów sprzętu i oprogramowania do chmur obliczeniowych, w tym narzędzi sztucznej inteligencji, infrastruktury, usług i warstw zarządzania w celu wypełnienia krytycznych luk w zdolnościach Unii.
Obejmuje to budowę serwerów sztucznej inteligencji opartych na półprzewodnikach i technologiach kwantowych zaprojektowanych i wyprodukowanych w Unii, przeznaczonych do rozproszonego i zdecentralizowanego przetwarzania w chmurze i przetwarzania brzegowego na potrzeby sztucznej inteligencji.
Programy pilotażowe mogłyby posłużyć do tego, aby wykazać zdolności europejskich otwartych stosów chmurowych w sektorach o znaczeniu strategicznym.
3. Wielkie wyzwanie nr 3: Pionierskie rozwiązania AI
Opracowanie nowej generacji modeli i systemów pionierskich rozwiązań multimodalnej AI oraz tworzenie nowatorskich zdolności.
Nacisk zostanie położony na projektowanie architektury i opracowywanie multimodalnych modeli i systemów nowej generacji, które przesuwają granice obecnych zdolności algorytmicznych w celu osiągnięcia najwyższej wydajności w zakresie zaawansowanego rozumowania, rozumienia międzymodalnego oraz zdolności agentowych; badanie nowatorskich podejść do efektywności modeli, modelowania kognitywnego oraz alternatywnych struktur obliczeniowych itp.
Potencjalne zastosowania mogłyby obejmować nauki podstawowe, takie jak odkrycia naukowe i interpretacja złożonych danych, a także opracowanie modeli świata służących usprawnieniu procesów rozumowania, zautomatyzowanej symulacji zarządzania oraz planowaniu.
4. Wielkie wyzwanie nr 4: Fizyczna AI
Opracowywanie zaawansowanych modeli i systemów fizycznej AI, które działają autonomicznie i bezpiecznie, zapewniając niezawodne zdolności w zakresie manipulacji i nawigacji w środowiskach nieustrukturyzowanych.
Nacisk zostanie położony na wspólne projektowanie oprogramowania i leżącej u jego podstaw architektury sprzętowej oraz na łączenie technik pionierskich rozwiązań AI z modelami świata wspierającymi rozumowanie fizyczne, co pozwoli zapewnić solidne zdolności w zakresie manipulacji, nawigacji i interakcji przy minimalnym nadzorze ze strony człowieka.
Potencjalne zastosowania mogłyby obejmować roboty autonomiczne, systemy przemysłowe i drony działające w dynamicznych warunkach rzeczywistych.
5. Wielkie wyzwanie nr 5: AI w przemyśle
Przyspieszenie rozwoju i wdrażania europejskiej AI w przemyśle w strategicznych sektorach Unii.
Nacisk zostanie położony na opracowanie europejskich modeli i systemów AI w przemyśle, zdolnych do obsługi zastosowań przemysłowych o wysokiej wartości. Takie modele i systemy powinny umożliwiać ich dostosowanie do konkretnych przypadków użycia i bezpieczne wdrażanie w poszczególnych sektorach.
Inicjatywy uruchomione w ramach tego wielkiego wyzwania powinny opierać się na wyspecjalizowanych zasobach obliczeniowych i zapleczu testowym, które są niezbędne do walidacji systemów AI w warunkach rzeczywistych, zanim zostaną one wdrożone na szeroką skalę i upowszechnione, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym.
W sektorze motoryzacyjnym inicjatywy te mogą ułatwić rozwój i wdrażanie innowacyjnych platform oprogramowania i modeli AI na potrzeby jazdy zautomatyzowanej, natomiast w produkcji mogą umożliwić tworzenie specjalistycznych modeli optymalizujących procesy produkcyjne. Innymi sektorami strategicznymi, które mogłyby odnieść korzyści z zastosowania AI w przemyśle, mogą być między innymi opieka zdrowotna, energetyka, sektor rolno-spożywczy i obronność.
6. Wielkie wyzwanie nr 6: Europejskie modele przemysłowe oparte na współpracy
Opracowanie opartych na współpracy europejskich modeli i systemów AI w przemyśle dla sektorów strategicznych poprzez umożliwienie współpracy na europejską skalę przemysłową bez ujawniania szczególnie chronionych danych handlowych między uczestnikami.
Nacisk zostanie położony na zaawansowane technologie służące zachowaniu poufności. Mechanizmy te obejmują federacyjne i rozproszone podejścia do trenowania, w ramach których to algorytmy są dostarczane do danych zamiast przekazywania danych w sposób scentralizowany, bezpieczne środowiska wykonawcze, przetwarzanie oparte na szyfrowaniu, techniki anonimizacji i pseudonimizacji, podział uprawnień dostępowych oraz zabezpieczenia przed pozyskiwaniem szczególnie chronionych informacji handlowych z trenowanych modeli.
Sektory strategiczne, które mogłyby skorzystać z opartych na współpracy europejskich modeli i systemów AI w przemyśle, to między innymi przemysł lotniczy i kosmiczny, przemysł farmaceutyczny, cyberbezpieczeństwo, mobilność, pojazdy autonomiczne i drony, energetyka i obronność.
7. Wielkie wyzwanie nr 7: Platforma agentów AI
Opracowanie europejskich ram orkiestracji agentów AI, zapewniających niezbędne oprogramowanie pośredniczące na potrzeby niezawodnego i bezpiecznego wdrażania autonomicznych agentów na dużą skalę.
Nacisk zostanie położony na (i) badanie innowacyjnych paradygmatów technologicznych, które umożliwiają skuteczną współpracę wielu agentów AI, wykraczającą poza możliwości systemów działających samodzielnie, przy zachowaniu rygorystycznych standardów bezpieczeństwa; oraz (ii) stworzenie niezawodnych, opartych na chmurze otwartych platform przeznaczonych do zarządzania agentami AI na dużą skalę.
Potencjalne zastosowania mogą obejmować opiekę zdrowotną (np. wsparcie przy podejmowaniu decyzji klinicznych i koordynację badań), cyberbezpieczeństwo (np. wykrywanie zagrożeń i reagowanie na nie), a także nauki podstawowe.
8. Wielkie wyzwanie nr 8: AI w sektorze publicznym
Opracowywanie modeli i systemów AI w oparciu o wysokiej jakości dane pochodzące z sektora publicznego, ukierunkowane na dziedziny o kluczowym znaczeniu (takie jak opieka zdrowotna, administracja publiczna, prawo i zarządzanie kryzysowe, a także usługi użyteczności publicznej)
Nacisk zostanie położony na rozwiązania w zakresie usług publicznych, co do których oczekuje się, że będą miały znaczący pozytywny wpływ na usługi użyteczności publicznej o kluczowym znaczeniu i będą wykorzystywane różnych szczeblach organizacji sektora publicznego.
Jednym z celów będzie umożliwienie wymiany danych i opracowywania nowatorskich modeli w ramach krajowych usług użyteczności publicznej w celu zwiększenia wpływu na cały unijny sektor publiczny, w tym również w obszarach związanych z przetwarzaniem danych wrażliwych. Do osiągnięcia tego celu przyczynią się również ramy ochrony prywatności (takie jak uczenie federacyjne i generowanie wysokiej jakości danych syntetycznych), które umożliwiają trenowanie modeli bez naruszania poufności podstawowych zbiorów danych, oraz działania mające na celu przyspieszenie upowszechnienia tych modeli, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym.
ZAŁĄCZNIK II
Kryteria dotyczące unijnych poziomów uzasadnienia zaufania
W niniejszym załączniku określono kryteria, które muszą spełnić dostawcy usług chmurowych i świadczone przez nich usługi chmurowe, aby można było uznać, że oferowane przez nich usługi odpowiadają unijnym poziomom uzasadnienia zaufania 1, 2, 3 i 4. Do celów kryteriów dotyczących unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 1, 2, 3 i 4 „oprogramowanie” w rozumieniu art. 3 pkt 4 rozporządzenia (UE) 2024/2847 wchodzi w zakres niniejszego załącznika i załącznika III do niniejszego rozporządzenia. „Sprzęt” w rozumieniu art. 3 pkt 5 rozporządzenia (UE) 2024/2847 nie wchodzi w zakres jego stosowania.
1.Unijny poziom uzasadnienia zaufania 1
1.1.W przypadku unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 1 dostawcy usług chmurowych muszą spełniać łącznie następujące kryteria:
a)dostawca usług chmurowych ma siedzibę w Unii;
b)infrastruktura i aktywa dostawcy usług chmurowych, w tym jego podwykonawców zaangażowanych w świadczenie tych usług, znajdują się w Unii, chyba że wymóg wprowadzony przez organ sektora publicznego wyraźnie stanowi inaczej;
c)dane klientów, w tym metadane i dane telemetryczne, które są przetwarzane, przechowywane i przekazywane przez dostawcę usług chmurowych oraz przez podwykonawców zaangażowanych w świadczenie tych usług, pozostają wyłącznie na terytorium Unii w dowolnym momencie, w tym przed konfiguracją lub skorzystaniem z usługi, w trakcie konfiguracji lub korzystania z usługi lub po skonfigurowaniu lub skorzystaniu z usługi, chyba że wymóg wprowadzony przez organ sektora publicznego wyraźnie stanowi inaczej;
d)w przypadku gdy dostawca usług chmurowych zleca wsparcie techniczne i operacyjne lub pomoc techniczną i operacyjną – w tym w ramach wszelkich późniejszych umów dotyczących podzlecenia na zasadzie outsourcingu – zewnętrznym dostawcom usług spoza Unii, wdrażane są niezbędne środki prawne, techniczne i organizacyjne w celu zapewnienia identyfikowalności i bezpieczeństwa tych operacji oraz nadzoru nad tymi operacjami, a operacje te w żaden sposób nie naruszają autonomii operacyjnej dostawcy usług chmurowych;
e)dostawca usług chmurowych wykazuje, że usługa spełnia najnowocześniejsze standardy cyberbezpieczeństwa;
f)dostawca usług chmurowych zapewnia pełną przejrzystość w zakresie korzystania z usług podwykonawców. Dostawca usług chmurowych poddaje podwykonawców procedurze należytej staranności, nakłada na nich zobowiązania umowne i sprawuje nad nimi stały nadzór w celu wypełnienia obowiązków prawnych wynikających z prawa Unii;
g)W przypadku gdy dostawca usług chmurowych podlega kontroli państwa trzeciego lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie trzecim, dostawca usług chmurowych gwarantuje, że w tym państwie trzecim nie obowiązują żadne przepisy ani praktyki – co potwierdzają niezależne źródła – które wymagałyby od dostawcy usług chmurowych zgłaszania organom tego państwa trzeciego informacji o lukach w zabezpieczeniach oprogramowania, zanim zostanie stwierdzone, że luki te zostały wykorzystane.
1.2.W przypadku unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 1 podwykonawcy, o których mowa w akapicie pierwszym, muszą być podwykonawcami będącymi osobami trzecimi, które pozostają w bezpośrednim stosunku umownym z dostawcą usług chmurowych i które są zaangażowane w świadczenie usług chmurowych.
2.Unijny poziom uzasadnienia zaufania 2
2.1.W przypadku unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 2 dostawcy usług chmurowych muszą spełniać łącznie następujące kryteria:
a)audytowany dostawca i podwykonawcy zaangażowani w świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu mają siedzibę w Unii;
b)infrastruktura, aktywa i personel audytowanego dostawcy, w tym jego podwykonawców zaangażowanych w świadczenie usługi, znajdują się w Unii;
c)dane klientów, w tym metadane i dane telemetryczne, które są przetwarzane, przechowywane i przekazywane przez audytowanego dostawcę oraz przez podwykonawców zaangażowanych w świadczenie usługi, pozostają wyłącznie na terytorium Unii w dowolnym momencie, w tym przed konfiguracją lub skorzystaniem z usługi, w trakcie konfiguracji lub korzystania z usługi lub po skonfigurowaniu lub skorzystaniu z usługi, chyba że wymóg wprowadzony przez organ sektora publicznego wyraźnie stanowi inaczej;
d)jeżeli organ sektora publicznego uzna, że konieczne jest nałożenie dodatkowych wymogów dotyczących weryfikacji personelu i posiadania obywatelstwa Unii, audytowany dostawca powinien zapewnić dostępność personelu spełniającego te wymogi;
e)usługa będąca przedmiotem audytu uzyskuje europejski certyfikat cyberbezpieczeństwa o co najmniej „istotnym” poziomie uzasadnienia zaufania w ramach europejskiego programu certyfikacji cyberbezpieczeństwa obejmującego usługi chmurowe, który ma zostać ustanowiony na mocy rozporządzenia (UE) 2019/881, pod warunkiem że taki program został ustanowiony na podstawie tego rozporządzenia i jest dostępny dla dostawców usług chmurowych. Do czasu ustanowienia takiego systemu stosuje się krajowe programy certyfikacji cyberbezpieczeństwa, jeżeli takie istnieją. W przypadku braku unijnych lub krajowych programów certyfikacji cyberbezpieczeństwa audytowany dostawca ma obowiązek wykazać, że usługa spełnia najwyższe normy cyberbezpieczeństwa zgodnie z mającym zastosowanie prawem Unii;
f)dane wygenerowane w wyniku korzystania z usługi będącej przedmiotem audytu nie są wykorzystywane do trenowania ani dostrajania jakiegokolwiek systemu AI obsługiwanego przez państwo trzecie lub podmiot prawny mający siedzibę w państwie trzecim i w żadnym wypadku nie są przekazywane poza Unię;
g)jeżeli audytowany dostawca i podwykonawcy zaangażowani w świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu podlegają kontroli państwa trzeciego lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie trzecim, wykazują oni, że wdrożono niezbędne środki prawne, techniczne i organizacyjne gwarantujące, że:
i. kontrola państwa trzeciego lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie trzecim nad audytowanym dostawcą nie jest sprawowana w sposób, który odbiera dostawcy swobodę świadczenia usługi lub ogranicza możliwość jej świadczenia, nakłada ograniczenia dotyczące infrastruktury, aktywów i personelu niezbędnych do świadczenia usługi lub osłabia zdolności i podważa normy niezbędne do świadczenia usługi będącej przedmiotem audytu;
ii. państwo trzecie lub podmiot prawny mający siedzibę w państwie trzecim nie ma dostępu do danych klientów;
iii. państwo trzecie lub podmiot prawny mający siedzibę w państwie trzecim nie ma możliwości zakłócania ciągłości świadczenia usług lub obniżania jakości usługi;
iv. kontrola państwa trzeciego lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie trzecim nad audytowanym dostawcą nie jest sprawowana w sposób, który zobowiązuje audytowanego dostawcę do wdrożenia, egzekwowania, wprowadzenia w życie i stosowania się do środków ograniczających, takich jak systemy sankcji, embarga lub wszelkie równoważne środki prawne lub administracyjne przyjęte przez państwo trzecie, chyba że takie środki są uzasadnione na mocy prawa krajowego państw członkowskich lub prawa Unii;
h)wsparcie techniczne i operacyjne lub pomoc techniczna i operacyjna w związku z usługą będącą przedmiotem audytu, w tym późniejsze ustalenia dotyczące podzlecenia na zasadzie outsourcingu, są inicjowane i realizowane wyłącznie w Unii;
i)audytowany dostawca wykazuje, że wprowadzono następujące środki dotyczące łańcucha dostaw oprogramowania:
i. kompletne i aktualne zestawienie podstawowych materiałów do produkcji oprogramowania (SBOM), zgodnie z definicją w art. 3 pkt 39 rozporządzenia (UE) 2024/2847, oraz wykaz zidentyfikowanych zależności związanych ze świadczeniem usługi są dokumentowane i udostępnia się je organizacji audytowej;
ii. w przypadku gdy komponenty oprogramowania, zgodnie z definicją w art. 3 pkt 6 rozporządzenia (UE) 2024/2847, lub produkty są dostarczane i licencjonowane przez podmiot prawny mający siedzibę w państwie trzecim lub stanowią własność takiego podmiotu, wdraża się i dokumentuje środki kontroli mające na celu zablokowanie wszelkich funkcji zdalnych, które mogłyby w istotny sposób ingerować w urządzenie, system lub oprogramowanie lub zakłócać ich działanie (w tym podczas aktualizacji), oraz w celu zapewnienia, aby istotne dla bezpieczeństwa komponenty pochodzące od producentów oprogramowania z państw trzecich, zgodnie z definicją w art. 3 pkt 13 rozporządzenia (UE) 2024/2847, podlegały audytom kodu źródłowego oraz posiadały udokumentowany plan migracji na wypadek upadłości dostawcy lub nałożenia ograniczeń przez państwo trzecie;
iii. w przypadku gdy dostawca usług chmurowych podlega kontroli państwa trzeciego lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie trzecim, dostawca usług chmurowych gwarantuje, że w tym państwie trzecim nie obowiązują żadne przepisy i praktyki – co potwierdzają niezależne źródła – które wymagałyby od dostawcy usług chmurowych zgłaszania organom tego państwa trzeciego informacji o lukach w zabezpieczeniach oprogramowania, zanim zostanie stwierdzone, że luki te zostały wykorzystane;
j)w przypadku gdy do świadczenia usługi wykorzystywane jest oprogramowanie udostępnione na podstawie licencji otwartego oprogramowania, audytowany dostawca wykazuje, że wdrożył i udokumentował odpowiednie środki kontroli zapobiegające korzystaniu z jakichkolwiek zdalnych funkcji lub mechanizmów, które mogłyby zostać wykorzystane do istotnej ingerencji w urządzenie, system lub oprogramowanie lub do zakłócenia ich działania;
k)w zakresie, w jakim audytowany dostawca świadczy usługi na całym świecie, a jego jednostka zależna działa w państwie trzecim, audytowany dostawca wdrożył niezbędne środki w celu zapewnienia i egzekwowania skutecznego rozdzielenia prawnego, technicznego i organizacyjnego między unijną jednostką dominującą a każdą taką jednostką zależną w państwie trzecim.
2.2.W przypadku unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 2 podwykonawcy, o których mowa w akapicie pierwszym, muszą być podwykonawcami będącymi osobami trzecimi, które pozostają w bezpośrednim stosunku umownym z dostawcą usług chmurowych i które są zaangażowane w świadczenie usług chmurowych.
3.Unijny poziom uzasadnienia zaufania 3
3.1.W przypadku unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 3 dostawcy usług chmurowych muszą spełniać łącznie następujące kryteria:
a)audytowany dostawca i podwykonawcy zaangażowani w świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu mają siedzibę w Unii;
b)infrastruktura, aktywa i personel audytowanego dostawcy, w tym podwykonawców zaangażowanych w świadczenie usługi, znajdują się w Unii;
c)dane klientów, w tym metadane i dane telemetryczne, które są przetwarzane, przechowywane i przekazywane przez audytowanego dostawcę oraz przez podwykonawców zaangażowanych w świadczenie tych usług, pozostają wyłącznie na terytorium Unii w dowolnym momencie, w tym przed konfiguracją lub skorzystaniem z usługi, w trakcie konfiguracji lub korzystania z usługi lub po skonfigurowaniu lub skorzystaniu z usługi, chyba że wymóg wprowadzony przez organ sektora publicznego wyraźnie stanowi inaczej;
d)personel, w tym personel podwykonawców, zaangażowany w świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu składa się z obywateli Unii, którzy w stosownych przypadkach muszą również posiadać niezbędne krajowe poświadczenie bezpieczeństwa wydane przez państwo członkowskie w zakresie postępowania z informacjami niejawnymi w rozumieniu art. 2 pkt 21 rozporządzenia (UE) 2021/697;
e)usługa będąca przedmiotem audytu uzyskuje europejski certyfikat cyberbezpieczeństwa o co najmniej „istotnym” poziomie uzasadnienia zaufania w ramach europejskiego programu certyfikacji cyberbezpieczeństwa obejmującego usługi chmurowe, który ma zostać ustanowiony na mocy rozporządzenia (UE) 2019/881, pod warunkiem że taki program został ustanowiony na podstawie tego rozporządzenia i jest dostępny dla dostawców usług chmurowych. Do czasu ustanowienia takiego systemu stosuje się krajowe programy certyfikacji cyberbezpieczeństwa, jeżeli takie istnieją. W przypadku braku unijnych lub krajowych programów certyfikacji cyberbezpieczeństwa audytowany dostawca ma obowiązek wykazać, że usługa spełnia najwyższe normy cyberbezpieczeństwa zgodnie z mającym zastosowanie prawem Unii;
f)dane wygenerowane w wyniku korzystania z usługi będącej przedmiotem audytu nie są wykorzystywane do trenowania ani dostrajania jakiegokolwiek systemu AI obsługiwanego przez państwo trzecie lub podmiot prawny mający siedzibę w państwie trzecim i w żadnym wypadku nie są przekazywane poza Unię;
g)audytowany dostawca i podwykonawcy zaangażowani w świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu nie podlegają kontroli państwa trzeciego ani podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie trzecim. Na zasadzie odstępstwa od tego kryterium dostawca usług chmurowych i jego podwykonawcy zaangażowani w świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu, którzy podlegają kontroli państwa trzeciego lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie trzecim, mogą zostać poddani audytowi pod kątem unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 3, jeżeli Komisja przyjęła akt wykonawczy na podstawie art. 19. W przypadku gdy Komisja przyjęła akt wykonawczy na podstawie art. 19, audytowany dostawca i podwykonawcy zaangażowani w świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu muszą również wykazać, że wdrożono niezbędne środki prawne, techniczne i organizacyjne gwarantujące, że:
i. kontrola państwa trzeciego lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie trzecim nad audytowanym dostawcą nie jest sprawowana w sposób, który odbiera dostawcy swobodę świadczenia usługi lub ogranicza możliwość jej świadczenia, nakłada ograniczenia dotyczące infrastruktury, aktywów i personelu niezbędnych do świadczenia usługi lub osłabia zdolności i podważa normy niezbędne do świadczenia usługi będącej przedmiotem audytu. Audytowany dostawca powinien umożliwić rozsądny dostęp do kodu;
ii. państwo trzecie lub podmiot prawny mający siedzibę w państwie trzecim nie ma dostępu do danych klientów;
iii. państwo trzecie lub podmiot prawny mający siedzibę w państwie trzecim nie ma możliwości zakłócania ciągłości świadczenia usług lub obniżania jakości usługi;
iv. kontrola państwa trzeciego lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie trzecim nad audytowanym dostawcą nie jest sprawowana w sposób, który zobowiązuje audytowanego dostawcę do wdrożenia, egzekwowania, wprowadzenia w życie i stosowania się do środków ograniczających, takich jak systemy sankcji, embarga lub wszelkie równoważne środki prawne lub administracyjne przyjęte przez państwo trzecie, chyba że takie środki są uzasadnione na mocy prawa krajowego państw członkowskich lub prawa Unii;
h)wsparcie techniczne i operacyjne lub pomoc techniczna i operacyjna w związku z usługą będącą przedmiotem audytu, w tym późniejsze ustalenia dotyczące podzlecenia na zasadzie outsourcingu, są inicjowane i realizowane wyłącznie w Unii przez personel składający się z rezydentów Unii oraz przez osoby trzecie, które nie podlegają kontroli państwa trzeciego lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie trzecim;
i)audytowany dostawca wykazuje, że wprowadzono następujące środki dotyczące łańcucha dostaw oprogramowania:
i. kompletne i aktualne zestawienie podstawowych materiałów do produkcji oprogramowania oraz wykaz zidentyfikowanych zależności istotnych dla świadczenia usługi są dokumentowane i udostępnia się je organizacji audytowej;
ii. w przypadku gdy komponenty oprogramowania lub produkty są dostarczane i licencjonowane przez podmiot prawny mający siedzibę w państwie trzecim lub stanowią własność takiego podmiotu, wdraża się i dokumentuje środki kontroli mające na celu zablokowanie wszelkich funkcji zdalnych, które mogłyby w istotny sposób ingerować w urządzenie, system lub oprogramowanie lub zakłócać ich działanie (w tym podczas aktualizacji), oraz w celu zapewnienia, aby istotne dla bezpieczeństwa komponenty pochodzące od producentów z państw trzecich podlegały audytom kodu źródłowego oraz posiadały udokumentowany plan migracji na wypadek upadłości dostawcy lub nałożenia ograniczeń przez państwo trzecie;
iii. w przypadku gdy dostawca usług chmurowych podlega kontroli państwa trzeciego lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie trzecim, dostawca usług chmurowych gwarantuje, że w tym państwie trzecim nie obowiązują żadne przepisy ani praktyki – co potwierdzają niezależne źródła – które wymagałyby od dostawcy usług chmurowych zgłaszania organom tego państwa trzeciego informacji o lukach w zabezpieczeniach oprogramowania, zanim zostanie stwierdzone, że luki te zostały wykorzystane;
j)w przypadku gdy do świadczenia usługi wykorzystywane jest oprogramowanie udostępnione na podstawie licencji otwartego oprogramowania, audytowany dostawca wykazuje, że wdrożył i udokumentował odpowiednie środki kontroli zapobiegające korzystaniu z jakichkolwiek zdalnych funkcji lub mechanizmów, które mogłyby zostać wykorzystane do istotnej ingerencji w urządzenie, system lub oprogramowanie lub do zakłócenia ich działania;
k)w zakresie, w jakim audytowany dostawca świadczy swoje usługi poza terytorium Unii, a jego jednostka zależna działa w państwie trzecim, audytowany dostawca wykazuje, że wdrożył niezbędne środki w celu zapewnienia i egzekwowania skutecznego rozdzielenia prawnego, technicznego i organizacyjnego między unijną jednostką dominującą a każdą taką jednostką zależną w państwie trzecim.
3.2.W przypadku unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 3 podwykonawcy, o których mowa w akapicie pierwszym, muszą być podwykonawcami będącymi osobami trzecimi, które pozostają w bezpośrednim stosunku umownym z dostawcą usług chmurowych i które są zaangażowane w świadczenie usługi chmurowej oraz które mogą wymagać dostępu do informacji niejawnych lub szczególnie chronionych w rozumieniu w art. 2 pkt 22 rozporządzenia (UE) 2021/697.
4.Unijny poziom uzasadnienia zaufania 4
4.1.W przypadku unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 4 dostawcy usług chmurowych muszą spełniać łącznie następujące kryteria:
a)audytowany dostawca i podwykonawcy zaangażowani w świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu mają siedzibę w Unii;
b)infrastruktura, aktywa i personel audytowanego dostawcy, w tym podwykonawców zaangażowanych w świadczenie usługi, znajdują się w Unii;
c)dane klientów, w tym metadane i dane telemetryczne, które w wyniku oceny ryzyka uznano za wrażliwe, a które są przetwarzane, przechowywane i przekazywane przez audytowanego dostawcę i podwykonawców zaangażowanych w świadczenie usługi, pozostają wyłącznie w Unii w dowolnym momencie, w tym przed konfiguracją lub skorzystaniem z usługi, w trakcie konfiguracji lub korzystania z usługi lub po skonfigurowaniu lub skorzystaniu z usługi;
d)personel, w tym personel podwykonawców, zaangażowany w świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu składa się z obywateli Unii, którzy w stosownych przypadkach muszą również posiadać niezbędne krajowe poświadczenie bezpieczeństwa wydane przez państwo członkowskie w zakresie postępowania z informacjami niejawnymi;
e)usługa będąca przedmiotem audytu uzyskuje europejski certyfikat cyberbezpieczeństwa o co najmniej „wysokim” poziomie uzasadnienia zaufania w ramach europejskiego programu certyfikacji cyberbezpieczeństwa obejmującego usługi chmurowe, który ma zostać ustanowiony na mocy rozporządzenia (UE) 2019/881, pod warunkiem że taki program został ustanowiony na podstawie tego rozporządzenia i jest dostępny dla dostawców usług chmurowych. Do czasu ustanowienia takiego systemu stosuje się krajowe programy certyfikacji cyberbezpieczeństwa, jeżeli takie istnieją. W przypadku braku unijnych lub krajowych programów certyfikacji cyberbezpieczeństwa audytowany dostawca ma obowiązek wykazać, że usługa spełnia najwyższe normy cyberbezpieczeństwa zgodnie z mającym zastosowanie prawem Unii;
f)dane wygenerowane w wyniku korzystania z usługi będącej przedmiotem audytu nie są wykorzystywane do trenowania ani dostrajania jakiegokolwiek systemu AI obsługiwanego przez państwo trzecie lub podmiot prawny mający siedzibę w państwie trzecim i w żadnym wypadku nie są przekazywane poza Unię;
g)audytowany dostawca i podwykonawcy zaangażowani w świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu nie podlegają kontroli państwa trzeciego ani podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie trzecim;
h)wsparcie techniczne i operacyjne lub pomoc techniczna i operacyjna w związku z usługą będącą przedmiotem audytu, w tym późniejsze ustalenia dotyczące podzlecenia na zasadzie outsourcingu, są inicjowane i realizowane wyłącznie w Unii przez personel składający się z rezydentów Unii oraz przez osoby trzecie, które nie podlegają kontroli państwa trzeciego lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie trzecim;
i)audytowany dostawca wykazuje, że wprowadzono następujące środki dotyczące łańcucha dostaw oprogramowania:
i. kompletne i aktualne zestawienie podstawowych materiałów do produkcji oprogramowania oraz wykaz zidentyfikowanych zależności istotnych dla świadczenia usługi są dokumentowane i udostępnia się je organizacji audytowej;
ii. środki mające na celu zachowanie skutecznej kontroli nad komponentami oprogramowania lub produktami poprzez wykazanie, że państwo trzecie lub podmiot prawny mający siedzibę w państwie trzecim nie posiada ani nie sprawuje skutecznej kontroli nad projektowaniem, opracowywaniem, konserwacją i rozwojem tych komponentów lub produktów. Skuteczna kontrola obejmuje zdolność do wywierania istotnego wpływu na rozwój techniczny, priorytety w zakresie utrzymania, działania zaradcze na rzecz bezpieczeństwa oraz długoterminową ciągłość działania komponentu;
j)w przypadku gdy wykorzystywane jest oprogramowanie udostępnione na podstawie licencji otwartego oprogramowania, audytowany dostawca wykazuje, że wdrożył i udokumentował odpowiednie środki kontroli zapobiegające korzystaniu z jakichkolwiek zdalnych funkcji lub mechanizmów, które mogłyby zostać wykorzystane do istotnej ingerencji w urządzenie, system lub oprogramowanie lub do zakłócenia ich działania;
k)w zakresie, w jakim audytowany dostawca świadczy swoje usługi poza terytorium Unii, a jego jednostka zależna działa w państwie trzecim, audytowany dostawca wykazuje, że wdrożył niezbędne środki w celu zapewnienia i egzekwowania skutecznego rozdzielenia prawnego, technicznego i organizacyjnego między unijną jednostką dominującą a każdą taką jednostką zależną w państwie trzecim.
4.2.W przypadku unijnego poziomu uzasadnienia zaufania 4 podwykonawcy, o których mowa w akapicie pierwszym, muszą być podwykonawcami będącymi osobami trzecimi, które pozostają w bezpośrednim stosunku umownym z dostawcą usług chmurowych, są zaangażowane w świadczenie usługi chmurowej oraz mogą wymagać dostępu do informacji niejawnych lub szczególnie chronionych na potrzeby świadczenia tej usługi.
ZAŁĄCZNIK III
Dowody audytowe do celów procedury audytu
Oceniając zgodność usługi będącej przedmiotem audytu z mającymi zastosowanie kryteriami audytu określonymi w załączniku II, organizacje audytowe powinny zwrócić się do audytowanego dostawcy o przedstawienie dowodów audytowych wymienionych w niniejszym załączniku.
Niniejszy załącznik ma charakter orientacyjny i nie ogranicza zakresu dowodów, o które mogą wystąpić lub które mogą uwzględnić organizacje audytowe. Audytorzy mogą zwracać się o wszelkie dodatkowe informacje niezbędne do zapewnienia kompleksowej i dokładnej oceny zgodności w celu przeprowadzenia audytów. Chociaż wymagane dowody mogą być takie same, aspekty, które należy przeanalizować, będą się różnić w zależności od kryteriów poziomu uzasadnienia zaufania i ich surowości.
1.Kryterium audytu A – Siedziba w Unii
Organizacja audytowa powinna ocenić kryterium audytu wymienione w załączniku II, lit. a) dla unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2, 3 i 4 w oparciu o następujące ustalenia:
1)Wszelkie dowody potwierdzające, że audytowany dostawca został zarejestrowany na mocy prawa jednego z państw członkowskich Unii lub w inny sposób utworzony zgodnie z prawem spółek jednego z państw członkowskich Unii.
2)Wszelkie dowody potwierdzające, że siedziba statutowa, zarząd i główne miejsce prowadzenia działalności audytowanego dostawcy znajduje się w Unii.
3)Organizacja audytowa powinna zweryfikować unijne ramy prawne mające zastosowanie do audytowanego dostawcy i sprawdzić, czy jego miejsce prowadzenia działalności jest rzeczywiste i trwałe, czy też audytowany dostawca kwalifikuje się jako dostawca spoza UE oferujący usługi w Unii.
4)Organizacja audytowa powinna sprawdzić, czy dostawca jest zgodnie z prawem zarejestrowany w jednym z państw członkowskich Unii. Dowodem na to mogą być między innymi krajowe wyciągi z rejestru przedsiębiorstw, dokumentacja potwierdzająca rezydencję podatkową, zezwolenia na prowadzenie działalności, rejestracja jako płatnik VAT, a także sprawdzenie, czy dostawca usług jest zarejestrowany w systemie integracji rejestrów przedsiębiorstw (BRIS) i w systemie wymiany informacji o VAT (VIES).
5)Organizacja audytowa powinna zweryfikować, czy audytowany dostawca prowadzi stałą i faktyczną działalność na terenie Unii. Organizacja audytowa powinna zatem sprawdzić, czy:
a)w UE znajdują się fizyczne biura lub lokale, w których dostawca prowadzi działalność (np. na podstawie umów najmu, rachunków za media lub dokumentów dotyczących nieruchomości);
b)stały personel znajduje się w Unii i czynności w zakresie obsługi klienta są prowadzone w Unii (na przykład na podstawie umów o pracę, dokumentacji płacowej, kart ewidencji czasu pracy);
c)działania związane z wykonywaniem umów są prowadzone w Unii (na przykład na podstawie dokumentacji dotyczącej zarządzania działalnością, rejestrów zgłoszeń incydentów);
d)operacje bankowe i księgowe wykonywane są wyłącznie w Unii (na przykład na podstawie sprawozdań finansowych i obowiązkowych sprawozdań z audytów).
6)Organizacja audytowa powinna sprawdzić, czy w państwach członkowskich UE faktycznie działają jednostki lub oddziały dostawcy (na przykład na podstawie umów najmu, rachunków za media, dokumentów dotyczących nieruchomości, umów o pracę, kart ewidencji czasu pracy, dokumentacji płacowej lub zamówień).
2.Kryterium audytu B – Usytuowanie infrastruktury, aktywów i personelu
Organizacja audytowa powinna ocenić kryterium audytu wymienione w załączniku II, lit. b) dla unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2, 3 i 4 w oparciu o następujące ustalenia:
1)Usytuowanie infrastruktury
a)Wykaz zawierający istotne informacje dotyczące usytuowania infrastruktury oraz miejsc przechowywania danych wykorzystywanych do świadczenia usługi będącej przedmiotem audytu. Wykaz ten powinien zawierać dokładną lokalizację infrastruktury (numer budynku, ulicę, miejscowość, kod pocztowy i państwo) na potwierdzenie, że wszystkie elementy niezbędne do świadczenia usługi będącej przedmiotem audytu znajdują się na terytorium Unii. Obejmuje to lokalizację serwerów głównych, serwerów zapasowych, systemów odzyskiwania danych po awarii oraz miejsc przechowywania rejestrów.
b)Wszelkie inne dowody potwierdzające, że infrastruktura informatyczna znajduje się w Unii, takie jak umowy najmu, akty własności, umowy serwisowe, umowy o świadczenie usług, rejestry dostępu do obiektów.
c)Schematy sieciowe i dokumenty dotyczące architektury ilustrujące wyłączne wykorzystanie unijnej infrastruktury do przechowywania i przetwarzania danych, w tym danych zapasowych i danych powielonych.
2)Usytuowanie aktywów
a)Wykaz i istotne szczegóły dotyczące aktywów wykorzystywanych do świadczenia usługi będącej przedmiotem audytu, takie jak rejestr aktywów.
b)Dowody potwierdzające, że serwery, sprzęt i aktywa operacyjne znajdują się na terenie Unii, takie jak dokumentacja identyfikująca serwer i jego lokalizację, faktury zakupu, dowody dostawy, umowy licencyjne, umowy subskrypcji lub faktury za zakup lub subskrypcję oprogramowania, faktury za dostawę sprzętu.
c)Dowody potwierdzające, że zdolności w zakresie świadczenia usług znajdują się na terenie Unii, takie jak dokumentacja wdrożenia, rejestry instalacji, sprawozdania dotyczące statusu usługi, raporty konfiguracyjne, wyniki monitorowania, rejestry administracyjne dokumentujące korzystanie z usługi.
3)Usytuowanie personelu
a)Wykaz i odpowiednie dane szczegółowe dotyczące personelu zaangażowanego w świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu.
b)Dowody potwierdzające, że personel zaangażowany w świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu znajduje się w Unii, takie jak umowy o pracę, dokumentacja płacowa, karty ewidencji czasu pracy, rejestry czynności i schematy organizacyjne przedstawiające pracowników w Unii, którym powierzono obowiązki operacyjne.
4)Ustalenia dotyczące infrastruktury, aktywów i personelu
a)Organizacja audytowa powinna również ustalić, czy:
i. w przypadku takiej infrastruktury, aktywów lub personelu ma miejsce przechowanie, przekazywanie, przetwarzanie i dostęp do danych klientów lub innego rodzaju postępowanie z danymi klientów;
ii. za pośrednictwem takiej infrastruktury, aktywów lub personelu zapewnia się lub umożliwia (lub można umożliwić) dostęp administracyjny do danych klientów, kontrolę nad danymi klientów, ich konfigurację lub wglądu w takie dane;
iii. w przypadku naruszenia bezpieczeństwa, nieprawidłowej konfiguracji, niedostępności lub zakłóceń takiej infrastruktury, aktywów lub personelu mogłoby dojść do zakłócenia działania lub niedostępności usługi będącej przedmiotem audytu.
UWAGA: „infrastruktura” oznacza infrastrukturę fizyczną, w tym między innymi infrastrukturę ośrodka przetwarzania danych lub infrastrukturę kolokacyjną, sieci, systemy chłodzenia i systemy informatyczne, które umożliwiają zarządzanie ośrodkiem przetwarzania danych.
„Aktywa” oznaczają sprzęt i oprogramowanie, w tym między innymi biblioteki, sieć wewnętrzną niezbędną do komunikacji między komponentami oprogramowania oraz materiały kryptograficzne umożliwiające świadczenie usługi chmurowej.
„Personel”, w tym personel zarządzany przez podwykonawców, oznacza osoby, które obsługują świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu i zarządzają taką usługą oraz czuwają nad jej bezpieczeństwem, dostępnością lub działaniem.
3.Kryterium audytu C – Usytuowanie danych w Unii
Organizacja audytowa powinna ocenić kryterium audytu wymienione w załączniku II, lit. c) dla unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2, 3 i 4 w oparciu o następujące ustalenia:
1)Dowody potwierdzające, że dane klientów są przechowywane i przetwarzane wyłącznie w Unii oraz że osoby trzecie lub podwykonawcy, którzy nie spełniają warunków określonych w niniejszym załączniku, w żadnym wypadku nie są w stanie – ani pod względem technicznym, ani operacyjnym – uzyskać dostępu do danych klientów, a także pozyskać, udostępnić, zniszczyć ani, w ogólniejszym ujęciu, przetwarzać takich danych bez uprzedniej zgody. Przykłady takich dowodów obejmują rejestry dostępu, zasady dostępu do wsparcia technicznego, rejestry uprzywilejowanego dostępu, politykę przechowywania kopii zapasowych, schemat przepływu danych wskazujący, gdzie dane klientów są przechowywane, przetwarzane, powielane i archiwizowane. W przypadku przetwarzania danych osobowych – umowy z podwykonawcami potwierdzające zgodność z rozporządzeniem (UE) 2016/679.
2)Dowody w postaci rejestrów i zapisów z monitorowania potwierdzające, że wszystkie dane są przechowywane i przetwarzane wyłącznie w Unii. Przykłady obejmują umowy ramowe o świadczenie usług, umowy o przetwarzaniu danych, umowy dotyczące rezydencji danych lub wszelkie ograniczenia dotyczące przepływu danych w UE.
3)Dowody (takie jak umowy, rejestry i procedury przedstawione organom sektora publicznego) potwierdzające, że audytowany dostawca i podwykonawcy zaangażowani w świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu wprowadzili niezbędne środki gwarantujące, że:
a)żadne dane klientów, w tym dane zaszyfrowane, nie są przekazywane poza Unię bez zgody organu sektora publicznego;
b)żadne dane nie są przekazywane osobom trzecim innym niż podwykonawcy zaangażowani w świadczenie usługi lub odbiorcy wyraźnie upoważnieni przez organ sektora publicznego.
4)Schemat przepływu danych przedstawiający przepływy danych między dostawcą usług chmurowych a danymi klientów, z uwzględnieniem usług osób trzecich i podwykonawców. Na schemacie należy wyraźnie określić źródło i przeznaczenie danych oraz wykazać, że dane nie opuszczają Unii.
UWAGA: do celów niniejszego załącznika „klient” oznacza organ sektora publicznego, który zawarł umowę lub inne prawnie wiążące porozumienie z dostawcą usług chmurowych w celu uzyskania dostępu do usługi chmurowej lub korzystania z takiej usługi.
„Dane klientów” mogą oznaczać wszelkie dane pozostające pod kontrolą klienta korzystającego z usługi chmurowej – czy to na mocy przepisów prawa, umowy, czy też na innej podstawie – które są:
a)wprowadzane do usługi chmurowej przez klienta lub w jego imieniu, w tym dane uwierzytelniające;
b)generowane w wyniku korzystania przez klienta z usługi chmurowej.
Dane klientów mogą również obejmować dane pozostające pod kontrolą audytowanych dostawców, które pozyskano w wyniku interakcji klienta korzystającego z usługi chmurowej z usługą będącą przedmiotem audytu. Obejmuje to dane klientów i wszelkie dane wynikające z korzystania z usług chmurowych (tj. dane telemetryczne, metadane).
„Dane pozyskane z usługi chmurowej” obejmują tę część zarejestrowanych danych, która zawiera zapisy dotyczące tego, kto korzystał z usługi, kiedy miało to miejsce, z jakich funkcji korzystano, jakiego rodzaju danych to dotyczyło itp. Dane te mogą również obejmować informacje o liczbie uprawnionych użytkowników oraz ich tożsamości. Mogą to być również wszelkie dane dotyczące konfiguracji lub personalizacji, o ile w usłudze chmurowej przewidziano możliwość jej konfiguracji i personalizacji.
4.Kryterium audytu D – Obywatelstwo Unii
Organizacja audytowa powinna ocenić kryterium audytu wymienione w załączniku II, lit. d) dla unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2, 3 i 4 w oparciu o następujące ustalenia:
1)audytowany dostawca powinien przedstawić organizacji audytowej dowody potwierdzające, że wdrożył środki mające na celu zapewnienie, aby pracownicy zaangażowani w świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu mogli na żądanie organu sektora publicznego wykazać, że są obywatelami Unii. Na potwierdzenie można przedstawić ważne dokumenty urzędowe wydane przez organy rządowe (np. ważny paszport i krajowy dowód tożsamości);
2)audytowany dostawca powinien przedstawić schematy organizacyjne i opisy stanowisk potwierdzające, że na stosowne żądanie jest w stanie zapewnić, aby dostęp do obsługi, konserwacji i wsparcia usługi będącej przedmiotem audytu oraz zarządzania taką usługą mieli wyłącznie pracownicy posiadający obywatelstwo unijne;
3)audytowany dostawca powinien przedstawić dokumenty potwierdzające zasady kontroli dostępu oraz ścieżki audytu, z których wynika, że dostęp do systemów i danych usługi mają wyłącznie upoważnieni pracownicy będący obywatelami Unii;
4)audytowany dostawca powinien wykazać, że wprowadził procedury opisujące sposób weryfikacji obywatelstwa przed zaangażowaniem pracownika w świadczenie usługi oraz sposób zapewnienia zgodności z tym kryterium audytu przez cały okres zatrudnienia.
UWAGA: do personelu zaangażowanego w świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu mogą należeć osoby posiadające dostęp logiczny lub fizyczny do infrastruktury i aktywów wykorzystywanych do obsługi usługi chmurowej, a także osoby odpowiedzialne za obsługę klienta oraz cały personel sprawujący kontrolę zarządczą nad dostawcą usług chmurowych.
5.Kryteria audytu E – Europejski program certyfikacji cyberbezpieczeństwa przyjęty na podstawie rozporządzenia 2019/881
Organizacja audytowa powinna ocenić kryterium audytu wymienione w załączniku II, lit. e) dla unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2, 3 i 4 w oparciu o następujące ustalenia:
1)ważny europejski certyfikat cyberbezpieczeństwa wydany przez właściwą jednostkę oceniającą zgodność, potwierdzający, że usługę będącą przedmiotem audytu oceniono i uznano za zgodną z wymogami odpowiadającymi „podstawowemu”, „istotnemu” lub „wysokiemu” poziomowi uzasadnienia zaufania w ramach europejskiego programu certyfikacji cyberbezpieczeństwa przyjętego na podstawie rozporządzenia (UE) 2019/881, pod warunkiem, że taki program został ustanowiony;
2)sprawozdanie certyfikacyjne zawierające opis głównych komponentów wykorzystywanych do opracowania i korzystania z usługi chmurowej, która jest objęta świadectwem audytu;
3)do czasu ustanowienia europejskiego programu certyfikacji cyberbezpieczeństwa obejmującego usługi chmurowe audytowany dostawca może wykazać zgodność z przepisami, przedstawiając ważne certyfikaty cyberbezpieczeństwa. Mogą one obejmować między innymi:
a)ważny certyfikat wydany przez właściwą jednostkę oceniającą zgodność (zgodnie ze specyfikacjami technicznymi CEN/CLC/TS 18072:2025) potwierdzający, że usługa chmurowa została oceniona i uznana za zgodną z wymogami odpowiadającymi „podstawowemu”, „istotnemu” lub „wysokiemu” poziomowi uzasadnienia zaufania, które zdefiniowano w specyfikacjach technicznych CEN/TS 18026:2024;
b)ważny certyfikat wydany przez odpowiedni właściwy organ krajowy, potwierdzający, że usługa chmurowa została oceniona i uznana za zgodną z wymogami w ramach krajowego programu cyberbezpieczeństwa obowiązującego obecnie w danym państwie członkowskim;
c)w przypadku braku programu krajowego – dowody potwierdzające przestrzeganie najwyższych norm cyberbezpieczeństwa dostępnych na rynku.
6.Kryterium audytu F – Systemy AI obsługiwane przez państwo trzecie lub podmiot prawny z państwa trzeciego
Organizacja audytowa powinna ocenić kryterium audytu wymienione w załączniku II, lit. f) dla unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2, 3 i 4 w oparciu o następujące ustalenia:
1)Klauzule umowne stanowiące, że dane przetwarzane lub generowane w ramach korzystania z usługi będącej przedmiotem audytu, w tym dane pozyskane od klienta, rejestry zdarzeń i dane telemetryczne, nie będą wykorzystywane do trenowania ani dostrajania żadnego modelu lub systemu AI obsługiwanego przez państwo trzecie lub podmiot prawny z państwa trzeciego i w żadnym wypadku nie będą przekazywane poza Unię.
2)Klauzule umowne określające, że dane są przetwarzane wyłącznie w celu świadczenia usługi będącej przedmiotem audytu, a nie w celu ulepszenia usługi, modelu lub systemu lub w jakimkolwiek innym celu wtórnym.
3)Schematy przepływu danych dokumentujące pełny przepływ danych, obejmujący przyjmowanie, przechowywanie, przetwarzanie i usuwanie danych. Na schematach należy również wskazać, w których miejscach potoki AI lub operacje uczenia maszynowego (MLOps) łączą się z danymi klientów.
4)Dokumentacja MLOps lub dokumentacja wdrożeniowa potwierdzająca, że operacje tworzenia, testowania i wdrażania ma miejsce na terytorium UE.
5)Karty modeli lub systemów zawierające nazwę modelu lub systemu, wersję, źródła danych treningowych i walidacyjnych, w tym oświadczenia, że dane wygenerowane w wyniku korzystania z usługi będącej przedmiotem audytu nie opuszczają terytorium Unii.
6)Polityki dotyczące pochodzenia danych i powiązane dokumenty wdrożeniowe, z których wynika, że dostawca korzysta z narzędzi do śledzenia pochodzenia danych i trasy ich przepływu oraz że może wykazać (w odniesieniu do każdego wpisu), w jakim celu dane zostały wykorzystane.
7)Wykaz podwykonawców (ze wskazaniem kraju, w którym mają oni siedzibę), którzy mają dostęp do danych wygenerowanych w wyniku korzystania z usługi będącej przedmiotem audytu.
7.Kryterium audytu G – Brak kontroli ze strony państwa trzeciego lub kontroli ze strony jednostki z państwa trzeciego
Organizacja audytowa powinna ocenić kryterium audytu wymienione w załączniku II, lit. g) dla unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2, 3 i 4 w oparciu o następujące ustalenia:
1)Organizacja audytowa powinna określić i przeanalizować:
a)wszystkich bezpośrednich i pośrednich udziałowców, aż do ostatecznych właścicieli;
b)tabelę kapitalizacji dokumentującą strukturę własności spółki;
c)organ lub organy uprawnione do podejmowania strategicznych decyzji (walne zgromadzenie wspólników, rada nadzorcza, zarząd itp.);
d)zasady powoływania, wyboru i odwoływania organów zarządzających oraz faktyczny skład organów zarządzających (np. w celu ustalenia, czy którykolwiek udziałowiec jest uprawniony do wyznaczenia przedstawiciela zarządu lub dysponuje większością miejsc w zarządzie);
e)kworum i większość wymagane do podejmowania decyzji strategicznych, w celu ustalenia, czy którykolwiek udziałowiec może podjąć decyzję strategiczną (czy to dlatego, że dysponuje wymaganą większością do zatwierdzenia takiej decyzji, czy też dlatego, że może zablokować taką decyzję, korzystając z prawa weta lub innych szczególnych uprawnień, nawet jeśli nie może samodzielnie narzucić takiej decyzji itp.);
f)ewentualny wpływ na decyzje strategiczne poprzez powiązania handlowe, finansowe lub inne środki itp.
2)Audytowany dostawca powinien zwrócić się do swoich podwykonawców o udzielenie wszystkich powyższych informacji i udostępnić je organizacji audytowej.
7.1.Ocena własności i kontroli:
1)Audytowany dostawca powinien przedstawić organizacji audytowej następujące dowody dotyczące siedziby głównej:
a)lokalizację i pełny adres globalnej siedziby głównej lub siedziby zarządu;
b)lokalizacje zarządczych struktur wykonawczych.
2)Audytowany dostawca powinien przedstawić organizacji audytowej następujące dowody dotyczące struktury własności i szczególnych praw:
a)Szczegółowy wykaz zawierający informacje o wszystkich właścicielach, którzy:
i.posiadają, bezpośrednio lub pośrednio, co najmniej 5 % kapitału lub co najmniej 5 % praw głosu, w tym na mocy jakiegokolwiek porozumienia, umowy, powiązania lub poprzez pośredników. Obejmuje to porozumienia w sprawie głosowania między udziałowcami, którzy łącznie dysponowaliby ponad 5 % praw głosu lub 5 % kapitału;
ii.posiadają co najmniej jedno z następujących szczególnych praw związanych z posiadaniem udziałów: a) prawo weta wobec przeniesienia udziałów; b) prawo pierwokupu; c) prawo do nabycia dodatkowych udziałów lub inwestycji na określonych warunkach.
b)Organizacja audytowa powinna zażądać następujących dokumentów potwierdzających w celu oceny elementów, o których mowa w ust. 2 lit. a):
i.wyciągi z rejestru handlowego i księgi rachunkowe udziałowców organizacji oraz wszelkie inne istotne dokumenty, w których wyraźnie wskazano udziałowców i ich prawa głosu lub procentowy udział w kapitale;
ii.umowa wspólników, protokół ustaleń między udziałowcami, statut, umowa spółki lub inne istotne dokumenty dotyczące procedur podejmowania decyzji w ramach podmiotu prawnego, umowy inwestycyjne między udziałowcami itp.;
iii.w przypadku udziałowców będących osobami prawnymi, którzy posiadają co najmniej 5 % kapitału lub co najmniej 5 % praw głosu:
1)wykres przedstawiający poszczególne poziomy własności lub łańcuch kontroli aż do ostatecznych właścicieli;
2)umowa spółki, regulamin lub równoważne dokumenty założycielskie;
3)rejestr członków zarządu, kadry kierowniczej i osób uprawnionych do podpisywania dokumentów.
3)Audytowany dostawca powinien przedstawić organizacji audytowej następujące dowody dotyczące ładu korporacyjnego:
a)Audytowany dostawca powinien przedstawić organizacji audytowej opis:
i.organów decyzyjnych, ich składu oraz obywatelstwa lub miejsca prowadzenia działalności przez ich członków (w stosownych przypadkach);
ii.zasad dotyczących wyboru, mianowania, powoływania lub kadencji członków organów decyzyjnych lub osób zajmujących inne stanowiska kierownicze;
iii.procedur podejmowania decyzji, w tym informacji na temat wymaganej większości lub kworum niezbędnego do podjęcia decyzji;
iv.zasad zarządzania wewnętrznego opisujących sposób rejestrowania i zatwierdzania decyzji dotyczących własności i kontroli;
decyzji zarządu i kierownictwa odzwierciedlających określoną strukturę kontroli;
protokołów posiedzeń zarządu i uchwał dotyczących zmian kontrolnych.
b)Audytowany dostawca powinien przedstawić organizacji audytowej dokumenty potwierdzające, określające lub opisujące: organy decyzyjne i zasady dotyczące ich wyboru, powoływania, mianowania lub kadencji, procedury decyzyjne, prawa głosu, prawa weta, prawa do mianowania oraz prawa do zatwierdzania w ramach podmiotu prawnego (np. umowy spółki, statuty, sprawozdania dotyczące ładu korporacyjnego itp.). Dokumenty i informacje potwierdzające należy przedstawić w odniesieniu do każdego podmiotu prawnego niższego szczebla, który bezpośrednio lub pośrednio posiada co najmniej 5 % kapitału lub praw głosu, aż do ostatecznych właścicieli wszystkich zaangażowanych szczebli.
4)Audytowany dostawca powinien przedstawić organizacji audytowej następujące dowody dotyczące kontroli:
a)Audytowany dostawca powinien przedstawić organizacji audytowej dowody potwierdzające istnienie powiązań handlowych, które dają możliwość sprawowania kontroli. Obejmuje to między innymi wykaz osób fizycznych lub prawnych, z którymi audytowani dostawcy (lub właściciele audytowanego dostawcy, w tym podmioty niższego szczebla aż do ostatecznych właścicieli) utrzymują stosunki handlowe, które a) dają możliwość sprawowania podobnego poziomu kontroli nad zarządzaniem i zasobami, jak posiadanie udziałów lub aktywów; oraz b) mają charakter długookresowy (np. bardzo istotne długoterminowe umowy na dostawy lub kredyty udzielane przez producentów oprogramowania lub klientów w połączeniu z powiązaniami strukturalnymi).
b)Dokumenty potwierdzające powinny obejmować umowy o współpracy z organami sektora publicznego lub producentami oprogramowania itp.
5)Audytowany dostawca powinien przedstawić organizacji audytowej następujące dowody dotyczące powiązań finansowych dających możliwość sprawowania kontroli:
a)Audytowany dostawca powinien sporządzić wykaz osób fizycznych lub prawnych (w tym udziałowców lub właścicieli posiadających pakiet kontrolny), od których audytowany dostawca lub jego właściciele są finansowo zależni w sposób, który mógłby umożliwić im uzyskanie przywilejów w strategicznych obszarach działalności.
b)Dokumenty potwierdzające powinny obejmować dokumenty kredytowe, regulaminy oraz dokumenty potwierdzające powiązania finansowe itd.
6)Audytowany dostawca powinien przedstawić organizacji audytowej następujące dowody dotyczące innych źródeł sprawowania kontroli:
a)audytowani dostawcy powinni poinformować organizację audytową, czy istnieją jakiekolwiek inne środki, procesy lub powiązania, w ramach których przyznaje się kontrolę innemu państwu trzeciemu lub podmiotowi prawnemu mającemu siedzibę w państwie trzecim (które dają możliwość sprawowania podobnego poziomu kontroli nad zarządzaniem i zasobami, jaki wynikałby z posiadania udziałów lub aktywów, oraz mają charakter długookresowy).
b)Dokumenty potwierdzające powinny zawierać dowody na potwierdzenie takiej kontroli lub oświadczenie o jej braku (może to być oświadczenie zarządu dostawcy usług).
UWAGA: przy ocenie kontroli należy wziąć pod uwagę takie elementy jak struktury własności i szczególne prawa, ład korporacyjny, powiązania handlowe przyznające kontrolę, powiązania finansowe przyznające kontrolę oraz wszelkie inne źródła kontroli.
7.2.Dodatkowe działania wynikające z oceny własności i kontroli
Jeżeli organizacja audytowa stwierdzi, że audytowany dostawca podlega kontroli państwa trzeciego lub podmiotu prawnego z państwa trzeciego, powinna zażądać przedstawienia następujących dodatkowych dowodów:
c)potwierdzenie, że Komisja podjęła decyzję na podstawie art. 19 w odniesieniu do państwa trzeciego, pod kontrolą którego znajduje się dostawca usług chmurowych;
d)wszelkie dowody potwierdzające, że audytowany dostawca i każdy podwykonawca zaangażowany w świadczenie usługi będącej przedmiotem audytu wdrożyli niezbędne środki w celu wyegzekwowania skutecznego rozdzielenia prawnego, technicznego i organizacyjnego między dostawcą usług chmurowych a jakimkolwiek państwem trzecim lub podmiotem prawnym mającym siedzibę w państwie trzecim, gwarantujące, że dostawca usług chmurowych nie jest w stanie spełnić, pod względem prawnym, technicznym i operacyjnym, żadnego żądania udzielenia dostępu do danych klientów, w tym zaszyfrowanych danych, ani żadnego żądania dotyczącego zakłócenia ciągłości usług lub obniżenia ich jakości;
e)wszelkie dowody potwierdzające, że organ sektora publicznego zostanie poinformowany o każdym takim żądaniu oraz uzyska potwierdzenie, że żądanie to zostało odrzucone;
f)wszelkie dowody potwierdzające prowadzenie aktualnego rejestru wszelkich wniosków skierowanych przez państwo trzecie lub podmiot prawny z siedzibą w państwie trzecim w sprawie dostępu do danych klientów, zakłócenia ciągłości świadczenia usług lub obniżenia jakości usług, zawierające co najmniej treść wniosku oraz odpowiedź na ten wniosek.
8.Kryterium audytu H – Brak korzystania ze wsparcia technicznego i operacyjnego poza Unią
Organizacja audytowa powinna ocenić kryterium audytu wymienione w załączniku II, lit. h) dla unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2, 3 i 4 w oparciu o następujące ustalenia:
1)dowody potwierdzające, że audytowany dostawca wdrożył wiążące klauzule umowne stanowiące, że wszelkie działania w zakresie wsparcia, administracji, utrzymania, monitorowania, reagowania na incydenty i działania operacyjne muszą być inicjowane i prowadzone wyłącznie na terenie Unii. Mogą to być na przykład klauzule umowne wymagające uprzedniego ujawnienia informacji o wszystkich podwykonawcach i lokalizacjach wsparcia, uzyskania uprzedniej pisemnej zgody przed zaangażowaniem nowych podwykonawców oraz ustanawiające prawo do odrzucenia wszelkich podwykonawców zlokalizowanych poza Unią;
2)dowody potwierdzające, że audytowany dostawca prowadzi aktualny rejestr podwykonawców;
3)dowody potwierdzające, że audytowany dostawca nie powierza takich działań podwykonawcom spoza Unii ani nie przenosi takich działań poza Unię;
4)dowody potwierdzające, że audytowany dostawca wdrożył niezbędne środki prawne, techniczne i organizacyjne w celu wykluczenia możliwości uzyskania zdalnego dostępu do wsparcia technicznego i operacyjnego spoza Unii na potrzeby usługi będącej przedmiotem audytu;
5)dowody potwierdzające, że usługi pomocy technicznej lub wsparcia świadczone przez audytowanego dostawcę, zarządzanie infrastrukturą, działalność centrum operacji bezpieczeństwa (SOC) lub centrum operacji sieciowych (NOC) takiego dostawcy, dostęp uprzywilejowany, obsługa kopii zapasowych i operacje przywracania gotowości do pracy po wystąpieniu sytuacji nadzwyczajnej w odniesieniu do usługi będącej przedmiotem audytu są świadczone wyłącznie z terytorium Unii, w tym ścieżka dostępu niezbędna do obsługi usługi;
6)dowody potwierdzające, że audytowany dostawca zapewnia, aby personel po odejściu z przedsiębiorstwa nie miał dalszego dostępu do usługi będącej przedmiotem audytu, oraz cofa wszystkie uprawnienia dostępu;
7)dowody potwierdzające, że audytowany dostawca wdrożył niezbędne środki techniczne i organizacyjne w celu zapewnienia, aby dostęp administracyjny do systemów wykorzystywanych do obsługi usługi będącej przedmiotem audytu odbywał się za pośrednictwem ścieżek dostępu znajdujących się na terytorium Unii. Można to wykazać poprzez wdrożenie ograniczonych geograficznie kontroli sieci, unijnej infrastruktury administracyjnej, środków kontroli uprzywilejowanego dostępu oraz mechanizmów monitorowania;
8)dowody potwierdzające, że audytowany dostawca dysponuje procedurami wykluczającymi sprawowanie skutecznej kontroli przez państwo trzecie lub podmiot prawny z siedzibą w państwie trzecim, również w przypadku podzlecenia na zasadzie outsourcingu.
9.Kryterium audytu I – Zapewnienie przejrzystości łańcucha dostaw oprogramowania
Organizacja audytowa powinna ocenić kryterium audytu wymienione w załączniku II, lit. i) dla unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2, 3 i 4 w oparciu o następujące ustalenia:
1)Audytowany dostawca powinien udostępnić organizacji audytowej kompletne i aktualne zestawienie podstawowych materiałów do produkcji oprogramowania (SBOM) w odniesieniu do wszystkich komponentów oprogramowania, w tym otwartego oprogramowania (OSS).
2)Audytowany dostawca powinien udostępnić organizacji audytowej wykaz zależności. Wykaz ten powinien zawierać:
a)wszystkie wykorzystywane moduły oprogramowania, biblioteki lub interfejsy programowania aplikacji (API), a także narzędzia programistyczne;
b)informacje o pochodzeniu oprogramowania: informacje o tym, gdzie (kraj pochodzenia) i przez kogo oprogramowanie zostało zaprojektowane i opracowane oraz gdzie i przez kogo jest utrzymywane, a także o miejscu dystrybucji oprogramowania oraz jurysdykcji, której podlega takie oprogramowanie, oraz jego aktualizacjach;
c)stopień zależności od dostawców, zakładów lub zamkniętych technologii spoza UE; w przypadku poziomu 3 – dowody potwierdzające, że w przypadku gdy stos oprogramowania jest dostarczany przez podmiot z kraju trzeciego, nie obowiązują żadne nieuzasadnione ograniczenia licencyjne;
d)stopień zależności od oprogramowania otwartego;
e)wgląd w cały łańcuch producentów i podwykonawców oprogramowania, w tym prawa do prowadzania audytów.
Uwaga: powyższe wymogi oznaczają, że spółki joint venture utworzone np. przez podmiot unijny z podmiotem prawnym mającym siedzibę w państwie trzecim mogą kwalifikować się do tego poziomu.
3)Audytowany dostawca powinien przedstawić:
a)dowody potwierdzające istnienie opartego na analizie ryzyka procesu identyfikacji i ograniczania zależności od zewnętrznych producentów oprogramowania, które to zależności mają znaczenie dla funkcjonowania usługi chmurowej;
b)dowody potwierdzające, że dostawca zidentyfikował co najmniej jedno alternatywne rozwiązanie w zakresie oprogramowania, w tym otwarte oprogramowanie. Jeżeli nie można zidentyfikować równoważnego oprogramowania, należy wskazać rozwiązanie zapewniające minimalną funkcjonalność. Należy przeprowadzić testy i plan przełączenia umożliwiający migrację do takich alternatywnych rozwiązań;
c)dowody potwierdzające możliwość migracji do alternatywnego rozwiązania w przypadku wystąpienia jakiejkolwiek usterki lub awarii u dostawcy lub w przypadku wprowadzenia ograniczeń przez państwo trzecie lub podmiot prawny mający siedzibę w państwie trzecim;
d)wykaz otwartych standardów, których audytowany dostawca przestrzega w ramach swojej polityki w odniesieniu do usługi będącej przedmiotem audytu.
4)Audytowany dostawca powinien zapewnić przejrzystość poprzez zdalny dostęp i możliwość kontroli kodu źródłowego:
a)udostępniając organizacji audytowej wykaz dowodów potwierdzających, że nie zastosowano żadnych zdalnych funkcji ani mechanizmów, które mogłyby zostać wykorzystane do istotnej ingerencji w urządzenie, system lub oprogramowanie lub do zakłócenia ich działania. Wykaz ten powinien zawierać:
i. dowody potwierdzające, że przetestowano komponent oprogramowania, aby zapobiec wykorzystywaniu jakichkolwiek zdalnych funkcji lub mechanizmów, które mogłyby posłużyć do istotnej ingerencji w urządzenie, system lub oprogramowanie lub do zakłócenia ich działania (procedura testowa, sprawozdania z testów, plan testów itp.);
ii.dowody potwierdzające, że stosowane przez organizację procedury zarządzania zmianami obejmują wszelkie zmiany w oprogramowaniu układowym, BIOS i aktualizacjach oprogramowania, a także integrację nowych komponentów, które mają zapobiec wykorzystaniu jakichkolwiek funkcji lub mechanizmów zdalnych;
iii.dowody potwierdzające, że procedura konserwacji jest aktualizowana i że uwzględnia się w niej wszelkie zdalne funkcje lub mechanizmy, które mogłyby zostać wykorzystane do istotnej ingerencji w urządzenie, system lub oprogramowanie lub do zakłócenia ich działania.
b)Audytowany dostawca musi zapewnić niezależnemu audytorowi będącemu osobą trzecią prawo dostępu do kodu źródłowego takiego oprogramowania i możliwość kontroli tego kodu. Audytowany dostawca musi również zapewnić, aby całość dokumentacji, materiałów technicznych i informacji niezbędnych do oceny i audytu kodu źródłowego zostały udostępnione organizacji audytowej w kompletnym, dokładnym i przystępnym formacie.
10.Kryterium audytu J – Otwarte oprogramowanie
Organizacja audytowa powinna ocenić kryterium audytu wymienione w załączniku II, lit. j) dla unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2, 3 i 4 w oparciu o następujące ustalenia:
1)Audytowany dostawca powinien zapewnić przejrzystość poprzez zdalny dostęp i możliwość kontroli kodu źródłowego:
a)udostępniając organizacji audytowej wykaz dowodów potwierdzających, że nie zastosowano żadnych zdalnych funkcji ani mechanizmów, które mogłyby zostać wykorzystane do istotnej ingerencji w urządzenie, system lub oprogramowanie lub do zakłócenia ich działania. Wykaz ten powinien zawierać:
i. dowody potwierdzające, że przetestowano komponent oprogramowania, aby zapobiec wykorzystywaniu jakichkolwiek zdalnych funkcji lub mechanizmów, które mogłyby posłużyć do istotnej ingerencji w urządzenie, system lub oprogramowanie lub do zakłócenia ich działania (procedura testowa, sprawozdania z testów, plan testów itp.);
ii. dowody potwierdzające, że stosowane przez organizację procedury zarządzania zmianami obejmują wszelkie zmiany w oprogramowaniu układowym, BIOS i aktualizacjach oprogramowania, a także integrację nowych komponentów, które mają zapobiec wykorzystaniu jakichkolwiek funkcji lub mechanizmów zdalnych;
iii. dowody potwierdzające, że procedura konserwacji jest aktualizowana i że uwzględnia się w niej wszelkie zdalne funkcje lub mechanizmy, które mogłyby zostać wykorzystane do istotnej ingerencji w urządzenie, system lub oprogramowanie lub do zakłócenia ich działania.
2)Audytowany dostawca powinien przedstawić:
a)dowody przeprowadzenia procesu opartego na analizie ryzyka, mającego na celu identyfikację i ograniczenie ryzyka: (i) niedostatecznego wsparcia ze strony ekosystemu i społeczności w ramach otwartego oprogramowania; (ii) braku stałego monitorowania publikowanych aktualizacji; (iii) przypadków, w których otwarte oprogramowanie jest przestarzałe lub nie jest już utrzymywane;
b)dowody potwierdzające, że audytowany dostawca bez zbędnej zwłoki wdrożył aktualne otwarte oprogramowanie;
c)dowody potwierdzające, że audytowany dostawca zidentyfikował co najmniej jedno alternatywne rozwiązanie oparte na otwartym oprogramowaniu. Jeżeli audytowany dostawca nie jest w stanie zidentyfikować równoważnego oprogramowania, musi znaleźć rozwiązanie zapewniające minimalną możliwą funkcjonalność. Audytowany dostawca musi wdrożyć testy i plan przełączenia umożliwiający migrację do rozwiązań alternatywnych.
3)W przypadku gdy audytowany dostawca korzysta z oprogramowania udostępnionego na podstawie licencji otwartego oprogramowania, dostawca ten powinien wdrożyć mechanizmy umożliwiające wykrycie sytuacji, w której oprogramowanie to zostanie nabyte przez państwo trzecie lub podmiot prawny lub fundację z siedzibą w państwie trzecim, lub znajdzie się pod ich kontrolą, oraz niezwłoczne powiadomienie o tym organu sektora publicznego.
11.Kryterium audytu K – Usługi globalne i jednostki zależne w państwach trzecich
Organizacja audytowa powinna ocenić kryterium audytu wymienione w załączniku II, lit. k) dla unijnych poziomów uzasadnienia zaufania 2, 3 i 4 w oparciu o następujące ustalenia:
1)Organizacja audytowa powinna sprawdzić, czy jednostka zależna jest prawnie i operacyjnie niezależna od audytowanego dostawcy.
2)Audytowany dostawca musi wykazać, że jednostka zależna nie ma dostępu do systemów przetwarzających lub przechowujących dane klientów.
3)Audytowany dostawca musi wykazać, że jednostka zależna nie posiada kont uprzywilejowanych w unijnych środowiskach produkcyjnych, w tym żadnych uprawnień do administrowania chmurą, zarządzania tożsamością i dostępem (IAM), zarządzania dostępem uprzywilejowanym (PAM), ani monitorowania baz danych i administrowania bazami danych.
4)Organizacja audytowa powinna sprawdzić, czy personel jednostki zależnej nie może uzyskać dostępu do danych klientów w Unii.
5)Organizacja audytowa powinna sprawdzić, czy jednostka zależna nie ma uprawnień do wydawania pracownikom operacyjnym w Unii żadnych poleceń dotyczących ujawniania danych klientów lub omijania procedur bezpieczeństwa.
6)Organizacja audytowa powinna sprawdzić, czy wszystkie skierowane do jednostki zależnej wnioski rządów innych państw są formalnie przekierowywane do właściwego podmiotu Unii w celu przeprowadzenia ich oceny prawnej zgodnie z prawem Unii i państwa członkowskiego.